

D4228

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་མཱ་ཎ་བི་ནི་ཤྩ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འགྲེལ་བཤད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བློ་བཟང་གང་གིས་ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཞལ་བཞེས་པ་དང་དེ་བཞིན་རྣམ་རིག་ཙམ།། །བདེན་པ་གཉིས་བསྒྲུབ་པ་དང་ལྟ་བ་གཞན གཞིག་པ་དང་ལམ་ཀུན་མཛད་པ་ཡི།།སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་ནི་ཡང་དག་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དེ་བཞིན་རྗེས་དཔག་དེ་རྣམ་གཉིས། །རིགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྒྲུབ་མཛད་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་དཔལ་དེ་ཡུན་རིང་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་།དེ་ནི་དཔལ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ ཞལ་སྔ་ནས་བཤད་པའི་ཡང་དག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རིགས་པ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིས་གསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཆ་གཙོར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ཞེས་ བྱའོ།།བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་རིགས་པའི་ཆ་གཙོར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་གྱི་རྣམ་འགྲེལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་ཟློས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་འདི་ལ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཟློས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་པའི་ཆ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་སྟོན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་བརྩམ་མོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པས་མི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་མཐའ དག་དང་།རང་གི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་གོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཏེ། དེའི་ལུགས་ནི་གསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་ཞེ་ན། དཔལ་ལྡན་ནི་སྦྱིན་པ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་བར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའོ། །དྲི་མེད་བློ་མངའ་ནི་ནག་ནོག་མེད་པའི་ བློ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ལྡན་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་རང་ཉིད་བསྙེན་པས་རྗེས་སུ་གཟུང་གང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེ་བཙུན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དང་འབྲེལ་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
梵文：Pramāṇa-viniścaya-ṭīkā
藏文：ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འགྲེལ་བཤད།
汉译：量决定论释
敬礼一切智者！
智慧圆满者承许外境实有及唯识，
二谛建立及破除他见并示诸道，
正确认知即现量与比量二者，
弘扬正理法称吉祥愿永胜！
这首颂词表明将阐释法称论师所说的正确认识对象的理论。在《量理论释》中主要解释《集量论》等论著的文义。因此《量理论释》称为"论释"。本论主要阐述理论部分，故为理论论著而非注释。因此本论并非重复。有些人将此解释为注释是不合理的，因为这会导致重复。
正如所说，撰写此论是为了阐明正确认识的理论，以使不通晓理论及正确认识的人能够通达。这些人包括所有外道和一些内道。这里说的"他"是指法称论师，要阐明他的观点。
什么样的法称呢？"吉祥"指具足布施乃至禅定等福德资粮。"具无垢智"指具有清净的智慧，即以般若波罗蜜多具足清净的智慧资粮，圆满具足福德资粮。这可从果位来理解，如说"蒙圣者摄受"。这里的"圣者"指的是无始以来的菩萨至尊圣者文殊。
[注：我已尽量保持了原文的结构和完整性，同时让译文更加通顺易懂。由于原文中并未出现需要四种形式并列显示的咒语或种子字，所以未作相关处理。]

།དེ་ཡང་འདི་སྐད་གྲགས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ཆུབ་པར་མཛད་ནས་དགོན་པའི་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བདག་ཉིད་དུལ་བ་ན་ཞི་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་ པ་ན།འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ཉིད་ཀྱིས་དྲུང་དུ་གཤེགས་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་བཟོད་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད། འདི་ཐོང་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྤྲོ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསོལ་པ། འཕགས་པ་བདག་གི་སེམས་གཡོ་བ་འདི་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །འཕགས་པས་གསུངས་པ། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ངས་ཡོངས་སུ་གཟུང་གིས་དོགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག། །དེ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་མང་པོ་བརྩམས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན པར་མཛད་དོ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་བརྒྱུད་དེ་གྲགས་པ་ཡོད་དོ།།རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ཆུང་ངུ་ནི་བློ་མ་བཏང་བའོ། །འབྲིང་ནི་སྤྲུལ་པ་བསྟན་པའོ། །མཆོག་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་པའོ། །དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ནི་ཚོགས་བསགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་ སུ་བཟུང་བ་མཆོག་ག་ལ་སྲིད་དེ།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དཔལ་ལྡན་སྐྱོན་བྲལ་བློ་མངའ་འཕགས་པ་རང་ཉིད་བསྙེན་པས་རྗེས་སུ་གཟུང་གང་ཞེས་དང་། གང་དེའི་ཚིག་ལྕི་བ་ཞེས་དང་། གང་དེའི་ལུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཉེ་བར་བསྟེན་ པས་རྒྱས་པར་བྱེད་དེ་ལ་ཞེས་དང་འབྲེལ་ཏོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ལུགས་དགྲོལ་བར་གུས་ཤེ་ན། སྙིང་རྗེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔའོ། །ཚིག་ལྕི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་རྣམ་པའོ། །ངེས་བར་རྟོགས་པ་ མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་མ་རྟོགས་པའོ།།དེའི་ཚིག་ལྕི་བ་ནི་ཕྱིའི་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་བློ་གྲོས་བླུན་པ་ནི་ཤེས་རབ་མི་གསལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ནང་གི་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གིས་སློབ་དཔོན་ལ་སྨོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། སློབ་དཔོན་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ།འགྲོ་བ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་མགུ་བ་བྱས་པས་སྣོད་དུ་གྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་སྨོད་ཅེ་ན། རྨོངས་པས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལེགས་པར་མ་བསམས་སོ་ཞེས་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པ་སློབ་དཔོན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པས་ སོ།།དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་སྨོད་བྱེད་པའང་། དོན་མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་བྱེད་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། མང་དུ་སྣོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་པའོ།

据传，法称论师在通达一切论典后，来到一处寂静处，以声闻道调伏自心，精进于寂灭之时，圣者文殊亲临其前说道："善男子，你本应堪能利益一切众生，为何只求自利？应当放下此事，发心利益众生。"
论师回答说："圣者，我无力改变这动摇的心。"
圣者说道："在你未成佛之前，我将摄受你，勿需忧虑。"此后论师著作诸多论典，利益世间，此事为诸智者代代相传。
"自身"指不同程度的摄受：小摄受是不舍弃心意；中等是示现化身；最胜是亲自摄受。论师已积累资粮，否则怎能获得最胜摄受？"何者"一词分别与"具吉祥无垢智之圣者亲近摄受者"、"其重要言教"及"其宗义"相连。也与"何者以亲近世间而广大"相连。
若问为何恭敬解释其宗义，为显示是由于悲心，故说"其言教"等。这是指法称论师。"重要言教"指言语的形式。"未能确知"指未能明了。其言教的重要性是外在因素，世间愚钝智慧即智慧不明，是内在因素。这些人会诽谤论师，然论师实无过失。
对于何种情况？即对于亲近世间，以财物供养令众生欢喜，对堪能者宣说正法使之增长。如何诽谤？由愚痴，即未善思真实义理，将自己的无知投射于论师。如此对具最胜功德者稍加诽谤，也会带来不利，即与利益相违的结果，如堕恶趣等不悦意果报。若如此小的诽谤尚且能带来如此大的过患，更何况大规模的诽谤。

།དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་ པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་སོ། །དེའི་ལུགས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། སྔར་རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངག་གཉིས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་ཡང་དག་པའི་ ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་པ་དགོས་པ་དང་བཅས་པར་སྟོན་ཏོ།།སྔ་མའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟག་རྣམ་པར་རྩེན་པས་ནི། ཟློས་པའི་སྐྱོན་སྤང་བ་དང་། རྩོམ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ལས་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ དགོས་པ་བསྟན་པ་ནི་ལས་དེ་ལས་གཞན་དག་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བདག་དང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དགོས་པ་སྟོན་པའི་ངག་ནི་ཚིག་ཡིན་ལ་དེ་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་བས་ངེས་པ་མེད་ལ། ཚིག་ཁ་ཅིག་དོན་ལ་སྐྱེས་པ་ཡོད་ཀྱང་དེའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་དཀའ་བས་ ན་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞེའོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཡང་། གནོད་བྱེད་མ་མཐོང་བས་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་ལ་དེ་ལས་འཇུག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་ན་རེ་ངག་དེ་མ་བརྗོད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་དང་།གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གནས་པས་ངག་དགོས་པ་མེད་ལ། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེས་འཇུག་པ་ཡང་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཉམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ལས་མི་འཇུག་ན་ངག་དང་པོ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། གཞན་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱེད་ པ་འདི་བརྩམ་པར་མི་བྱ་སྟེ།དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འགོག་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ་ཞེའོ། །ཁོ་བོ་ནི་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཅི། དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ངག་དང་པོ་དགོས་པ་ཡོད་པར་ངེས་པས་ རྟོག་པ་དང་ལྡན་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དགོས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པས་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི་ངག་ངག་གི་དགོས་པ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་དག་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ལ་ཡིད་ ཆེས་པ་དེ་དག་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་གི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是对住于苦因的世间生起悲悯，是因为希望他们远离苦因。若问其宗义如何，如前所说是理论论典，因此说出"有益与无益"等第二句。此处显示正确认知自性的理论及其必要性。
前偈颂以虎跃之势，避免重复过失并显示著作因缘。若问显示正确认知的必要性有何意义，某些自他部派说：于一切事业中显示必要性，是为了令他人趣入该事业。
对此，有人说：显示必要性的语言是言词，与义理的关联并不确定。虽然某些言词源于义理，但其差别难以理解，故具择法者不会接受，因此成为具择法者趣入的因。
有人则说：虽然具择法者不确定，但因未见能破，故于义理生疑，由此趣入。
对此，前者说：即使不说此语，因未见能成与能破，自然处于怀疑状态，故语言无必要。又因怀疑不能成为量，由此趣入也违背具择法者的本质。
若问：若不从怀疑趣入，何需第一句？答：为显示他人"你不应著此论，因无必要"之遮破因不成立。
我则如是说：若问"为显示他因不成立"是什么意思？因为有必要。由第一句确定有必要，故具择法者将趣入。若因对必要性生疑而立因不定之不成立，则正是主张"语言的作用是生起怀疑"之立场。
因此应当如是了知：凡是信任论著作者的人们，也会从正面信任论典所说的必要性等，因为这是可信之语。

།བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་ངག་དང་པོས་དམ་བཅས་པ་ལྟར། གཞུང་གི་དོན་ དམིགས་པས་ན་མི་སླུ་བར་གྲུབ་པས།འདིར་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་སྐབས་ཀྱི་ངག་ཡིན་པས་སོ། །དེས་ན་ངག་གི་བྱེ་བྲག་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་བར་སྐབས་ལ་སོགས་པས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕན་པ་ནི་བླང་བར་བྱ་བའོ། ། མི་ཕན་པ་ནི་དོར་བར་བྱའོ། །ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ནི་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་དག་གོ། །འཐོབ་པ་དང་སྤོང་བ་ནི་འཐོབ་པ་དང་སྤོང་བ་དག་སྟེ། ཕན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབྱེ་བས་གཉིས་སོ། །འཇིག རྟེན་པ་ཡང་ཚེ་འདི་བ་ཙན་དན་དང་།མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་། ཚེ་གཞན་པ་བདེ་འགྲོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཐར་པ་ཙམ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་ པ་ལྔ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །དོར་བར་བྱ་བ་ཡང་བཅུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚེ་འདི་ཉིད་དུག་དང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚེ་གཞན་པ་ནི་ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོར་བར་བྱ་ བ་ནི།ཐར་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཁོར་བ་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྟེ་བཅུའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ནི་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། དེ་དག་ཐོབ་པ་དང་སྤོང་བ་དག་ནི་ངེས་པར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ནི་དོན་དང་ཕྲད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །བསྟན་པ་དང་ཕྲད་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་གྲངས་ངེས་པར་གཟུང་བར་མཛད་དོ།།འདིའི་རྒྱུ་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་ཅེས་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་གཉིས་ཉིད་ཡིན་གྱི། སྒྲ་དང་དོན་གྱི་གོ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་ སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གོ།།དེ་ལ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་སྟེ་སྒྲ་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

若问：如何信任论典作者？答：如同在其他论典中第一句所立誓言，由见到论典义理而成立不欺，此处也是同一作者著论时的语言。因此，应当通过场合等来理解语言的差别与义理的关联，若非如此，将导致人们无法趣入之过失。
有益者应当取，无益者应当舍。有益与无益即是有益和无益二者。获得与舍弃即是获得和舍弃二者，与有益等依次对应。
其中，有益分为世间与出世间两种。世间又分今生之檀香、花鬘等事物，以及来世之善趣、受用等性质。出世间则以仅得解脱、菩萨性、佛性之差别而分，如是共有五种。再加上彼等之因五种，共为十种。
应舍之法亦有十种，以世间与出世间差别而分。其中世间今生为毒蛇等，来世为恶趣等。出世间应舍之法为：与解脱相违之轮回性、与菩萨性相违之声闻等、与佛性相违之非佛性。如是其因亦然，共为十种。如此二十种称为有益与无益。
彼等之获得与舍弃必定以正确认知为先导，因为从错误认知中绝不能获得丝毫义利。若遇教法即是正确认知。
若问：何为正确认知？答：正确认知有二种，此为确定数量。其因下文将说。何为二种？即所说的现量与比量，意即仅此二者，而非声义理解等其他。现量与比量即是现量和比量二者。
其中，因依赖感官故称现量，此为词源解释。名称使用的原因是使对境现前，意即显现对境自相之相。

།རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་ཚད་མ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ།འདིར་འཇལ་བར་བྱད་པས་ཚད་མ་སྟེ་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚད་མ་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡང་ཅི་ཞེ་ན། དོན་དང་འབྲེལ་བའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །འདི་ དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ།།མི་སླུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཅན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་པའི་གསལ་བ་གཉི་ག་གང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་ ཤེས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།གང་ཞིག་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིར་འདུས་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གྲགས་པ་དག་ལྟ་བུའོ། །གཞན་དག་གིས་འདོད་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། ཚད་མ་ ཉིད་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་འདིར་འདུས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་རྣམ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། དོན་དང་འབྲེལ་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེས་པ་མངོན་སུམ་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ལྟར་མངོན་སུམ་མིན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་ དོན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚད་མ་ཉིད་ལ་འདིར་འདུས་པས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གནས་གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དོན་གསུམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གཞལ་བྱ་ཞེས་བཤད་པས་དོན་གཉིས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་ཚད་མ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ་མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་པ་ཤེས་པའི་ ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདུས་ལ།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་དག་ལས་གང་གིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་ཏེ། རྟོག་པ་དང་འཁྲུལ་པས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གཞན་པ་མངོན་སུམ་དང་། རྟགས་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་དག་གིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ལ་འདི དག་ཏུ་འདུས་པས་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ།

随顺量即是比量。此处，因为是能量度故为量，即现量。与彼随顺的能量度即是随顺量，称为比量。若问：何为随顺？答：即与对境相关联。
"此等"指现量与比量。"不欺"即无欺诳之义。因此，具不欺性的正确认知是总相，故说明二种认知差别皆存在。如是已说正确认知的总相。
凡是量者，皆摄于此现量与比量中，如众所周知的现量与比量。其他论师所许也是量的缘故，此为自性因，仅是量性相关者皆摄于此中。正因如此，量唯有二种，因为与对境关联相同之故。如现量由对境直接生起而与对境关联，非现量的比量也通过与对境关联的自性因相而通达对境。
为证成量性为此二所遍，故说："对境唯有二种。"现量与非现量二者互相排除而住，故无第三聚。
若问：岂非有极为隐蔽的第三境？答：彼即是非现量。若说："已说自相一为所量，岂非对境有二？"答：如是则量也应许为一，即不欺。如是，若是现前对境的量，则摄于现量中；若是隐蔽对境的量，则摄于比量中。
其中，现前对境非比量及非彼之分别、错乱识所能了知，因为分别与错乱不能执持自相故。非现量对境也非现量及非因所生的分别、错乱识所能了知。因此，量性定为此二所遍摄。

།དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གཞལ་བར་བྱ་བ་གཉིས་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཉིད་དུ་སྟོན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱང་རང་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་ངེས་ཏེ། གཅིག་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་སྐྱེད་ལ། གཞན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ ན་སྐྱེད་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་རེ་རེ་བསྐྱེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་གཉིས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་གཉིས་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་ཚད་མ་གཉིས་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའམ། ཡང་ན་གང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་རེ་རེ་སོ་སོར་ངེས་ པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་གཉིས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི།འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་གཞན་འཕངས་སོ། །སྦྱོར་བ་སྔ་མའི་ཁྱད་པར་དང་། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱི་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་ལའོ།།རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་པའི་སྣང་བའོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་རིགས་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །རྟགས་དང་རྟགས་འབྲེལ་བའི་དོན་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་ པས་རྟོགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ནི་མི་རྟོགས་ཏེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ནི་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པར་བསྟན་པ་དང་། གཞན་དག་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།འབྲེལ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ངོ་། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་གང་ལ་ཡང་མི་བརྟེན་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ སྒྲ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་བརྟེན་པར་འདོད་པས་སོ།།འོན་ཀྱང་དེ་དོན་རྟོགས་པར་ནི་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་དོ་སྙམ་པའོ། །ལན་སྦྱིན་པ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་མེད་ནའོ། །དེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྒྲའོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་བར་འདོད་པ་ནི་ཆོས་ཅན་ལའོ། །མ་མཐོང་ན་མ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའམ། དེ་དང་འགལ་བ་འགོག་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་སྔར་མཐོང་བ་ལ་སྒྲ་ཡིས་དྲན་པར་བྱེད་ནའོ། །ལན་ནི་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་མེད་པར་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་ བར་གཏོད་པས་ཀྱང་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

应当如是理解：所量为二，即表明因有二种。此二者各自决定缘自己的认知结果之差别：一者唯生现量，另者唯生比量。
如是，凡是确定生起各别果之差别的二种因聚，即能生二种果之差别。以此自性因证成量唯二种。或者，凡具有各别决定生起果之差别的二种因聚者，其果体性亦唯二种，此抛出另一自性因。
为遣除前比量之差别及后二者因不成，故说"于彼等何者"等。"何者"即何对境。"随行"即识之显现。"其他"即非现量。除比量外任何其他认识皆不应了知。
通过因及因所关联的对境，依因而了知，是以共相方式了知，而非以自相方式了知，因为是由遍行力故，且自体不显现故。已说因是由关联力而令理解。
其他论师由此而说："若唯关联"等。关联且所取法处即所欲了知之法处，于彼见到即法处之存在，亦即宗法性。此宗法性于声上不存在，因为论师许吠陀声不依于任何处，虚空德性之声亦不依于所诠法处。然而彼能了知义。故认为是另一种量。
答复说："若如是"等。"若如是"即若于具所取法之法处上不存在。"彼"即声。"于彼"即于所欲了知之法处。若未见到，则以彼未见如何能于彼法处成立所欲，或遮遣与彼相违？若谓由声令忆念先前所见。答：则无需声与因，仅由意识专注亦当能忆念。

།གལ་ཏེ་སྒྲས་དྲན་པ་དང་ཉེ་བར་གཏོད་པས་དྲན་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་གནས་སྐབས་དག་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུང་བར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར། སྒྲ་འདིས་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དག་ལས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ་སྒྲ་དེ་དང་དོན་དེ་དག་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཉིད་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་འབྲེལ པ་གང་གི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཙི་རན་ཏ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་པས་གཉིས་ཉིད་ལ་གནོད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ཡོད་ན་ ཡོད་པས་ནི་སྐྱེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ་མི་དམིགས་པས་ནི་མེད་པའོ།།དེ་དག་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་གཞན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དཔེ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དཔེ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དཔེ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ལ་སྔ་མ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་གཞན་ དགོས་པར་འགྱུར་བས་ན་དཔེ་ཐུགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ནའོ།།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔེ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང་། མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་མཐོང་བ་ན། ཡུལ་ ཅན་བསྐྱེད་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དག་ཀྱང་སྔོན་དེ་ན་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ལས།བསྐྱེད་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཞུགས་པའི་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་འབྲེལ་པ་དྲན་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་དོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ནི་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ ལ།དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་སྔོན་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དམིགས་པར་རིགས་པ་དེ་ལྟར་མ་དམིགས་ན་དེ་མེད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་འདི་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྨྲའོ།

若问："由声令忆念与由专注令忆念二者有差别"，答曰："此等于诸情况"，意即无差别。因为于所欲了知之法处不成立，故此声于任何法处皆不能成立，即非是量的意思。
"由彼等"即由诸声。若问何故，因为彼声与彼义之关联未成立故，此义下文将说明。因为与所欲表达相关联故。若如是则是果相因。
"若如是"等是指持兰多等论师，彼等认为由"有则有"、正理及不可得等其他量的存在而破坏二量说。"有则有"用以证成生起，不可得则证成无。彼等非现量，因为由他了知他故；亦非比量，因为无遍行故。为说明无遍行故，说"此中无喻"。
为显示无喻故，因为除"有则有"及"不可得"外别无其他能立。若以他喻成立彼，则因与前相似故需要另一喻，如是则成无穷过失。
答曰："非也"，既非无穷，亦非非比量。云何？当见"有则有"及不可得之境时，生起及无之言说亦是由忆念先前从"有则有"及不可得而起生起及无之言说的因与所因之关联而起故。有现量所成之喻。遍行及返遍即是"有则有"，除此之外的因果二者之体性则无。此亦是由现量先前已成。世间由现量力说：应可得而如是不得时即无彼。

།དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་ བསྟན་པ་སྟེ།ཡོད་ན་སྣོད་དུ་རུང་བ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་དེ། སྔོན་གནས་ཁང་ན་དམིགས་པར་རིགས་པ་ལས་མ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྨོངས་པ་དག་ལས། དམིགས་པར་རིགས་པ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། མེད་པ་གྲུབ་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བར་བྱེད་པ། དཔེར་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་པས་ཕ་ཉིད་གྲུབ་ཀྱང་ཕའི་ཐ་སྙད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤིན་དུ་རྨོངས་པ་མ་ཡིན་ན་དམིགས་པར་རིགས་པ་མ དམིགས་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེད་པར་ངེས་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་བཟློག་པ་ཅན་གྱི་རྨོངས་པ་ལ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། རྩ་མཆོག་རྩེ་ན་གླང་ཆེན་བརྒྱ། །སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་ཡོད་དོ་ཞེས། །དེ་སྐད་གྲངས་ཅན་ཕྱུགས་ལས་གཞན། ། ངོ་ཚ་བཅས་པ་སུ་བརྗོད་རྩོལ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་དོན་ཏེ། །གནག་རྫི་མོ་བར་གྲགས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང་། རྨོངས་པ་ལ་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། བསྐྱེད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་ན་ནི་དཔེ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། ཐ་སྙད བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་སྐྱོན་མེད་དེ་ཐ་སྙད་ཞུགས་པ་ལ་ནི་དཔེ་ཡིན་ལ་རྨོངས་པས་ཐ་སྙད་མ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་སྟོན་པས་སོ།།སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་བསྟན་ནས། མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཡང་རྟགས་ཉིད་དུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕའི་ཐ་སྙད་མི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་རང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དོན་རང་ཉིད་ལས་གཞན་པ་མི་འཁྲུལ་པ ནི་མི་སླུ་བའོ།།དེའི་རྒྱུ་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་དོན་རང་ལ་རག་ལས་པའོ། །དེ་ལ་རང་རྟོགས་པ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། མ་འབྲེལ་པ་ལས་ནི་མི་རྟོགས་པས་འབྲེལ་བ་ལས་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཚད་མ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན་འདི་དག་ཏུ་འདུས་པས་ཁྱབ་ཅིང་། མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཉིད་དང་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཚད་མ་རེ་རེ་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་གཉིས་པའི་རྟགས་ཀྱང་གྲུབ་པོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།

如是显示无之言说的根据不可得，因为于应可得之处不可得故为无，如同先前在房屋中应可得而不可得一样。对于数论派等愚者，显示由应可得而不可得之因而成为无之言说。虽已成立为无，但对于未成立为言说之处，令其成为言说，如同虽由承认为生因而成立为父，但对未成立为父之言说处，因为是生因故而说示"是父"一样。如是若非极为愚昧，则由应可得而不可得之现量本身即能成立无之言说。
正因如此，对于虽已决定为无而违背无之言说的愚者而言，如说：
"草尖之上有百象，
昔未见而谓有之，
除数论愚畜之外，
具惭愧者谁敢说？"
又说：
"此极愚痴义，
以牧牛女知故。"
如是，对于"有则有"及愚者之言说成立，若是成立生起性及无性则成无穷，但于言说成立则无过失，因为对于已入言说者为喻，对于愚者未成立言说者则显示因故。
已说明显现不可得后，为摄不显现不可得亦为因相，故说"由无因遮遣有之言说"等。如同对非生因者不作父之言说一样。如是，由于"有则有"及不可得是自性因与果相因，故一切非成立为义之自相显现者，皆由异于义自身之不错乱能立而成立，此即不欺。其因是与义相关联，即依赖于义自身。由于依赖于自身了知，故从无关联者不能了知，从关联者了知即是比量，因此非现量之量除比量外别无他者。
是故若是量则必摄于此二者中，现量与非现量唯二，此二者各自唯生一量，由此应知第二相合之因亦成立。

།ཡང་རྒྱང་འཕེན་པ་གཞན་ནི་ མངོན་སུམ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་ཚད་མ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།རྒྱང་འཕེན་པ་དེ་རང་ཉིད་རྟགས་གསུམ་ཉིད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚད་མ་དང་ནི་ཅིག་ཤོས་སྤྱིའི། །རྣམ་གཞག་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སོ། །བློ་གཞན་རྟོགས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་སོ། །གང་དག་གིས་ནི་འགོག་ཕྱིར་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བས་ ནི་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཏེ།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱང་འཕེན་པའོ། །ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དོན་གང་མི་སླུ་བ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ལ་སླུ་བ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པའི་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ གསལ་བ་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་རྣམས་སླུ་བ་དང་།མི་སླུ་བ་དག་ལས། ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་གང་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མི་སླུ་བ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པའི་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དག་མི་སླུ་བའི་ རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་གང་རྒྱང་འཕེན་པ་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེས་རིམ་པ་འདིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉི་ག་ཚད་མའམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ སྟོན་པར་མཛད་དེ།ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པའོ། །དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་སླུ་བ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ་མི་སླུ་བ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྨྲས་ན་རང་གི་སློབ་མ་ལ་བསྟན་པའི་ ཐབས་གཞན་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་སྟོན་ན་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པའི་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་ཚད་མར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །ཡང་ན་ཤེས་པའི་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པ་ནི་ཤེས་པའི་གསལ་བ་འདི་ཡང་མི་སླུ་བའམ་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་ མའམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གནས་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱང་པན་པ་ཁྱེད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁས་མི་ལེན་པས་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་རྣམ་པར་གཞག་ནས་ ཁྱབ་པ་མི་སྨྲ་བའོ།།དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། རང་གི་འདོད་པ་ལ་ནི་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཏེ་རྒྱུའོ།

另有顺世外道主张除现量外无有其他量，称唯现量为量。这是不合理的，因为说比量非量即与自语相违。如何相违呢？因为该顺世外道自身承认三种因相：以"为立量与非量之总相故"说明自性因；以"为知他心故"说明果相因；以"为遮遣彼等故"说明不可得因。此中"彼"指顺世外道。
"从诸识别中"是如此解释的：凡是不欺誑之义即是量，欺誑者即非量。因此，对于安住于自他相续的现量与比量一切差别的境，从欺誑与不欺誑中安立量与非量。其中，某些著称为现量之量的不欺誑现识差别，用作不欺誑比量之喻而向顺世外道显示。以此次第应当承许比量为量。否则，现量与比量二者皆为量或非量之安立将不成立。
"从诸识别中"是指安住于自他相续。"遍彼等相"是指凡欺誑者即非量，不欺誑者即是量。若不如是说则无有他法可向自徒开示。如是显示则某些现识差别极为著称为量。或者说某些识别极为著称。如所见相应者，即此识别由于欺誑或不欺誑故为量或非量。
若安住于所比度性则亦有能比度。"此亦未成"意为：对于你们顺世外道不承许比量故未成立。"否则"是指安立总相后不说遍摄。如是虽比量不成为量，但于自宗则成过失。如何呢？从境受用而来，此为因。

།བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ངམ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པའི་གསལ་བྱའི་བྱེ་བྲག་གཅིག་ཅིག་ གོ།།དེ་ལྟ་བུ་རེ་རེ་སྟེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ། ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཡིན་པས་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །རྣམས་ལས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ལས་སོ། །བདག་དང་སློབ་མར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ ཡོད་པ་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མའམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་མཚོན་པར་མི་ནུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ལ་འབད་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒྲའི་རྟགས་ལས་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ན།རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་པ་མེད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་འབད་པར་བྱེད་ནའོ། །ཅོ་འདྲི་བ་འདི་ནི་ རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བ་སྟེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་སྤོང་ལ། རང་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཕ་རོལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཁས་བླངས་པ་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསམ་པའི་དོན་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་ ཉིད་བློ་ཡིན་པས་བློ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།ལུས་ཉིད་ནི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཉིད་ནི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་ལུས་རྟོགས་པ་ལྟར་བློ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་སྐད་ཅིག་ མ་ཡིན་ལ་དེ་རྟོགས་པ་ལྟར་འདི་ཡང་དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཉམས་སོ། །གཞན་ཡང་བློ་འདིས་ལུས་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ལུས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་དེ་ལུས་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བློ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ སྣང་བ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་དེ་གྲུབ་ན་གྲུབ་པས་ཁྱབ་ལ།།དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་འཕངས་ཏེ། གང་ཞིག་གྲུབ་ཀྱང་གང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལྟ་བུའོ། །བློ་ཡང་ལུས་གྲུབ་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་དེ་སྐྱེས་བུ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་མངོན་ སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་སོ།།ད་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཁས་བླངས་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱང་པན་པའོ། །འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་ལྔ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལའོ།

"不可示"是指存在于自身或他人相续中的某一识别差别。如是一一，即离示现随行或返遮遍摄。既是如是之识又是差别，故为识别。从诸中，即从如是离随行之因。由于存在于自身与弟子相续中者无随行故，不能表示为量或非量。
因此，不应勤于论典。如是，自相续中具有比量为量等相之境受用识，此乃由论典语言因相向他显示之义，然由于不承许因相之遍摄相故无有比量，故无义。若为如是理解而勤于论典。
此问难与自相违背，因为既舍弃比量，又自身运用比量。以"彼为他方"表示，此说明承许果相因。若谓非由比量显示所思义，而是身体即是心识，故由现量了知心识。
"身体非是心识"等所说：身体非是心识，若是则如了知身体亦应了知心识，然由于对此生疑故无了知。若谓如声是刹那且能了知，此亦如是，则现量成立性即失坏。复次，若此心识唯是身体，则由是身体故无有错乱因，如身体性。如是则心识亦应了知，然此不存在。
是故，彼显现若是彼性，则彼成立时遍摄彼成立。于此引生不可得：若某者虽成立而某不成立者，彼即非彼性，如青与黄。心识虽身体成立而不成立故。与其他补特伽罗相关之心识，仅由补特伽罗现量成立而不为他所了知。
今显示承许不可得因，"此"指顺世外道。"于某"是指虚空为第五大等。

།བསྒྲིབས་པ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་། ། འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་ངོ་། །ཡང་ན་མངོན་སུམ་འདི་ལོག་པས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལ་ཞིག་སྟེ། མངོན་སུམ་དོན་གྱི་རྒྱུའམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་པས་དོན་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མེད་པས དོན་མེད་པར་ངེས་པ་དེ་ཡོད་ན་ནི་སྟེ།དེ་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་གཞན་གྱིས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡོད་པ་ནི་མི་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའི་དོན་ལས་དོན་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའོ། །མེད་པར་ཡོད་པ་ཡང་མི་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའི་དོན་མེད་པར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལ་ རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་དེར་འཁྲུལ་པས་ན་མི་སླུ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་དོན་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་དོན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པའོ། །མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་ནའོ། །དོན་དང་ཤེས་པ་འབྲེལ་བར་ཁྱོད་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་གཞན་ཡོད་པས། ཤེས་པ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་དོན་གཞན་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དོན་དང་ཤེས་པའི་འབྲེལ་པས་ཤེས་པ་ལ་དོན་མི་འཁྲུལ་བར་འདོད་ན། འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མི་འཁྲུལ་བ་དེ་ནི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་ལ་ཡང་མི་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གང་དེ་ལས་ སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ།དོན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་མི་སླུ་བའོ། །དོན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གནས་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མི་འདོར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་རིམ་པ་འདིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཕུར་བུ་བ་དག་གིས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །བྷ་ཏི་ཧ་རིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉི་ག་ཚད་མར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རིག་བྱེད་ཀྱང་གང་དོན་ལ་མི་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། སླུ་ན་ནི་དེར་མི འགྱུར་རོ།།མི་སླུ་བ་ཉིད་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་བྱེད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པས་སོ། །རིག་བྱེད་པ་གང་དག་མངོན་སུམ་དང་སྒྲ་གཉིས་ཚད་མར་སྨྲ་བས་ཀྱང་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

对于无有产生所障碍识之能力者亦然。"相违"是指与自语相违。或者，若说"由于现量颠倒故无"，因现量非是义之因或遍摄故，由其无故无有决定义之无故。若由现量无故而有义无之决定，则此唯由不可得因而成立，非由他者能成。
复次，有者是从所许无错乱义之外其他义所生。无中有者亦是于所许无错乱义中无。由于彼非依赖于彼故，因错乱于彼故，不应理为无欺。
所谓"见义"之自性亦存在于义中，即是义之法性。由是见之自性故，及是现量性故，应成一切补特伽罗皆见一切义。若所谓见存在于识中。由你不许义与识相关故，云何由有名为见之他识，而决定有不相关于识之他义，此为语义。
若谓成立有所谓见之识，若许由义识相关故识于义无错乱，则彼相关之无错乱因于自性相关因相亦同为无错乱因故。从彼所生之比量亦与义相关，由与义相关故于义无欺。是于义无欺之量，如现量，由成立果住故，不舍比量之量相。
如是，以此次第，外道应承许比量为量性。巴谛诃利亦应承许现量与比量二者为量，如是，吠陀亦是于义无欺者为量，若欺则非彼。无欺性于如前所说诸识中有故是量，如吠陀，此为次第。吠陀论者说现量与声二者为量者，亦应以此理趣承许比量。

།གང་ ཡང་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་མི་སྣང་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དེ་སྐད་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་དེས་ཀྱང་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་ མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཅུང་ཟད་ངེས་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་འདིའི་རྒྱུ་དེ་ནི་ཚད་མའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་ཚད་མའི་ཐ་སྙད་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཤད་ནས། ད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཤད་པར་ བཞེད་ནས།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚད་མའི་དབྱེ་བ་གཉིས་བཤད་པ་དེ་ལའོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་གཞན་དག་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སྣང་བས་དེ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།དྲང་སྲོང་རྐང་མིག་པ་ན་རེ་དབང་པོ་དང་དོན་འབྲེལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་མི་འཁྲུལ་པ་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་ཅན་གྱི་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །གྲངས་ཅན་གྱི་ཞུགས་པ་ཐུབ་པ་ སེར་སྐྱ་ནི་ཡུལ་ལ་སོ་སོར་ཞེན་ཅིང་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དྲང་སྲོང་ཆུར་ལྷུང་ན་རེ་དབང་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་གང་སེམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་གཞག་པས། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་བྱེ་བྲག་ངེས་པར་འཛིན་པ། སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ལྔ་ ལས་མཆོག་གི་འཇུག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ།།དཔྱོད་པ་པ་ན་རེ། དང་པོར་ཡོད་པའི་ལྟ་བའོ། །ཤེས་པ་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཅན། །བྱིས་དང་ལྐུགས་སོགས་བློ་འདྲ་བ། །དག་པའི་དངོས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་། །རིགས་ཀྱི་ཆོས་ སོགས་གང་དང་གང་།།བློ་ནི་ཞེན་པར་བྱེད་པ་དེ། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འདོད་དོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་རིགས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་རིགས་ པའི་སྒོ་ནས་བསལ་བར་བཞེད་ནས།མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་ཅིང་དོན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་གྲགས་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ངག་སྟེ། དེས་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་གྲུབ་པར་ བསྟན་ཏོ།།རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ངག་སྟེ། དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།

虽然未见有主张"全无任何量"的宗派，然而若有如是了解者，彼亦应承许少许量。若非如此，则将无有趣入与退出之言说，且"全无任何量"之说本身亦不成立。因此，若欲成立少许决定之言说，则其因即是量，此即安立为量，因于彼中量之言说成立故。
如是已说量之总相品，今欲说现量品，故说"于彼"等。即于已说量之二分别中。此为别说现量性之义。又因见他人于现量相有邪解，为除彼故。彼等云何？
仙人足目派说：从根境和合所生、不可示现、无错乱、有执著性之识是现量。此亦是正理派之主张，胜论派亦同。
数论派仙人金色说：于境各别执著而见是现量。
仙人落水说：具五根者，由意识安立外境，从总别相之事物中决定别相，于五种心行中最胜之心行是现量。
胜论派说：
"最初有之见，
无分别之智，
如婴哑等觉，
从净事所生。
复次诸事物，
种性法等等，
心有所执著，
许为现量性。"
彼等皆许现量有分别。此论既是理决定性，为欲以理遣除彼等，故说"现量离分别"等。"现量"是随顺趣入、退出，于义成立为现量之共称随说语，此说明所相之事已成。"离分别"等是成立彼相未成之语，即成立彼等。

།མདོའི་གོ་རིམས་མ་ཡིན་ཡང་བརྗོད་པ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་བ་སྔར་བཤད་དོ། །འདི་ཐམས་ཅད་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ པས།དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཡང་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པའི་བློ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་རྟོག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཉིད་རབ་རིབ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་གིས་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཡང་རང་རིག་པས་ང་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར། རབ་རིབ་ཀྱིས་འཁྲུལ་ པའི་རྒྱུ་ཉིད་སྲིད་དོ།།རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་མ་རིག་པ་ཉིད་རབ་རིབ་ཡིན་པས་དབང་ཕྱུག་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ངོ་། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་བའི་འཁྲུགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པར་རྟོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། དོན་གྱི་སྤྱི་འཛིན་པར་སྣང་བ་སྒྲའི་སྤྱི་སྟེ། སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེར་སྣང་བའི་རྟོག་པའོ། །དོན་དེ་སོ་སོར་སྣང་བ་ན་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དོན་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་སྒྲའི་སྤྱིའི སྒྲ་སྟེ།བསྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཡང་བྷ་ར་ཏི་ཧ་རི་ན་རེ། ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་ཚངས་པ། །སྒྲ་ཡི་དེ་ཉིད་གང་འཇིག་མེད། །དེ་གྱུར་བ་ལས་དོན་རྣམས་སོ། །འགྲོ་བ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ཅེས་དོན་རྣམས་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད། སྒྲ་ཡི་རྗེས་འགྲོ་མ་གཏོགས་པའི། །ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་མིན། །ཤེས་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་སྒྲ་རུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སྒྲ་ནི་ཤེས་པའི་སྲོག་ལྟ་བུ་སྟེ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད ཡིན་པར་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དོན་མ་རེག་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲའི་ཤེས་པ་དོན་འདི་བུམ་པ་ཞེས་ཉེ་བར་སྦྱོར་གྱི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་ན་ནི་སྒྲ་ལས་དོན་བུམ་པ་མི་ རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཤེས་པ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཤེས་པས་སྒྲ་དམིགས་པ་ནི་དོན་གྱི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་གྱི། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པའོ།

虽非经典次第，但因说明简略，故先说无错乱。此等皆是根识错乱之因，意识随之亦然。自证知所有智皆于自性无有任何错乱因。然分别即是无明翳障，由其力故，虽非自证却慢为自证，故有翳障错乱之因。
瑜伽现量因无明即是翳障，故显现为自在天、神我等。贪等错乱称为扰乱声。是故应知瑜伽者之智可能有错乱。
能诠即是诠表，即显现为执取义共相之声共相；声自相非能诠。与彼相应即是显现彼之分别。当彼义各别显现时，显现为能诠义性之声共相之声，以依托方式非有，此为余说。
又婆罗底诃利说：
"无始亦无终，
梵天声实性，
彼无有坏灭，
由彼成诸义，
世间如是行。"
由许诸义为声自性，故说舍弃彼自性。
又彼说：
"除随逐于声，
世间无有智，
智之能成立，
当知皆是声。"
以声如智命，许为智自性，故说于此仅以未触义之了知亦非法。何以故？声智于义配合"此是瓶"，而于"瓶"之声智自身则不然。若如是配合，则应成由声不能了知瓶义，因"瓶"声唯诠智故。是故声智缘声是配合义声，非智自性故。由此成立"仅以了知亦非法"。

།དོན་ ལ་སྒྲ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།དོན་འདི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ན། དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་སྒྲའི་སོ་སོར་སྣང་བ་མདུན་དུ་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རོ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་གྱུར་བས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ན་རོ་ལ་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པའི་གཟུགས་རོའི་ ཤེས་པས་མདུན་དུ་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ནི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སོ་སོར་ངེས་པ་བསྟན་ནས། དེ་ནི་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དོན་གཞན་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ།དེ་འཛིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན། དོན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དབང་པོ་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེད་དོ།།བསྐྱེད་ན་ནི་དོན་གཅིག་གིས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློ་སྐྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་གཅིག་ཀྱང་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མིག་ཀྱང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་དོན་གཞན་ སྒྲ་ཡང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དབང་པོའི་བློ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཡིད་ནི་དོན་གྱི་ནུས་པ་ཉེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ་དབང་པོའི་བློ་ནི་དོན་ཉེ་བ་ ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དེ།དོན་ཉེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་ན་ཅིས་སྐྱེད་ཅེ་ན། རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླང་བ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དབང་གི་ཡུལ་སྣང་བའོ། །ཡིད་ནི་དབང་པོའི་དོན་མ་ངེས་པར་འཛིན་ལ་དབང་པོའི་བློ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྲུབ་པའོ། །རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དུ་སྣང་བར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་དོན་དུ་ལྷན་ཅིག་གམ་སྟེ་འདི་བུམ་པ་ཞེས་སོ། །སོ་སོར་ཏེ་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་སྒྲ་དང་དོན་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུར་ རོ།།དོན་ནི་དབང་པོ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ཉེ་བར་སྦྱོར་ཏེ་སྐྱེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་མཐར་ཐུག་པ་ནའོ། །སྒྲ་དྲན་པའི་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དབང་པོའི་བློ་སྐྱེད་ནའོ། །དབང་པོའི་བློ་དེའི་དོན་བསྒྲིབས་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་ཡོད་པས་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་ ཀྱི་དྲན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因义中无声，故当此义相配而生识时，不应以非义自性之声各别显现为前导，如同味相配而生识时，味识不以味中无自性之色为前导。
"等"字表示香等互不相配。此说明了依义之各别决定后，再依识而言，由其力所生之识不应随行并执取色等其他义。若承许有诠义之声，则义如色等生起其他根识时，因非彼自性故不能生起其他根识，故不生。若生，则应成一义能生一切根识之智。如是则如意识般，根识一者亦应缘一切义，因眼依色所生一识亦能取声等他义故。
若谓"此即如是，如同意识"，则唯是有分别之意识，而非根识。何以故？意不待义力临近，而根识则待义临近。若不待义临近，则由何生？如说："分别习气所引发"，由其力故显现境。意取未定之根境，而根识则相反，此由体验成立。
若问分别习气为何生起显现为义？此因与现量显现之色声等任一体验相关，由其所引故，声义或同时，如"此是瓶"；或各别，如未熟习名言时声义显现。义近取生根识，即现量趣向究竟时。待忆念声临近而生根识时，彼根识之义将被遮蔽，因不由义临近而生，因有义不生识而生忆念故。

།བརྡའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་སྤྱི་དྲན་པ་མེད་པའི་དོན་ལ་སྒྲ་དེ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྟེ། སྒྲའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་གང་གཞན་བརྡར་མ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་བརྡ་མ་བྱས་པའི་སྣམ་བུའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྔོན་གྱི་སྒྲ་དྲན་པ་ཉིད་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དྲན་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱས་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དོན་གྱིས་དྲན་པའི་བག་ཆགས་སད་པར་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ནང་སྟེ། ཤེས་པ་ལ་མེད་ན་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དོན་དེའི་མིང་དྲན་པར་རིགས པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་བྱེ་བྲག་དྲན་པ་དེ་དེས་བྱས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། དོན་དེ་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣམ་བུ་ཀུན་ནས་བསླང་བ་མ་ཡིན་པའི་བུམ་པའི་སྒྲས་སྣམ་བུ་མི་འཛིན་པ་ལྟར་དེའི་མིང་དེས་དོན་དེ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དྲན་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་དྲན་པའི་ བག་ཆགས་སད་པའི་འགྱུར་བ་དྲན་བ་ལ་མི་ལྟོས་པས་བློ་ལ་དོན་གྱིས་བྱེད་ན་ནི།བློ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དྲན་པ་ལ་ཅི་སྟེ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དོན་བློ་སྐྱེད་པར་ཞུགས་པ་ན་དྲན་པས་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་དེས་ནའོ། །ནུས་པ་ཞུགས་པའི་དོན་གྱིས་དྲན་པ་བསྐྱེད་པའི་དུས་ ན་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།གང་སྔོན་བློ་ཡི་སྐྱེད་བྱེད་མིན། །ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དབྱེར་མེད་དོ། །ནུས་པ་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ནི་དེས་ཀྱང་སྟེ་དྲན་པ་སྐྱེད་པ་ན་ཡང་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བློ་གཅིག་ལ་ཡང་སྔར་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཕྱི་ནས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་དོན་དེའི་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་བློ་ཡང་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་ཀྱང་མིག་བློར་འགྱུར་རོ། །དེ་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྟེ་དྲན་པ་ཡོད་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་བློའི་དོན་འདིའི་རྗེས་སུ་བྱ་བ་སྟེ་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའོ།།དངོས་པོ་ནི་རང་བཞིན་དེས་རང་བཞིན་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ་རང་བཞིན་དེ་ལ་མི་བརྟེན་པའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་དབྱུག་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ་སྐྱེས་བུ་དང་། དེ་དག་གི་འབྲེལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་ པ་སྟེ།སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་བྱའི་དབྱུག་པ་སྐྱེས་བུ་ཅན་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྙེད་བཟུང་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པའི་བློ་ཡིས་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་བ་སྡུ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་དེ་ལས་བཟློག་ན་ནི་མ་ཡིན་པའོ།

在施设名言时，若无显现普遍之忆念，则声与义相配时，不能通过声而取义，如同未作为名言施设的其他声。例如，对瓶未作施设时的毛毯之声。因此，必须承许忆念前声。
然而忆念亦不应理，因义所作之差别，即义唤醒忆念习气之变化内在于识，若识中无声之差别，则不应忆念彼义之名。若声之差别忆念非由彼所作，因与彼义无关联故，如同非由毛毯所引发之瓶声不取毛毯，故彼名不能了知彼义。
若未生忆念时，忆念习气唤醒之变化不待忆念而于识中由义所作，则应了知"生识本身何须待忆念"之义。因义趣入生识时为忆念所障碍故。力已趣入之义于生起忆念时不能生识，正因为此，"凡先前非识之生因者，相配无别"。因力已趣入时无差别故。彼义即使生起忆念时亦不能生识。
于一识中，先前非所生而后成所生不应理。如是，彼义非能生，识亦非彼所生，是故无义亦成眼识，因其不待义故。由忆念相配，即有忆念则刹那即有，故识之义随此转，即为彼所生。
事物以彼自性于彼自性不待，即不依彼自性。能别如杖，所别如士夫，彼等之关联及世间安立，即说"持杖士夫"而不说"有士夫之杖"。摄取彼量后，由能别之识而总摄为"持杖士夫"。如是则了知差别，若相反则不然。

།དབྱུག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་ བས་ནི་བ་ལང་འགྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱའི་འགྲོ་བ་བ་ལང་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་ཤེས་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དག་ཐ་དད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་ལ་མི་སྣང་བས། རིགས་ལ་ སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་།བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་མ་དང་ཆུ་དག་སྔར་ཐ་དད་པར་མཐོང་ན་ནི་འོ་མ་ཆུ་དག་ཅེས་རྟོགས་ཀྱི། སྔར་འོ་མ་དང་དེར་འདྲེ་བའི་ཆུ་དག་བྱེ་བྲག་མ་མཐོང་ན་ནི་དེ་ལ་འོ་མ་ཆུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡང་དབྱུག་པ་ ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་།བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ངོ་། །བརྡ་དྲན་པའི་ཚུལ་ནི་བརྡ་དྲན་པའི་ཐབས་ཏེ་སྔ་ཕྱིར་དྲན་པའི་རིམ་པས་སོ། །ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། སྔར་དབྱུག་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། དེ་དག་གི་འབྲེལ་བ་དང་དེ་ནས་དེ་དག་བསྡུས་ནས་ དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་སྡུད་པའི་རིམ་གྱིས་སོ།།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་མི་དམིགས་ཀྱི་ད་ལྟར་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་མིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟར་སྡུད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་དང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དག་བྱེ་བྲག་མེད་ན་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་ དང་འགལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འདི་བུམ་པ་འདི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་སྒྲ་དབང་པོའི་ཤེས་པས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། རིགས་ལ་ སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྫས་ཏེ།དབྱུག་པ་ཅན་དང་། ཡོན་ཏན་དེ་བ་ལང་དཀར་པོ་དང་། ལས་ཏེ་བ་ལང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མིང་གི་སྟེ་འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་ལྔ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་ནི་བརྡའམ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དབྱུག་པ་ཅན་དང་བ་ལང་དཀར་པོ་ཞེས་དུ་མ་ བསྡུས་པ་སྣང་བའོ།།དེ་དག་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི། དོན་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་རྟོགས་ཏེ་དོན་རྣམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས། དོན་རྣམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་དེའི་ནང་དུ་མི་འཇུག་གོ། །རྣམ་པར་རྟོག་ པས་བསླང་བ་ཡིན་ན་དབང་པོའི་བློ་དེའི་ཚོགས་པ་མིག་དང་སྣང་བ་དང་གཟུགས་དག་འདུས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་རང་གི་ཡུལ་བ་ལང་དུ་སྣང་བ་ཡང་འདི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་འདོད་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ།འདོད་པའི་རྟོག་ པ་གཉེན་པོའི་འདོད་པས་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།

如说"持杖者"等，是说"有行走的牛"而非"有牛的行走"等。若不知安立，则不能了知能别等。因相异特征的关联差别于现量识中不显现，故不能了知种类等能别与所别。如先见牛奶与水有别，则了知"牛奶和水"，若先未见牛奶与混入其中之水的差别，则不能了知其为"有水的牛奶"。
对于"持杖者"等能别与所别的差异了知亦是如此。忆念名言的方式即是忆念名言的方法，是通过前后忆念的次第。如何呢？先是杖、士夫及其关联，然后总摄为"持杖者"的次第。
眼识仅缘现在而不缘过去未来，即感官识不能总摄。若意识与感官识无差别，则将与经验相违，为显示此义故说"过去与未来"等。若谓意识了知"此瓶是瓶"等境的施设声被感官识了知，则"种类等"是指实体，如"持杖者"；性质，如"白牛"；作用，如"行走的牛"；名称，如"此是牛"等五相。
彼等名言即是施设，或彼等合一为"持杖者"、"白牛"等多法总摄显现。因彼等非境故，感官识不能入于诸法合一了知中，即诸法合一了知亦是彼，了知亦是彼，故不入于诸法合一了知中。
若由分别所引发，则具足眼等根、光明、色等聚合的感官识，于自境牛显现时，以"应当如是观察"之欲而转，因是分别故即是异分别，如欲分别被对治欲所转。即由"彼即分别"等而解释。

།དབང་པོའི་བློ་འདི་དོན་ཉེ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་སྨྲ་བ་དག་གི་ལུགས་ བརྟག་པར་བཞེད་ནས།རེ་ཞིག་དེ་དག་གི་འདོད་པ་ལེགས་པར་དགོད་པ་སྟེ། གཞན་མིན་འདི་ཞེས་པའོ་ཞེ་ན། བྱ་བ་འབྲེལ་བ་དང་བཅས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ལན་གདབ་པ་ནི་ཉེ་བ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མུན་པ་ན་ཡོད་པའི་བུམ་པ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་དང་།བྱེ་བྲག་མེད་པ་ལ་ཡང་བུམ་པ་དེར་རེག་པ་ལས་ཀྱང་འདི་བུམ་པའི་བློ་དེ་འབྱུང་ལ། དེ་ནི་མངོན་སུམ་དོན་ཉེ་བ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མུན་པ་ན་གནས་པའི་བུམ་པ་གང་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་བུམ་པ་དེ་ ནི་ནུས་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར།མེད་པར་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བུམ་པའི་གཟུགས་དེའི་མཐུ་ལས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རེག་པས་ལུས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་ལ་དེ་ལས་མངོན་སུམ་གཟུགས་ལ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། བརྒྱུད་པས་ ཉེ་བར་སྦྱོར་ན་འདས་པའི་ཡུལ་དང་བློ་དག་བྱས་ལ།དེ་ལས་ད་ལྟར་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བས་ད་ལྟར་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་འདས་པ་དག་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་ཉེ་བ་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཁྱེད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་ནི་མི་ཉེ་བས་མངོན་སུམ་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་རེག་ན་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་རྟོག་པ་ནི། བུམ་པའི་གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པའི་གཟུགས་ནི་རེག་པས་མངོན་སུམ་དུ་མི་ འགྱུར་མོད་ཀྱི།བུམ་པའི་རྫས་དག་རེག་པས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་ནི་རེག་པའི་སྒོ་ནས་རྫས་ཀྱི་དོན་ཉེ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རེག་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་རེག་བྱའི་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། བུམ་པ་འདི་ཞེས་ཤེས་པ་ནི་རེག་བྱའི་དབང་པོས་ སྐྱེ་བར་མི་རིགས་ཏེ།དེ་ལྟར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་བློ་དེ་ལ་ཁ་དོག་ཀྱང་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་རེག་བྱ་ཡང་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་དང་རེག་བྱ་གཉི་ག་བློ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དག་རང་གི་མིང་གི་སྒོ་ནས་དོན་དག་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ ཡིན་ན།སྒྲ་གང་ཞིག་བརྡའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་མིང་དུ་མཐོང་བའི་སྒྲ་ནི། དོན་དེ་མཐོང་བ་ན་སྒྲ་དེ་དྲན་པར་རིགས་ཏེ། འདི་བུམ་པ་ཞེས་དོན་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

此感官识将不依赖于近境而转，因为是分别故。为了考察主张童女采摘等有分别现量者的观点，首先善加安立彼等之主张，即"非他此"等。说明作用与关联。
对此回答："近境决定"今不存在。如是，处于黑暗中的瓶不能生起感官识故为无，于无差别中触及彼瓶亦生起"此是瓶"之识。彼非现量近境决定，因为处于黑暗中的瓶作为感官境之义生起感官识时，彼瓶空无功能故。由于无与无差别故，"此是瓶"之识于一切处不从彼瓶色之力而现行故。
若谓由触生身识，由彼生现量色识，则由间接相应，过去境与识已作，由彼生现在现量，则将导致现在现量见过去之过失。因为你也承许近境决定为所缘故。过去非近故非彼现量之境。若趣入非境，则成太过。
是故，于无差别中触时"此是瓶"之分别，不成为瓶色现量。若谓瓶色虽不由触成现量，然瓶之实体由触亦成现量故，"此是瓶"之识是由触门决定实体之近境。由触所生是从触境事物而生，则"此瓶"之了知不应由触根生起，因为如是分别时，彼识中颜色亦各别显现故。"亦"字表示触亦显现。如是色与触二者显现于一识故。
复次，若感官识通过自名了知诸义，则于施设名言时所见为名之声，见彼义时应忆彼声，因为是执"此是瓶"之义故。

།ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་གཏོད་པས་ཀྱང་སྒྲ་དྲན་པར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་དོན་དེའི་སྒོ་ནས་དོན་དག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་དོན་འཛིན་པའི་སྒྲ་ནི་མ་རྟོགས་པར་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ཏེ། དོན་མ་རྟོགས་ཀྱང་དྲན་ན་ནི་དོན་དང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་སྒྲ་དྲན་བར་སྔར་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་རྟོགས་པའི་སྒྲ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ལ་དེ་ཡང་མ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར དོན་དེ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ལ་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་གང་དོན་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་དྲན་ཏེ་དོན་མ་རྟོགས་པར་དེ་སྒྲ་དྲན་ན་དོན་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་དེ་མི་དྲན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་དེས་སྒྲ་དང་བསྲེས་པའི་དོན་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་སྲིད། ཇི་ལྟར་དྲན་པར་མི་རིགས་ཤེ་ན། སྒྲ་དེ་ནི་དོན་ འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མཐོང་བ་ནི་དོན་དེ་ལས་བརྡའི་དུས་ན་འབྲེལ་བའི་སྒྲ་དྲན་པར་རིགས་ཏེ།འབྲེལ་བ་ཤེས་པའི་མེ་དང་དུ་བ་དག་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་འདི་སྒྲ་ལ་ལྟོས་ནས་དབང་པོའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དོན་མི་མཐོང་ལ། དོན་མི་མཐོང་ན་ཡང་སྒྲ་མི་དྲན་ ནོ།།སྒྲ་མ་དྲན་ན་ཡང་སྒྲའི་སྒོ་ནས་དོན་ལ་འཇུག་པར་མི་སྦྱོར་རོ། །སྒྲ་མ་སྦྱར་ན་ཡང་དོན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལོང་བ་ཉིད་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་གཏམ་ཡང་ལྡོག་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་དོན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཚོགས་པ་ནང་གི་སྒྲའི་འདུ་བྱེད་བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པ་དེས་ན་སྒྲ་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དོན་ལས་སྒྲ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་དང་སྒྲ་དག་གི་འབྲེལ་པ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་གནས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མེད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྡ་མ་བསྟན་པ་ལ་འབྲེལ་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྡ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་དང་བརྡ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་བ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། བརྡ་ནི་འདོད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལ། སྐྱེས་བུའི་འདོད པས་ནི་དོན་རྣམས་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་འདོད་པས་ཞུགས་པའི་བརྡའི་དུས་ན་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་དོན་རྣམས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་པ་སྐྱེ་ན་ནི་དོན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ན་བརྡ་མ་བསྟན་པའི་སྐྱེས་བུ་ གཞན་ལ་ཡང་དེའི་མིང་གིས་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ།དུ་བ་ལས་མེ་བཞིན་ནོ།

虽然由意的专注也能忆及声音，但那并非通过彼义门而了知诸义。因此，执义之声不应在未了解时生起，因为若未了解义而忆念，则因不执义故不成为现量。彼义亦不会先了解而后忆及声，因为了解义依赖于忆念声，而彼亦未忆念故。
如是，于无了解彼义时，如何能忆及执义之声的差别？因为若未了解义而忆及彼声，将导致不执义之过失。若不忆及彼声，则彼人如何能了解与声相混之义？
若问何故不应忆念？因为彼声是执义故，见义时应忆及施设时与彼义相关之声，如已知关联的火与烟。即便如此，此人因依声而生感官识故，不见无声之义，不见义则不忆声。不忆声则不能通过声门趣入义。不加声则不了解义，故一切众生皆无了解义，盲者已来，聋者等亦已来。是故，感官识之言说亦将遮止。
若谓趣向生起了知义时，由内在声的行相习气觉醒，故非忆声。如是则义将生声，如是则义与声的关联将由事物力而住，然彼不存在。何以故？因为未示名言时无彼关联。因为唯随名言故，非由义所生。
若谓依义与名言二者而生实体之关联，则因名言随欲转故，且由士夫欲诸义不转异故，义之自性关联于随欲入之名言时所生之自性不存在。若由士夫欲诸义转异，则生义之自性关联时，将成彼义自身，故于未示名言之其他士夫亦将由彼名而执，如由烟知火。

།གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་དེ་སྐྱེས་བུའི་དབང་གིས་ཐ་དད་དེ་དེས་ན་སྐྱེས་བུ་མ་བསྟན་པས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་སོ་སོས་འབྲེལ་བའི་དོན་རྣམས་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དེ། འབྲེལ་པ་དེའི་བདག་ ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་འདིས་སོ། །སྒྲའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་དོན་ཉེ་བའི་དབང་གིས་མཐོང་བ་སྟེ། དེར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རིགས་པ་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་ལུགས་བརྟགས་ པས།རྗེས་སུ་དཔག་པས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། ད་ནི་དབང་པོའི་བློ་རྟོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ ཏེ།གང་བློ་རྟོགས་པས་མ་བསྐྱོད་པའི་བདག་ཉིད་བརྟན་པར་གནས་པའི་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་མིག་གིས་གཟུགས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དམིགས་ཏེ། དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་བལྟར་མི་རུང་བས་ན་མི་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན།རྟོག་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་བསམ་པ་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ལ། ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ། ཡང་བདག་རྣམ་རྟོག་ཅུང་ཟད་ཅིག་།རྟོག་པ་བྱུང་བར་འགྱུར་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་བྱར་ རྟོགས་ཀྱི།སྔར་སྨོས་པ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ལ་མི་རྟོགས་པ་ཕྱིས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལས་ལངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ལ་འདི་ལྟ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེས་ན་རྟོག་པ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བ་མཐོང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་རྟོག་པ་ངོ་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ངོ་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལྟར་རྟོག་པས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་དང་། ཡང་རྟོག་པ་དག་རང་རིག་པ་བལྟར་རུང་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་མངོན་སུམ་སྔར་མ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལ། ཕྱིས་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་མེད་པར་གྲུབ་པས་ན། རྟོག་པ་མངོན་སུམ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར བརྟག་པ་འགོག་པར་བྱེད་དེ།བུམ་པ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ལ་འདྲེ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་འགོག་པ་བཞིན་ནོ།

若问：若彼关联由士夫力差别，故未示士夫则不能了解？各别士夫所关联诸义不会成为差别自性，因为将导致彼关联无自性之过，因为彼不住于自性自体故。此乃感官之理。
虽无由声门了解，然由义近力而见，因为显现于彼故。或者，所说彼等诸多理论是由观察他宗，以比量显示阿阇黎陈那之密意。今为显示由了知感官识空性而现量成立，故说"如是"等。
舍离一切言说意乐，由未被了解智所动摇自性而安住坚固之士夫，亦以眼识知色自性，彼即许为无言说之感官所生智。
若谓因分别生灭不可见故不了解，故不成无性，故说"此分别"等。如是，于舍离意乐而住之士夫，又生分别时作是念："我又见少许分别生起。"如是了知。前说舍离意乐住时，于有感官识而不了知，如后所生，了知有如是。
彼士夫从舍离一切意乐而起之心，稍作分别之士夫，于自心相续作是念："于我如是如是生起分别。"因为了知故。是故，于现量所见此分别，云何不识所安立分别？实则能识。
如是，由空分别之识及分别二者自证可见，彼于未见无杂分别现量自性，后见自性之分别自性无性成立故，遮止分别是现量自性之观察，如于瓶显现自性遮止鬼显现自性。

།ཡང་ཕྱིས་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་མངོན་སུམ་སྔར་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་པར་མཐོང་བས་ནི། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་འགོག་པའི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ།ས་ཕྱོགས་ལ་བུམ་པ་འགོག་པ་བཞིན་ནོ། །གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ན་རེ། གལ་ཏེ་བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། རྟོག་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པས་ན་ཡུལ་བ་ལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དབང་ པོའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པས་མི་དམིགས་པར་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་བཀོད་པའོ།།ལན་སྦྱིན་པ་ནི་དེ་ཡང་རེ་ཞིག་བལྟར་རུང་བས་ན་ཡང་དག་པར་རིགས་པའི་རྟོག་པ་འདི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར། དོན་དང་བློ་དག་ ལས་གཞན་པ་མི་སྲིད་པས་དོན་དང་བློ་གང་གིས་བདག་ཉིད་དུ་གཞག་པར་བྱ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སོ།།དེ་ལ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། ནང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་ གིས་ཏེ།རྟོག་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པར་ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གི་བློ་གཡོ་བར་འགྱུར་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་ལ་ནི་རྣམ་པར་ འགྱུར་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བས་འདོད་པས་འགྱུར་བའི་རྟོག་པ་ཡོད་པར་རུང་ཡང་ངོ་།།བློ་དེ་ཡང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་ཀྱང་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་དེ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་སྣང་བའི་དབང་གིས་དོན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་ པ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་གསལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་འདུས་པ་སུན་ཕྱུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་བློ་དག་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཅུང་ཟད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ནི་ ཕན་པའོ།།ཉེ་བར་གནོད་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ཡང་དག་པར་མྱོང་བས། བདག་ལ་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་ཉེ་བར་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གང་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་གི་བློ་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་ན་སྐྱེས་བུས་བདག་རང་ ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར།བླུན་པོ་ནི་བཞད་གད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷ་རྣམས་དགའ་བའོ། །དབང་པོ་དང་དོན་དག་ལས་བློ་ཡོད་པར་མི་འཁྲུལ་ན་རྟགས་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། མི་འཁྲུལ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

由见后来所见自性之分别现量依于先前所见，故遮遣具分别之显现不可得，于感官识有分别之观察得以遮除，如于地处遮遣瓶。
童女摄说："若于非现量智"等，虽分别是现量，然因智非现量故，因境不应理故，承许感官识无分别，不成不可得之违害。为破此说而立前宗。
答曰：彼亦暂时可见，故此正理分别互相舍离而住故。除义与识外别无所有，故应安立为义与识何者之自性，此为二种分别。
其中不应为义之自性，因为内心自性生灭动摇故。又若成为义之自性，则由士夫欲力，因许分别是由士夫欲而趣入与还灭者，故外境之生灭动摇不应理。是故，由分别力识成动摇，而义则不然。
虽说"识有变异"，虽应有由欲转变之分别。彼识亦因非觉知现量故，虽分别趣入亦不明显，即不能了知。彼分别由义自性显现力，义生灭如是趣入亦不明显，因已破除摄入义自性故。
因除义与识外无有蕴故，说"亦非由与余少许相关"等。随摄即利益，损害即能害。因自身未经验故，由他人正经验，于自不成随摄与损害，如是。
若由现量不了知自识，士夫如何由自身了知自己？愚者当为笑柄故天众欢喜。若于根境不错乱有识，虽是因相，然无不错乱，此为其义。

།གལ་ཏེ་བློའི་རྟགས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་པ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གཞན་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་གསལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡིད་དེའི་ཡུལ་གཞན་ལ་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་སྐྱེད་པ་ནུས་པས་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པར་འགྱུར་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡུལ་ལ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་བློའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གསལ་བ་བློའི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བློ་དེའི་བྱེ་བྲག་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཁྱོད་ ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།ཡུལ་གསལ་བ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་བློ་ཡང་དཔག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱང་པན་པ་ལ་དཔྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ རྟོགས་པར་རུང་བའི་ཕྱིར་འདིར་མ་གསུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་རྟགས་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་། བློ་ནམ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དང་འབྲེལ་བ་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མི་དཔོགས་སོ། །དེ་ལྟར་བློ་མངོན་སུམ་མ་ ཡིན་བ་ཉིད་མི་རིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རང་རིག་པས་གྲུབ་པ་དེ་ལ་རྟོག་པས་སྟོང་པར་མངོན་སུམ་མ་མ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་གྲུབ་པས་ན།མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་དོན་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་ཡང་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ མེད་པ་སྟེ།དབང་པོའི་ཤེས་པ་མེད་ན་སྒྲ་འབའ་ཞིག་ལས་དོན་རྟོགས་བ་ནི། དབང་པོའི་ཤེས་པས་དོན་གསལ་བ་ཉིད་དང་། དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་སྒྲའི་དོན་སྒྲའི་བློ་ལ་སོ་སོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དེ་ནི་བརྗོད་མེད་རྟོགས་པའོ། །གསལ་བ་དང་དོན་བྱེད་པ་ ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པས་མཐོང་བ་ལྟར་སྒྲས་བློ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་དང་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གང་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རོའི་བློས་དྲི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་དཔེའོ། །མིག་གིས་བློས་གཟུགས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་མཐུན་བའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། གཞན་ཡང་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若问是否为识之因相？对此说"彼亦"等。若毗舍师迦派说非是识本身，而是识之因，由其力故识不取其他境，为明此义，说其作用：意于其他境生识之功能极为空无，因不生其他境之识故。如是识亦因是智之自性故不成立。
若谓境明显是智之因相，于汝彼智差别之明显性亦不成立。若境明显是义之自性，因义自性是自他共同故，应能推知他人之智。于此应能了知一切义，因对顺世派以观察即可了知故，此处应知未说。
即使承许明显是境之自性而许因相成立，因从未成立与智之关联故不能推知。如是，智非现量不应理，故由现量性自证成立，于彼由无分别现量不可得而成立，是故一切现量唯由无杂染言说而了知义，此即所说。
复次，无根作用，即无根识时，仅从声音了知义，根识之境明显性及作用性，如是声义于声识中不各别显现故，根识之境是离言了知。明显性及作用性是现量无言说之境，因无根作用时，如根识所见般于声识中不各别显现故。如是成立声与根识之境相不同故，说"凡非声义者"等。
"如香之识于味"是同喻，"如眼识于色"是异喻。因不随顺趣入与还灭故，说"能安立"等。复次，为了知义而结合声音，即为施设名言故。

།དབང་པོའི་དོན་ནི་བརྡའི་རྒྱུས་སྒྲས་འབྲེལ་པའི་དོན་ཕྱིས་མཐོང་བའི་དུས་ན་བརྡ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་དང དོན་ལྷན་ཅིག་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་འདི་ལྟར་ཞེས་པ་གསུངས་ཏེ། དབང་པོའི་དོན་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རིགས་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐོང་བའི་དངོས་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི། འགར་ཡང་གཞན་དུ་མི་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་སུམ་གྱི་དོན་རྣམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའམ། གཞན་པ་ཐ་མི་དད་པ་སྤྱི་ནི་མེད་དེ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་བློའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་གང་ལ་སྒྲ་འཇུག་པ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའོ། །འདིས་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ འཕངས་སོ།།ཉེ་བར་མི་མཚོན་པ་ནི་ངེས་པར་མི་ནུས་པའོ། །བ་ལང་བ་ལང་ཞེས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློ་དང་སྒྲ་སྤྱི་ལ་ཞུགས་ནས་བརྡར་བྱས་པའི་བློ་དང་སྒྲ་དེ་གཞན་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། སྤྱི་མ་རྟོགས་ན་ནི་གསལ་བ་སྤྱིའི་བློ་དང་སྒྲས་མི་མཚོན་པར་འགྱུར་ན། ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ ཀྱིས་སྤྱི་དེ་ལས་གསལ་བ་མི་མཚོན་པ་མིན་ནོ།།སྤྱིའི་བློ་དང་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། སྤྱི་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གསལ་བ་འདི་སྤྱི་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡང་བརྡའི་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཡང་ཡོད་པར་རྟོགས་པས་སྤྱིས་གསལ་བ་ལ་བློ་དང་སྒྲས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མི་ མཚོན་ཞེས་བྱ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ལས་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྤྱི་སོ་སོར་སྣང་ན་ཡང་མི་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་སོ། །ཡང་ན་སོ་སོར་སྣང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དབང་པོ་ལ་སོ་སོར་སྣང་ན་ཡང་དབང་པོ་ལ་སྣང་བ་དག་ལ་འདྲེས་པ་མེད་པར་སྣང་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔོན་བུམ་པས་ཆུ་འཛིན་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་དེ་མཐོང་བའི་བུམ་པ་དེ་ཕྱིས་མཐོང་བ་རྣམས་ལ། མཐོང་བ་སྔ་མས་དྲན་པའི་ས་བོན་བཞག་ཅིང་མཐོང་བ་ཕྱི་མས་བག་ཆགས་དེ་ཉིད་སད་པར་བྱེད་པས་མྱོང་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་དྲན་པ་འདིས་ཆུ་འཛིན་པའོ་སྙམ་པ་ལས་དེ་ དོན་དུ་གཉེར་བའི་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

根境是由名言因而以声音关联的对象，在后来见到时，不随顺于符合名言而施设的分别，因为根识本身与对境同时灭故。为广说此义而说"此如是"：因彼根境之自相异于一切同类与非同类故，与境同时所见之事物刹那永不他见故。
现量诸境无随行故，或异于明显，或无异于他之共相，因无如是执取之智差别故。共相是声音所入而异于明显。此说明显不可得。不能表征即不能决定。
若牛执为"牛"之一体的心识与声音，入于共相而作为名言的心识与声音，即是趣入其他明显性，若不了知共相则明显不为共相之心识与声音所表征，然依汝宗，彼共相非不表征明显。
不具共相心识与声音之随行，即无共相之差别明显，由见共相力，了知明显于名言时亦具名言时之自性，因共相于明显以心识与声音为境故，云何不表征？正因此故说"从何于何"等。
即使共相各别显现，因异于不明显故无随行。或者"即使各别显现"是指共相于根前各别显现，然于根前显现者无杂合显故无随行。
昔见瓶能持水之作用，后见诸瓶时，前见植下忆念种子，后见令彼习气觉醒，由经验力所生之忆念思维"能持水"，由此生起希求之欲乐，以此方式而安立名言。

།མངོན་སུམ་དོན་ལ་ལྟ་བ་ཙམ་ཡིན་ཡང་དོན་བྱེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་དྲན་པས་ཕྱིས་དོན་བྱེད་པ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔོན་གྱི་དེ་ཉིད་ འདིའོ་ཞེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ན་དོན་མེད་པ་སྔར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་དེ་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་ན་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་།ཅིག་ཤོས་མི་འདོད་པ་འབྱུང་ལ། དེ་ལས་ནི་འཐོབ་པ་དང་སྤོང་བའི་ཐ་སྙད་དག་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། འདིའི་ནུས་པ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའོ། །དྲན་པ་ལས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡང་འཐོབ་པས་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེའོ། །དེ་ལས་ནི་བླང་བ་དང་དོར་བ་ལ་འཇུག་གོ། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུད་གཅིག་གིས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཉིད་འབྲེལ་བར་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྒྱུད་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་བྱས་པ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པས་སྐྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་སྟེ། དེའི་བར་མེད པའི་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མའོ།།དེ་དང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་དག་དོན་དང་དེ་ཤེས་པ་དག་དུས་མཉམ་བར་འདོད་པས་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་དེ་ཉིད་དང་དུས་མཉམ་པ་ལ་ཡོད་ལ་དེའི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡུལ་ནི་དེ་ཉིད་དུས་ཕྱིས་ཡིན་པས་ན་ཡིད་རང་གི་ ཤེས་པ་དང་དུས་གཅིག་ན་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་དེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་བྱེད་པའི་དུས་མི་མཚུངས་པས་སོ།།དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་དེའི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡུལ་གཉི་ག་ཡང་དུས་མཚུངས་པ་སྟེ། དབང་པོའི་ཤེས་པའི་དུས་ན་རང་གི་ཡུལ་ནི་མེད་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདས་པས་སོ། །དེས་ ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རང་དང་དུས་གཅིག་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་རྒྱུ་ཡུལ་དང་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་དག་དུས་མཉམ་ན་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པས་ན་སྔ་ན་ནི་ནུས་པ་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་འཛིན་ན། བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཚད་མ་སྔ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཅད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ཡིན་ན་དྲན་པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་འདུ བྱེད་མ་བརྗེད་པ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྲན་པ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然现量仅是观察对境，但由经验作用而生起的习气力所生之忆念，后来与前相似的作用，将前后经验相连结，说"此即是彼"。当见到无义之前所见及其同类时，将彼等合为一体而生起欲求与厌离，由此安立获得与舍弃之名言。
此中"功能趣入"即是忆念。从忆念中获得欲求与厌离的功能，故彼等亦生起。由此趣入取舍。
所谓"等无间缘"，说明根识与意识由一相续而关联。否则，瑜伽师以意根缘取他相续之根识作为所缘缘时，亦应由根识所生。根识自境之等无间，即其无间之境刹那。彼与根识共作。
唯识论师许义与识同时，故根识之境与彼同时而有，其等无间境则在彼之后，故意与自识同时而有，而彼境与根识作用时不同。根识与其境之等无间境二者同时，根识时自境已无，因为是因故已过去。故根识与己同时者是第二刹那意之境，因此是共作性。
否则若因境与果识同时，则无因果性，故说"先时无功能"等。若执根识境之等无间，则成执已执。为此说"此前量"等。若已断之境亦是量，则忆念亦应成量，太过。云何尔耶？说"见行未忘"，因与忆念无差别故。

།དྲན་པ་དང་འདྲ་བའི་ཉིད་ན་ཡང་ཚད་མར་མི་རུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བའི་ལས་བྱས་ཟིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པས་རྟོགས་ཟིན་པ་ལ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་རྣམས་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཉིད་དབང་པོའི་ཤེས་པས་གཟུང་བ་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་གསལ་བར་དོན་དེ་ཉིད་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་འགལ་ལོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དོན་རྟོགས་པ་བཅོས་སུ་མེད་པ་ལ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ བྱ་བ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན།བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་བྱེད་པ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟག་པ་མི་འཐད་པས་ན་དོན་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་འདས་པ་མེད་པས་ནི་ཡིད་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པས་གཟུང་ བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱ་བ་གཅིག་ལ་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་གཅིག་པོའི་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་སྐད་ཅིག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ཚད་མར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཚད་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་དོན་གཅིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཅིག་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ ལྟ་ན་ཡིད་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་།དོན་གཅིག་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྐད་ཅིག་མས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས། སྐད་ཅིག་རྣམས་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ནི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ནས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ ཅིག་ལ་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རང་གི་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་འདིའི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མ་རྟོགས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ལ་འདིས་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་དངོས་པོ་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མའི་བདག་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །ཡིད་འདི་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་འགགས་པའི་ཆེ་ཆད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས བསྐྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་དོན་གཞན་ཁོ་ན་རྟོགས་སོ།།བརྡ་ནི་དོན་གཞན་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་སྒྲ་དག་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན། རང་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་པས་བརྡ་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

为了说明即使与忆念相似也不能成为量，故说"已作所作业"。因为已被认识的对境不需要其他认识来成立，后者是能成立者，即是使未知成为已知。
若谓诸法是常，故前者为根识所取，意识亦能取，因此意识非是量。为明此义，说"彼明显即是此义之因所生智"等。因为因无差别，故根识与意识次第生起亦相违。若谓由俱有差别而次第生起，则于无造作之义认识中依他亦不应理。若谓由作用认识差别而次第生起，则作用若有差别，其作用亦应变异，常性将失坏。
如是常性不成立，故诸法非是刹那性，无有过去，故意识不依近境而取。如是于一作用成立，及一乐受之诸识，虽由刹那差别各别成量，然此非所许。此由名言力安立为量，因作一义故即是一量。若尔，意识亦应成为与根识同一所缘境。此是就瑜伽师以刹那安立名言而言，诸刹那胜义中有异果故，意识于各别刹那即是量性。
若谓因刹那无接触故非量，则于自境不被他量所损害即是此之不欺。或者，令未知义明显即是量，此亦是了知未知之能作用事物，故胜义中获得量体性。此意识即是诸根识灭无间性。胜义中诸刹那差别故，由所缘缘生起之意识以异于根识自性之刹那相了知异义。
若于施设中将异义声与声相连，则于自身以外任何境亦不能缘取，故不能作施设。

།གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་མ་འོངས་པའི་སྒྲའི་ཡུལ་དུ་ བྱེད་དོ་ཞེ་ན།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཡུལ་དུ་བྱ་སྟེ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ནི་མེད་དེ། རང་མྱོང་བ་དེ་སྐྱེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་རང་ཉིད་ལས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ རྟོགས་པ་དེ་འདི་རང་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཆ་ཤས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པས་བདག་ཉིད་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་འཇུག་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྡ་སྦྱོར་བ་མེད་ཀྱང་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲས་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། རང་རིག་ པ་དེས་རང་དེའི་བདག་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལ།བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲས་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་འདིའོ་ཞེས་སྔ་མ་མཐོང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ལ་སྒྲ་གདོད་སྦྱོར་ཞེ་ན། མངོན་པར་བརྗོད་པར་གཟོ་བ་ན་གཟོ་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་ཡུལ་མི་སྲིད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཕྱི་མས་སོ་ཞེ་ན། རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྔ་མ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྡ་དོན་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་བྱེ་བྲག་པའོ། །དོན་གཅིག་ནི་བདག་ ཉིད་གཅིག་ལའོ།།འདུ་བ་ཤེས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བའི་ཤེས་པས་ཏེ་བདག་གཅིག་གིས་སོ། །ཤེས་པ་དེས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་ལས་གཞན་མིན་ཞེས་བྱ་བས་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་དང་།དམིགས་པ་དང་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་འདུ་བ་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དག་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་གི་ཉེ་བར་ལན་པ་དང་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གཅིག་ལས་ཐལ་བ་དང་དུ་བ་དག་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དག་སྣང་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དུ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་བུད་ཤིང་གི་ཆུའི་ཁམས་ཡིན་ལ། ཐལ་བ་ནི་སའི་ཁམས་སོ། ། གལ་ཏེ་བུད་ཤིང་གིས་ཐལ་བ་དང་། ཐལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཤིང་གི་རང་བཞིན་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རིགས་ཐ་དད་པ་ཡང་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། གང་ཐལ་བ་སྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཐལ་བ་ཉིད་སྐྱེད་ཀྱི་ཤིང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཚོགས་པ་འདྲ་བ་ལས་ནི་འདྲ་བར་དཔག་གི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་ནི་མི འདྲ་བ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

若谓自证知作为未来声的对境，则乐等各自相确定性之本体未生者为境，实际上无有体验，因为彼自体验是已生之自性相故，彼亦不存在。如是除自身外丝毫不了知者，此不能将自身显说与结合，因为无有部分分别，故于自身有所诠与能诠如是行相相违故。
若谓虽无施设，然由施设所生声而缘取，则彼自证知未曾见其自体自相故，而施设所生声是依于前见而说"此即是彼"故。若谓最初于自身施设声，则当作显说时，即是彼作故，施设时境不可得故。若谓由后识，则因是自证知故而说"由他亦"等。前自相于名言时亦不生起故，施设亦成无义。
其他者是胜论派。一义即是一体性。和合即是识与乐等相关之识，即是一我。彼识是能领受乐等，而非乐自身能领受。"识非异因"说明：识之因即是等无间缘、所缘缘及根，唯由彼等所生之乐等为何非识，因生于和合聚故。此中意为取因及俱有因相同故。
若谓薪之取因及其俱有因一者生起灰与烟不同相故不定，则无此过，因为烟之取因是薪之水界，而灰是地界。若谓薪能生灰与非灰之木性故能生异类果，则能生灰者唯生灰非木。又由相似聚集推知相似，而于一聚集不相似是量所成之义。

།དེའི་ཕྱིར་མར་མེའི་ཚོགས་པ་ལས་རང་གི་རིགས་འདྲ་བ་དང་སྙིང་པོ་ཚིག་པ་དང་འོད་དང་སོར་མོ་ལ་སོགས་པ་སྲེག་པ་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དག་སྲིད་ལ། དེ་དང་འདྲ་བར་གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མཚུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པའི་རིགས་ མཚུངས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚུངས་པའོ།།རྒྱུའི་ཚོགས་པ་འདྲ་བ་ཉིད་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་ན་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་དག་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་འདྲ་ཡང་བྱས་པའི་ཤུགས་ཞེས་བྱ་བས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།བྱས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ནུས་པ་ཚད་མས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པའི་ཤུགས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་འདོད་ན་ནི་གང་གི་གོམས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ནང་གི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གོམས་པས་གསལ་བ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྲིན་ལ། བླུན་པ་ལ་ནི་བླུན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་འབྲས་བུ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་ན་རྒྱུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདེ་བའམ་ སྡུག་བསྔལ་ལམ་བཏང་སྙོམས་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཡུལ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་བྱེ་བྲག་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་འདྲ་བ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་། ནང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐེ་ཚོམ་དང་ གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་བཞིན་ནོ།།གཞན་ནི་གྲངས་ཅན་ནོ་བྱེ་བྲག་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་གཉི་གའི་ལྟར་ནང་གི་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་པ་ལྟར་སེམས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་རང་གི་བསམ་པ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་དག་གི་འདོན་པའི་གོ་རིམས་ནི་རྣ་བ་དང་། པགས་པ་དང་། མིག་དང་། ལྕེ་དང་། སྣ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་གོ་རིམས་པས་ཡུལ་ཡང་དང་པོར་སྒྲ་སྨོས་ཏེ། རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་། ། དེས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་། སེམས་ཅན་ཡང་ཡིན་རིག་བྱའི་ཕྱིར། །དེ་བདག་མིན་པ་རིགས་མིན་ཕྱིར། །འདིར་དགོངས་པ་ནི་མེའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་ཀྱང་དེའི་ནང་དུ་མ་ཞུགས་པ་ནི་སྲེག་པ་མེད་དེ་མེའི་འོད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཁོ་ན སྲེག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།

因此，从灯的聚集中可生起同类、芯燃烧、光明及指等的烧灼以及眼识，同样于其他也如是相同。故聚集类相同即是因相同。若从相同因聚亦生不同果，则种种差别将成无因。
若谓虽聚集相同，由作用势力而决定知与非知的差别识，则因作用势力之功能未为量所见故。若许作用势力依于取因，则见具有习气差别之识有功能性，故说"依内作用之乐等"等。因为于内识习气明显者乐等亦明显，而于愚者则现为愚昧故。
若谓因无差别则果亦相同，因因相同故乐等亦应成为一乐或苦或舍，则由境及作意等内在差别成为乐苦等，而非成为非识，虽从相同聚集生，然由内在差别如疑惑、决定等识之差别。
其他是数论派。非如胜论派与佛教徒二者所说是内在，亦非如佛教徒所说是有心。若问何者，为显数论自宗见解而说"乐等彼自性即是声等"。彼等次第是耳、皮、眼、舌、鼻，故依其次第首先说声，触等亦当摄。故说乐等是境之自性。
又："亦是有情因所知，非彼我性不应理。"此中密意是：火虽能烧薪，然未入其中则无烧，唯入于火光中者方能烧。如是识亦成为自体或识之本性时方成知。

།དེའི་ཕྱིར་གང་རང་རིག་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་དག་པ་མྱོང་བ་མེད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ གསུངས་སོ།།ཡུལ་འདིའི་ཤེས་པ་འདིའོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དབང་པོ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པས་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་ཡང་ངོ་། །གྲངས་ཅན་པ་དག་ནི་སེམས་ཡོད་པ་ནི་བདག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ འདྲ་བར་ཡོད་པའི་ཚེ་ནི་རྟོགས་ལ་གཞན་དུ་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་སྟེ་འདྲ་བའི་སྔོན་དུ་འདྲ་བ་མེད་པ་དང་དེ་འདྲ་བའི་དུས་སུ་ཉམས་པ་དང་ཕྱིས་འདྲ་བ་འགགས་པ་ན་ཉམས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།འདྲ་བ་ཡོད་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ལས་སྐྱོན་གཞན་དེ་འདྲ་བ་མེད་ན་ཤེས་པར་མི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་འདོད་པ་དག་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རིག་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིག་པ་ཙམ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཅིག་གིས་དོན་ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཐལ་བར འགྱུར་རོ།།འདྲ་བ་ཡོད་ན་ནི་ཤེས་པ་ལས་འདྲ་བ་ཡོད་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་ལ་མེད་པ་ནི་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་རྟོགས་པར་མི་རུང་ལ། ཁོ་བོ་བདེ་བ་ཡང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་མྱོང་བར་རུང་བ་ཉིད་དེ། གང་རྗེ་བཙུན་ སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན།མྱོང་བ་ཕྱ་ལེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཡུལ་དེ་ཡང་དག་བར་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ་བདེ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པའི་ངོ་བོར་མ་གྱུར་པ་མྱོང་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་དེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྟེ།གང་མྱོང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ཉིད་ནི་གཅིག་ཏུ་ནང་གི་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཆད་པར་ འགྱུར་བའི་རིགས་པས་སོ།

因此，自证唯由自体而成为知，其他则由相而成，故说"凡无真实经验对境相者"。此是此境之识。若谓从境生起是经验之因相，则于根亦应有过失。等字亦摄等无间缘。
数论派认为：有心是我，彼为常住，故不应说"有相时了知而他时不了知"，因为相前无相、相时衰败、后相灭时衰败如何？若有相则成无常，除此过失外，若无如是相则不应有知。
若谓主张识无相者因是知故能知对境，而非由有相，则说"仅由有知"。因为仅知于一切境无差别故，应成一识能知一切境。若有相则由识有相之境可知，无相则不知，故无过失。
如是未成识之自性者不应了知，而我乐亦即是此识之自性故应可经验。因为尊者佛陀亲说："何为乐受？即明了经验。"故乐等成就为有情。
若谓若与境相似是真实经验境之体性，则应真实经验乐等相似，而乐等如青等非真实经验之体性，则说"非也"等。为显示因不可经验非识之体性故，若有乐等则是真实经验识之体性，并非说有如是外境于有经验者。
广说彼即是："于此真实经验唯是内喜与遍苦之体性"，如将说之理。

།དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་འདི་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱིས་གཞག་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དེའི་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། གོམས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རོའི་བྱེ་བྲག་གཅིག་ཉིད་སྲོག་ཆགས་ཁ་ཅིག་གི་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ལ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་གྱི་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ནི་ཤེས་ པ་ཉིད་དུ་བསམས་པ་སྟེ།དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བློ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའོ།། །གཞན་དོན་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ནི་མྱོང་བའོ་ཞེ་ན། འདྲ་བ་གཞན་ཤེལ་ལ་ཡོད་པའི་འདྲ་བ་དག་ལ་བློ་དེར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ དག་པར་མྱོང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཤེལ་འདྲ་བ་དང་བློ་འདྲ་བ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཡོད་ན་ནི་སྨྲོས་ཤིག་།གལ་ཏེ་ཤེལ་ནི་ཕྱི་ཡིན་ལ་བློ་ནི་ནང་གི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ནའོ། །དེ་ཡང་བློའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡན ལག་ཏུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་དང་བའི་རང་བཞིན་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ནང་གི་བྱེད་པ་བཟུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་གཞན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་དེ་དག་ཀྱང་བློའི་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ ལ་བརྟེན་པ་སྟེ།དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནའོ། །བློ་དེ་སེམས་པ་མེད་པ་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ཉིད་སྔོན་པོའི་ཡུལ་དང་། བུམ་པ་ཡང་བུམ་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཧ་ཅང་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་སྒྲའི་དོན་གཅིག་ལ་ཡང་སྲོག་ཆགས་དང་གོམས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་འགལ་བ་མེད་དེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཕྱིའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་བློའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅན་དུ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། བློའི་བདག་ཉིད ཀྱི་བདེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ལ་གོམས་པ་ལ་སོགས་པས་གཅིག་པར་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་ཅན་ལས་གཞན་དུ་ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ ལྡན་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ།།སེམས་པ་ཅན་དེའི་བདག་ཉིད་ལོག་པ་ལ། བློའི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

此复如是：此乐等经验之体性不应由外境安立，因为虽无外境差别，然由有情自性及习气差别而成就乐等体性之差别故。因为同一味之差别，于某些有情成为乐因，于他者则成苦等故。
若谓智非是知之体性，彼具乐等差别，而真实经验是知性，彼非具乐等差别。则智具境相，若非真实经验。若谓他义真实经验是经验，则如水晶中有相似于彼智。若无真实经验，则请说水晶相似与智相似之差别。
若谓水晶是外而智是内作用，此即是彼差别之因。彼亦非了知智差别之支分故，不应说为支分。云何非支分？极明净自性等，等字摄内作用，由有如是他眼等，彼等亦应成智自性故。
境相安立依于真实经验，即依彼故。彼智无思维则无境，如何由彼安立义相？若尔，仅由相似故，青性应成青境，瓶亦应成瓶境，故成太过。
若谓于一声义，由有情及习气差别，于差别乐等无相违，虽外乐等体性无差别，然智体性之乐等生为具差别。则说"智体性之乐"等。因为乐等外体性一，由习气等成一或异相违故。
除有思维外，亦非境体性，无所谓具乐等相差别之智。因于彼有思维体性转变时，不见智相执境故。

།དེ་ལྟ་བས་ན་ཡུལ་མྱོང་བ་ནི་གཅིག་སྟེ། བློ་དང་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་མེད་དེ་ཡང་དག་བར་མྱོང་བ་གཅིག་པུའོ། །རངས་པ་ དང་མ་རངས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇུག་སྟེ།བྱེ་བྲག་གི་རང་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །ཡང་དག་བར་མྱོང་བ་དེ་ལ་མིང་ནི་བློ་དང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་བྱེད་དོ། །ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཡུལ་ ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནའོ།།ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཡང་། ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནའོ། །ཡུལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་མེད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་ལས་མྱོང་བ་དཔག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ལོངས་སྤྱོད་དོ་ཞེ་ན། རྟགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྔར་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་འབྲེལ་པ་གཟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བློ་ཁོ་ནས་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་དོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བློ་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ དམིགས་པས་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་རྫོགས་པས་ན་བློ་ལས་གཞན་པ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་བརྟག་པའི་དོན་མེད་དོ།།ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བློ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པར་ཚད་མས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་དང་ཤེས་པ་དག་ ཐ་དད་ཀྱང་འདྲེས་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་མི་ཤེས་ཏེ།ལྕགས་གོང་མེ་བཞིན་དུ་དེ་ཅིར་འཛིན་ཞེ་ན། མེ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏེ་རེག་པ་ན་མེ་འདིའི་བདག་ཉིད་མངོན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡང་གཅིག་ལ་བྱེ་བྲག་མི་མངོན་ ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་འདྲེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི།དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་ཀུན་ལ། །ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་གཞག་ཉམས་ཏེ་དོན་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་འདྲེས་པར་རང་བཞིན་གཞན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་ཐ་དད་པར་དམིགས་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་མིན་པར་ཤེས་པས་རིག་པ་དང་ནི་གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།

因此，境之经验是一，智与真实经验二者非有，唯一真实经验。喜与不喜，即是真实经验之差别而转，应视为差别之自性。于彼真实经验，名称随欲立为智、识等。
若境受用是士夫有识性，则境受用非识性现量。虽境经验之识非现量，然是境受用性。则仅由境存在，应成境受用。因识非现量故，不成由境经验而受用。虽有境经验，由经验已成故，与无境及经验无差别故。
若谓由智推度经验故，由比量受用。则说"由相"等。如前所说"于非根现量，无缘取关系"。
若谓唯由智受用境。则说"于境现量所缘"。由智现量缘境，于境了知言说无不圆满故，无需观察智之外另有识。彼有识亦由量见与智同体而为境现量性故。
若谓智与识虽异，然由和合不能分别，如铁团与火，执为何者？执为火性，因触时显现此火之体性故。
若谓乐等与青等虽显现差别，于一虽不显差别，然由和合体性有异性承许。则于诸事，坏立异非异。因于所缘为一者，疑有他和合自性故不显为一性故。又虽缘青等与乐等相为异，然乐等许为青等外境体性故非异故。非异由识了知，即说为一。

།གཅིག་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་གང་མིན་ཏེ་དུ་མ་ ཤེས་པས་རིག་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ཅན་དུ་འགྲུབ་པོ།།ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཤེས་པས་རིག་པ་འདི་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་མི་དད་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན། ཐ་དད་པ་གྲུབ་བྱེད་མི་འགྲུབ་པོ་སྟེ་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྐབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ བྱའོ།།དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། དཀར་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས། ཐ་དད་པར་རིག་པ་དང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་ཅིང་། བློ་དང་མྱོང་བ་དག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་རང་རིག་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་ནི་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ཅེ་ནའོ། །མེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ གཞན་སྐྱེས་པས་སོ།།བློའི་ཐ་དད་པར་རིག་པ་ནི་ཐ་དད་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དག་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ནི་བློ་སྟེ། མྱོང་བ་དང་གཅིག་ཏུ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁ་ཅིག་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནང་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ནི་རྟོགས་པར་ཟད་དོ། །གང་ཞིག་གང་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་དེ་ལ་དེ་གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིགས་ པ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཐོས་པས་བཟུང་བའི་དོན་རིག་པས་བསམས་པས་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་གོམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སོ། །གསལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་ལ། རིགས་པས་གཞག་པའི་དོན་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སླུ་བ་མེད་པ་དང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གཞན་གྲགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གོམས་པས་ནི་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཤིང་རྟ་བཅུ་པའི་བུ་དགའ་བྱེད་ཀྱིས་རོལ་རྙེད་མ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ན། བདག་གིས་དེ་མཐོང་། འདི་ན་མདུན་དང་ རྒྱབ་དག་ཏུ།ནང་དང་ཕྱི་དང་ཡོངས་སུ་བསྐོར་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དྲི་ཟ་མས་རང་གི་བུ་རྣམས་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མྱུར་བ་དང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་རབ་ཐོབ་ཕྱིར། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་འདུ་ཤེས་ལ་དེ་ལྟའོ་སྟེ་མྱུར་བ་དང་ནན་ཏན་བྱེད་པའོ།

如是，由识知为一性者非是，由多识了知者成为异相。此由差异与无差异之识了知，是安立差异与无差异之因。则不成差异之能立，无差异亦应由此理解。
广说彼即：白与苦等，了知为异而许外境为一，智与经验于一境由自证量成立而许为异。由与火关系生起燃烧等他义。由智了知差异是安立差异之因故，乐等与真实经验，异于白等非理。其中真实经验即是智，因见与经验为一故。
有谓乐等亦是内，亦是有心。依彼等见即成了知。若人修习何者，由圆满修习，彼于此明显显现，如修习怖畏等。某瑜伽师亦由闻所持义，以理思维，修习安立义，此为自性相。
因明显故无分别，因通达以理安立义故，无欺且为现量，如其他共许现量。由修习欲作意，如十车王子欢喜见伎女作意时说："我见此前后内外周遍变化。"如忧王妃乾闼婆女见自诸子。于怖畏等亦当随理举例。
若谓由是意分别故彼等是隐蔽性，则由获得迅速及勤勉故，于隐蔽想即如是，即迅速及勤勉。

།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་དགའ་བྱེད་སེམས་ཉིད་ལྟ་བུ་སྟེ། སྣུམ་པའི་སྔོ་བསངས་སྡུག་གུས་བྱུགས་པའི་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཚོགས་གསེབ་ན་ཆུ་སྐྱར་རྩེ་བ་དང་། ། རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་ཆུ་འཛིན་མཛའ་བོ་དག་པས་ཡིད་འོང་སྒྲ་སྒྲོགས་པ། །འདོད་པར་གྱུར་པ་དག་ནི་བརྟན་ཞིང་སྲ་བའི་སྙིང་གིས་དགའ་བྱེད་བ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་བཟོད། །ལུས་ཅན་མ་ནི་ཇི་ལྟར་གྱུར་ན་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱས་པས་མཐོང་གྱུར་ནས། །ེ་མའོ་ཀྱི་ཧུད་ལྷ མོ་བསྟན་པར་གྱིས་ཞེས་མྱུར་དུ་སྨྲ་བ་དང་ནན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་འཇུག་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་མ་བཤད་པ་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དཔེ་དག་བསྙད་ནས། བསྟན་བཅོས་ལ་ གྲགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་མི་གཙང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བསླད་པའི་བློ་དག་ཀྱང་རུང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་འདྲེ་བའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་གསལ་བར་སྣང་བ་མི་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དྲན་བྱ་ནི་གསལ་བར་ སྣང་ངོ་དེ་དྲན་པར་བྱེད་པས་ཏེ།དེ་ཉིད་ལ་དྲན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དོན་དེ་མི་གསལ་བས་དོན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །བསླད་པ་ན་ཡང་བསླད་པའམ་མ་བསླད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པ་ན་བསླད་པ་ནའང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ གསལ་བར་སྣང་བ་ལྟར་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མངོན་སུམ་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ཞིག་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མི་འཁྲུལ་བ་སྔར་བསྟན་ལ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་བཞེད་དོ། ། ཇི་སྐད་དུ། འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅན། །དྲན་དང་སྔོན་འདོད་ཞེས་བྱ་བ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས། །ཞེས་འཁྲུལ་པ་དག་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླུ་བ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་མེད་ལ་མངོན་སུམ་ཚད མ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པས་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་གཅིག་པུས་མངོན་སུམ་སྟོན་པར་མཛད་དོ།།འདི་ལྟར། དངོས་པོ་མི་འཛིན་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་།མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ ཞེས་བྱའོ།།དབང་སྐྱེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གཞན་ལས་ཁྱད་མེད་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བསླད་པ་གང་ཞིག་བསླད་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་བསླད་པ་ལས་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

此亦如欢喜心般：于涂抹润泽青绿妙香之空中，云团间水鸟嬉戏，
风动水滴，云友清净发出悦耳之声，
具欲者以坚实心，欢喜者皆能忍受，
思维有情母何以如是，由作意而见已，
呜呼哀哉！请示现天女！如是速说及勤勉等行相未见故。
所谓间中偈颂，是广说前未说之少分。如是宣说世间极为著名之喻已，为显教典所说故，说"如是不净"等。此是诸法自性，即使是染污心，一切与言说相混之识中，义相明显显现皆不住。
所忆明显显现，由能忆故。于彼能忆识中，义不明显故，义不相同。于染污时，忆及染污或未染污位之经验时，于染污时亦生分别，非如所经验明显显现般忆念。
由无分别故者，是因阿阇黎说现量相仅离分别故。此中已先说不错乱，阿阇黎亦许不错乱性。如云："错乱及世俗智，比量及随比量，忆念与先欲等，现量相似具翳。"说错乱等为现量相似故。
由说欺诳无量性而现量是量性，能了知故，唯以无分别显示现量。如是，由不取事物故分别为现量相似。由能欺诳故，错乱为现量相似。"根生亦"者，显示虽无分别非现量。由于彼中无异他故，根所生染污与异彼根所生无染污无差别故。

།དབང་ པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བཞེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་རྣམས་སྟོན་པ་ན་དྲན་དང་མངོན་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བས་བར་དུ་བཅད་ནས་འཁྲུལ་པ་དང་རབ་རིབ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དག་བསྟན་པར་མཛད་དེ།འདི་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་དང་བཅས་པར་ འཁྲུལ་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ།།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཞན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འཁྲུལ་པ་ཟླ་བ་གཉིས་པར་སྣང་བ་དང་། མ་འཁྲུལ་པ་སྔོན་པོར་སྣང་བའི་དཔེའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་ནས་ཚད་མའི་འབྲས་ བུའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཤད་པར་རྩོམ་སྟེ།ཡུལ་བརྟག་པ་ནི་སྔར་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་གི་དབྱེ་བས་ཀྱང་བསྟན་ལ། ལེའུ་གཉིས་པ་ནས་ཀྱང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སྤྱིའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་མངོན་སུམ་གྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དག་བསྡུ་བའོ། །ཚད་མའི་ མཚན་ཉིད་གང་ལས་ཚད་མ་འདིའི་གཞལ་བར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པ་སྟེ།ཚད་མ་གང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཞལ་བར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་འཐོབ་པའོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བསྟན་པ་དེ་ལའོ། །འདི་ནི་སྔོན་པོ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་དོན་དང་ཤེས་ པ་དག་སོ་སོར་ངེས་པའི་འབྲེལ་པ་བྱེད་པའོ།། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་རྟགས་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མ་ཉིད་ནི་བྱེད་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ན་གང་ལ་བྱ་བ་དང་། གང་ལས་འོངས་པ་དང་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས བྱ་བ་ཀུན་ཀྱང་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་གང་བྱེད་པ་གང་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཞལ་བར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་མི་འགྲུབ་ཀྱི། དོན་དང་འདྲ་བ་གང་ཡོད་པ་ ཙམ་གྱིས་སོ།།གལ་ཏེ་འདྲ་བ་མེད་ཀྱང་དོན་རིག་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དོན་ནི་དོན་གང་དང་ཡང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གཞག་པར་མི་རུང་བས་ དོན་དང་འདྲ་བ་གང་ཡང་ཡུལ་འདིའི་ཤེས་པ་འདིའོ་ཞེས་འདྲ་བ་དེས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་ངེས་པའི་ལས་དང་བྱེད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ།དེ་ཡང་དོན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

正因为欲显示为根所生性，故在说明诸错乱时，以"忆念与言说"间隔，显示错乱与翳眼见二月等。此是为显示根所生之错乱而作特别区分而说。
在论典其他部分，阿阇黎以眼等微尘为例，说明错乱见二月与不错乱见青色。如是解说现量分类已，开始解说量果品。
对境考察已于前以现量与隐蔽分类而说，第二品中亦将宣说。"又"字是总结量总品与现量品。由量相而了知此量之所量无间碍，即由量之存在即能获得了知所量。
彼为何耶？故说"于彼"，即于所说量。此是确定"了知青色"等义与识之各别关系。
若问：根与相亦是能了知性否？故说"由成办作用故"等。量性虽是作用义，凡是作用所依、所从来及所为等一切虽皆是成办作用性，然非作者性。然而，唯由某果作者之存在即是作者性。如是，非仅由根等存在即成就了知所量，而是由与境相似之存在。
若谓无相似亦是了知境之量，故说"仅是经验"。境与任何境不能建立为境与有境之关系因，由是相似性故，不应安立业与作者自性，故由相似而区分"此是此境之识"等境与有境各别之业与作者，彼亦成为了知境之自性。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དོན་ལ་ལྟ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ གཟུང་ངོ་།།དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལས་དེ་ཡུལ་དེ་དག་གིས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དོན་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་འདི་སྔོན་པོ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཞིང་། བྱེད་ པ་པོའི་ཡང་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བྱེད་པ་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་འདིས་སྔོན་པོ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བྱེ་བྲག་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་པ་གསལ་བ་ལ་སོགས་ པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་ཀྱང་ལས་དང་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་པ་དེས་བྱེད་པ་པོའི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་འདི་ཤེས་པ་འདིའི་ལས་སུ་ངེས་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་ ཞེ་ན།ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་དང་འདྲ་བ་འདི་ལས་གཞན་མི་སྲིད་དེ། དོན་དང་མི་འདྲ་ན་དེ་རྟོགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཡེང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དོན་འདིའི་རྟོགས་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་ལས་དང་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་ཀྱང་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བྱས་པ་སྟེ། བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པའི་ རང་བཞིན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ལས་དང་བྱེད་པའི་འབྲེལ་བ་འདི་རྟོགས་ཀྱི་འདྲ་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཅི་སྟེ་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་དེའི་མཚན་ཉིད་མི་སྟོན་ཏེ་བསྟན་པར་བྱོས་ཤིག་།གལ་ཏེ་མྱོང་བའི་བྱེ་བྲག་དེ་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་སོ། །ལས་ནི་ཡུལ་ལོ། འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ནི་འདིའི་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་འདིའི་ཤེས་སོ། །འབྲེལ་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་དོན་དེ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ལས་དོན་གཞན་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་མིན། འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དང་ཚད་མའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་འཛིན་པ་སྟེ། ཚད་མ་དེ་ཡང་རང་གི་ཡུལ་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དོ།

"等"字所摄为观察对境及差别了知等。虽有彼等，然异于识之业，彼等境不能确定"此即是了知青色"等异于识自性之了知境自性的差别作用。
量是作者义，作者亦由作用因而成为作者性。由根等非识自性故，亦不能成立"此识了知青色"等差别，故非量性。若谓虽无彼差别，然由根等有明了等差别。虽有明了等差别，然非业与作者支分，故不能成立彼识之作者性，故彼等非量性。确定此境为此识之业者即是量性。
彼复为何？故说"于识"。除此与境相似外别无他法，若不相似则不应了知彼故。若谓由根等力有明了等识，故说"根等散乱"等。根等非成立"此是此境之了知"等业与作者关系之因，故无近因。
若无相派谓虽无境相，然由境差别所作，即由所生识自性差别而了知此业与作者关系，非由相似。则应说彼识差别之相，请说之。若谓不能说"彼即是经验差别"，故说"自身亦"等。
异于境相之能立为他，即由根等非境相等。业即是境。关系境即"此了知是此识所知"。彼境相关系即是成为了知彼境之自性。是故，异于彼境相之他法非量果。由果自性与量自性一故，故成为果自性之能取，彼量亦由具有对自境之作用故为作者性。

།ཅི་ཞིག་ ཅེ་ན།དོན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཡུལ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་རྩཝའི་རྒྱུན་དང་། དེ་གཅོད་པའི་ཟོར་བ་དང་། དེ་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བྱེད་པ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་མེད་ཀྱང་བྱེད་པ་དང་འབྲས་ བུར་སྣང་བས་ན།བྱེད་པ་ཞེས་གཞག་གོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་རང་གིས་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དང་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་བྱེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེའི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད་ པ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའོ།།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཉེ་བའི་རྒྱུར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པ་དེ་ལ་སྦྱོར་ཏེ་དེ་དག་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་དོན་འདི་རྟོགས་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་ཤེས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའོ། །གང་གིས་རྟོགས་པ་འདིའི་ཡུལ་སྔོན་པོ་སྟེ་གཞན་ནི་ཞེས་ཤེས་པ་དང་། དོན་སོ་སོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བ་ལང གི་རྫས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའོ།།བ་ལང་ཉིད་དང་། འགྲོ་བ་ཉིད་དང་། དཀར་པོ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡུལ་གྱིས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མེད་ན་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུར་འདོད་པ་ལ་བ་ ལང་གི་རྫས་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་དང་།བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་འབྲས་བུའི་རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དང་། བྱེད་པ་ཚད་མ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ ཏེ།ཚད་མས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པ་རྟོགས་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ན་ཡང་ཚད་མར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་དོན་མེད་དོ། །དོན་མེད་པ་ འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་བྱ་བའི་ཤེས་པ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་དོན་མེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་སྟེ།བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

若问何故？因为以了知对境之自性而了知其境故。"如是"一词表明：如同世间所知，虽草茎之流、割草之镰及将其分为两段等果无有异体性，然由显现为作用与果故，安立为作用。
对此解释说："由自"，即虽实体自性上果与作用无有差别之能作，然由彼境相力安立彼果故。无间即仅由存在即住于了知对境性。根等无彼故，不能成立彼殊胜作者为了知境之近因故。
若谓根等配合彼了知，以无彼等则彼亦无故。故说"一切"等。虽有根等，然于识无"此是了知此境"之差别。由何了知此境为青色而非他，了知及分别诸境者，说为作者。牛之实体为所差别，牛性、行走性及白性为能差别。
对于许彼差别了知为量者，若无境相，则不能成立了知为果，故于许为果者，由缘牛实体之识无差别故，不能成立量果之安立，故非量性。业果之实体境及作用量之类等境，境不同亦相违，以量未作为境者不应了知故。
非仅某些无差别，此为"复"字之义。即使境无差异，由所许为量之识本身已了知彼故，第二果无义。不仅无义，且由彼境所生之相续识，以因相无差别故亦遮止。若差别能作与所作之识同时，不仅无义，且能立即能生与所成即所生亦不应理。

།གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དང་། དེ་རྟོགས་པ་དག་ཀྱང་དུས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཤེས་པའི་ཆ་ཤས་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོད་ཀྱང་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་ པའི་ཕྱིར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན།དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་དཔེར་ན་མར་མེ་རང་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཐོང་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། དཔེ་ཡང་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོར་གྱུར་བའི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མི་ སྲིད་དོ་ཞེ་ན།ཐ་དད་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱེད་པ་དང་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདིའོ། །དེ་ཡང་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་པོར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པའི་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་ཡང་། གཟུགས་སམ་རོ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་རྟོགས་ ཏེ།དེས་ན་ཉེ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་གཟུགས་སམ་རོ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དེའི་བློའི་སོ་སོར་སྣང་བ་སྟེ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཚད་མར་རིགས་ཏེ། རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བཤད་ནས་ རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཚད་མའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡོད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་འདྲི་བ་བརྩམས་སོ། །དོན་ལ་སྐྱེས་པ་དང་དོན་འདྲ་བ་དག་ལས་མྱོང་བར་གཞག་གོ། །བུམ་ པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འདྲ་བས་ཡུལ་མཚུངས་པའི་འདས་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ།མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་འདྲ་བ་ཅན་ཡང་རིགས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་སྟེ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དོན་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་སྟེ་ཁྱོད་ ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་འདིའི་ཞེས་བསྒྲུབས་ན་ཁོ་བོས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་ཀྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ཁོ་བོས་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

若问：由于识与境相似性及了知彼二者同时，故有此过失？故说"识之分位"等。若谓：虽有法之差别，然无实体差别故不应理？答：虽无实体差异，然由功能差别而有差异，如见安立"灯自明"等，故喻亦成立，此为其义。
若谓：由无实体差异故，安立亦不应理？故说"此差别"，即作用与所作之言说。彼亦许说彼所作即为作者故。虽瓶之色、味等一切皆近，然唯了知色或味等某者，故虽近无差别，然唯了知色或味之差别，即心之各别显现，由境相所作故，唯彼应理为量，以是了知之能立故。
如是依外境实有论者之宗而说已，为显唯识论者之宗故说"如是"等。虽有量果即了知，然于"了知境"问此为何而开始询问。由生于境及似境二者安立为经验。由似瓶相故境相同之无间识，应成相同无间识具有相似境。若尔，"经验此"者为何？彼应无故。
随顺彼境，即若汝能成立"此外境"，我亦了知境，若非尔，我未见量，此为所显。

།མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དག་ལས་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟར་འགྲུབ་པ་དེ་དག་དོན་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ་ཞེ་ན། འདི་བལྟས་སོ་ འདི་མཉན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཉིད་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དེ་དོན་དེའི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་དང་ཤེས་པ་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདིར་དཔྱོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་འདི་དཔྱད་པར་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དོན་དེ་དག་མཐོང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དོན་དེ་དག་ཤེས་པའི་འབྲེལ་པ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ ངེས་ཏེ།འབྲེལ་པ་དེ་མེད་ན་ནི་འདི་བལྟས་འདི་མཉན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་དེ་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསམས་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས། ད་ནི་དོན་ཡོད་ཀྱང་བློ་ལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།དང་པོ་རང་གི་སྡེ་པའི་ལུགས་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྣང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བློའི་སྣང་བའོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ། གལ་ཏེ་བློ་ལ་རགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ ལ་ཡན་ལག་ཅན་རགས་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།ཡུལ་ལ་རགས་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་དོ། །ཡུལ་རགས་པ་གཅིག་ཉིད་ཡོད་ན་ལག་པའམ། རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གཡོ་བས་ལུས་ཐམས་ཅད་གཡོ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཡོ་བ་དེ་ཉིད་ལས་ གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གོས་ཁྲུས་མཁན་གྱི་དབྱུག་པ་ལས་བརྒྱང་བ་ལས་ཆུས་ཁྲུ་བ་ན་གོས་ནི་གནས་ལ་ཆུ་ནི་མི་གནས་པར་འཛག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཕྱོགས་གཅིག་མ་བསྒྲིབས་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ལ་ཡང་མ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་ ལག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲིབས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཅན་ལུས་ནི་མ་བསྒྲིབས་སོ་ཞེ་ན།ལུས་འདི་ནི་སྔོན་དུ་མ་བསྒྲིབས་པ་བཞིན་དུ་ནའོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆ་ཤས་ཅན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ལ་རག་ལས་ན་ལག་ པ་ལ་སོགས་པ་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ཕྱི་རོལ་དང་དབུས་མཐའ་དག་ཅིག་ཅར་མཐོང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་ཅན་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཐོང་བར་རོ།།གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཁ་བསྒྱུར་ན་ཐམས་ཅད་ཁ་བསྒྱུར་བའམ་ཅུང་ཟད་ཁ་མ་བསྒྱུར་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཁ་མ་བསྒྱུར་བར་རྟོགས་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དོན་དང་བློ་ལ་འདྲ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་ལས་གཞན་དོན་མྱོང་བ་ཡོད་མིན་ལ་བློ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ།

我来为您直译这段藏文：
若问：从现量所见闻中，产生随之而起的决定认识，如此成立者即是对彼境的经验？答：此"见到此"、"听到此"等，岂非正在考察何种因缘使该认识成为见到彼境，即探究境与识之间关系的因缘？
若问：何须如此考察？答：安立见到彼等境，是依于彼等境与识的关系而决定。若无此关系，则不会有"见到此"、"听到此"之说，因为无关系者亦将成为彼等故。
思维无境而作观察后，今为显示虽有境而心无与彼相似性故，说"识亦不似境"。为观察自宗见解故，说"彼显现"等。即心之显现。为观察外道宗见故说"于境"等。
若谓：心中粗相显现即是境相，因为境中有一粗大的有支故。答：境中实无如是可成立为一粗大者。若境确实是一粗大，则动一手足等时全身应动，因为动即是彼故。如洗衣人杆上晾衣时，衣不动而水滴落。或者，若遮蔽一部分，由无差别故，应成皆被遮蔽故。
若谓：虽遮蔽手等部分，然未遮蔽具分之身？答：此身如前未遮蔽时一样。若谓：由见到一切部分故见到具分，因为是一故。若需见一切部分，则手等诸部分之外侧与内部亦不能同时见到，故此具分永不能全见。
由是一故，稍转则应全转，或稍不转则应全不转。由境与心毫无相似性故，无异于心之境的经验，唯心自身即是经验。

།བློ་དེ་མྱོང་བ་ཡང་བློ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་གྱི། །བློ་དེའི་མྱོང་བ་བློ་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མི་ལྡན་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར། བློ་འདི་འདི་ལྟར་རང་གིས་རང་གསལ་བྱེད། །འདྲ་བ་མེད་པ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེ་འདྲ་བ་ཡང་འཁྲུལ་པ་དང་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ལས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འཛིན་པར་མི་རིགས་པ་དག་གིས་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བའི་ཕྱིར་དོན་འགའ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ལ། བློ་ འདི་ཡང་རང་ལས་གཞན་འགའ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།བློ་གཞན་དེ་ལ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མར་མེ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བའི་དངོས་པོས་རང་གསལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ སྔོན་པོ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲུག་པ་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔོན་པོ་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མྱོང་བ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་སྟེ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་ན་བླང་བ་དང་དོར་ བ་དག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རང་རིག་པ་ཁོ་ནས་ཏེ། བློ་རང་གི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ཁོ་ནས་དོན་རྟོགས་པ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས་རང་གི་རྣམ་པར་མྱོང་བ་དེ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུར་རིག་ པའོ།།གལ་ཏེ་དོན་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དོན་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། སྐྱེས་བུའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྣ་ཚོགས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དབང་པོའི་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་དང་ལྕེས་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་འདོར་བ་དང་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མཐུན་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རྣམ་པར་རིག་པའི་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པ་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚད་མ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེའི་སྒོ་ནས་རང་རིག་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཤེས་པ་འདིའི་ རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟོགས་པ་འདི་རང་རིག་པ་ཡིན་ཡང་ཕྱི་རོལ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ན་དོན་རིག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།

经验彼心识者非他心识，彼心识之经验唯是彼心识自性，因为于一切处皆无所取能取故。因此，此心如是自明自照。由无相似、从彼生起，以及相似、错乱、与境相似等之外，以其他方式执取亦不应理，因为明显境之相故，无任何境之经验；此心识亦非为他所经验，因为他心识亦不具所取能取之相故。如灯等明物自明自照。
若问：若如是者，如何成立"经验青色"之第六格？答：如说"青色等"，因为青色自性即是所经验故，既是青色亦是经验，故为青色经验，如青莲花。
若问：若无境，则无取舍？答：故说"当经验可欲不可欲相时"等。唯由自证，即唯由经验心识自相而圆满通达境，故唯知自相经验为果。
若境由自身如何安立而得通达，则于一境，一切认识应定为一欲，不应随补特伽罗差别而有种种经验，因为一境有种种相违故。若谓定为一，故说"相则种种"等。由有情差别，根之乐受成苦，因为仅由身舌触便生取舍故。
由不同境执取，故唯以自相了知之自证性了知境。彼了知之能立，量亦即是境相，因为以彼相门立为自证相故，因为如相显现而安立此识相故，非由外境力，因为彼处可欲不可欲种种相违故。如是，此了知虽是自证，然由外生故为彼果，应视为知境。

།རྣམ་པ་དང་ རྟོགས་པ་གཉི་གའང་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཡུལ་ཐ་མི་དད་དོ།།དེ་ལྟར་ཕྱིའི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཀྱི། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་སེམས་པ་ན། དོན་མི་རིགས་པར་སྔར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། དོན་རིག་བློ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།རང་ཉིད་རིག་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་དེ་འདྲ་བའམ། དེ་ལས་གཞན་ཏེ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བའམ་སྟེ། སྔོན་པོ་མེད་པར་རང་ཉིད་ནང་གི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་རུང་བའོ། །ཡང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དག་ཕྱི་རོལ་ལ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དོན་དང་མི་འདྲའི་ཤེས་པ་དེ་སྣང་བ་ནི་དོན་ལས་གཞན་འདྲ་བའོ།།དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་ཀྱང་འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་དོན་ཕྱི་རོལ་དེ་ཡང་དེའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁས་བླངས་པས་གཞལ་བྱ་སྟེ་ཡུལ་དུ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་ཤེས་པ་འདྲ་བར་ངེས་པར་མི་འདོད་ན་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དེས་དོན་གཟུང་བར་འགྲུབ་ཅེ་ན།བདེན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་འདྲ་བ་མེད་པས་ན་དོན་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདེན་ཏེ་དོན་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ལ། དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་དང་འོག་ནས་ཀྱང་སྟོན་པར་འགྱུར་བས།དོན་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདྲ་བདག་ལའང་ཤེས་པ་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚད་མས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ནང་དུ་སྟེ། བློ་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་དེ་རྟོགས་པ་ན་ཡང་ རྣམ་པ་དེ་རང་གིས་རིག་པར་སྐྱེ་བས་ན་ཡུལ་དང་རྟོགས་པ་དང་ཚད་མ་དག་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ཀྱང་། ཚད་མའི་གཞལ་བྱ་འབྲས་བུ་ཡི། །རྣམ་གཞག་ལོག་པས་དེ་བསླད་པས། །གཟུང་དང་འཛིན་དང་ཉམས་མྱོང་ཞེས། །དབྱེ་ བ་རྟོགས་པས་མཚོན་དེ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ།།གཟུང་བ་དང་ནི་གཞལ་བྱའོ། །འཛིན་པ་ནི་འཇལ་བྱེད་དོ། །རིག་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་དག་ནི་འཁྲུལ་བས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ། འཁྲུལ་བ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་དག་པར་ན་རང་རིག་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཅིག་ལ་གཟུང་བ་ དང་འཛིན་པ་དང་རིག་པ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ།ཇི་ལྟར་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན། །དེ་བདེན་ན་ཤེས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་རྣམ་པ་དེའི་གཞན་དེ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མེད་དོ། །གཅིག་གི་བདག་ཉིད་མ་མཐོང་ཕྱིར། །དེ་ནམ་ཡང་མྱོང་བ་མེད་དོ།

由于相与了知二者皆是境之果故，量与果二者之境无差别。如是，承许外境而说量等，然当思维胜义自性时，因先已成立境不应理故，知境之心识即是其自性故。
自证知如是显现为青等之知，或如是青，或异于彼即非青，或虽无青而如是显现为内作用皆可。又，虽外无可欲不可欲，然由识显现为可欲不可欲故，此与境不相似之识显现即是异于境之相似。
虽无与境相似性，然彼生起此识之外境因亦许为其境，由承许而立为所量即境。若不许识决定相似，则仅由因如何成立彼识能取境？
答曰："诚然"，由无相似故不成为取境，此诚然，无能成立为取境，且有先已显示及后当显示之能破，此取境之说于我亦无所知，然由量安立为自证知，此为其义。
若唯缘取境之某相于内即于识中，由彼相生起自证知，故境、了知及量等得以表征即得了知。于彼虽无外境，然：
量之所量及果之，
安立颠倒故染污，
所取能取与经验，
差别了知表知彼。
所取即所量，能取即能量，了知即果。彼等随错乱所见而立，离错乱真实中于一自证事上了知所取、能取、了知性相各异，如何是真实相？若是真实，则识一性即坏。若彼识是一，则彼相之多性亦坏。若谓有离诸相之一识，彼即无有，因未见一之自性故，彼永无所经验。

།དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཚད་མས་བདག་ཉིད་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་ན་གདོད་བློ་ཡིས་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་ཀྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རྣམ་པས་དབེན་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་ནི་ཁས་མི་བླང་ངོ་།།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པ་མེད་པ་གཉི་ག་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ཡང་མི་གནས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་དངོས་པོ་རྣམ་དཔྱད་ན་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་དང་། ཡུལ་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཏེ། དངུལ་གཡའ་དཀར་པོ་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བ་མཐོང་ནས་ཉ་ཕྱིས་ལ་འཁྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱིའི་རྒྱུ་མེད་ན་ནི་ཡུལ་མེད་པའི་ འཁྲུལ་པ་མེད་ན།ཤེས་པ་རང་རིག་པ་གཅིག་པུ་འདི་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་དེ། ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་གང་ལ་ཡང་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་འདྲ་བ་དེ་དག་ཏུ་གནས་པ་མེད་པས། འགྲོ་བས་ཐ་དད་པ་དེར་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་འཁྲུལ་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་འདྲི་བ་འདི་ནི་སྔར་གསལ་ཟིན་མོད་ཀྱི། ལན་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའོ། །སྔོན་པོ་དང་། དེ་ཤེས པ་དང་།ཟླ་བ་གཉིས་པ་དང་། དེ་ཤེས་པ་འདི་དག་ལས་རྣམ་པ་གཅིག་མི་དམིགས་ན་གཞན་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པ་དེ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དག་ འབྲེལ་པ་མེད་ལ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།གཟུགས་དང་སྣང་བ་དག་ནི་གཟུགས་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ནུས་པ་འཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་དོ། །སྣང་བས་མིག་གི་དབང་པོའི་ནུས་པ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྣང་ བ་མེད་ན་གཟུགས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཟུགས་དམིགས་པ་ལ་རྒྱུ་སྣང་བ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་སོ། །དེ་ཉིད་སྣང་བ་དང་གཟུགས་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ འགྱུར་གྱི།ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་སྣང་བའི་ནམ་མཁའ་འབའ་ཞིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། བྱི་ལ་སོགས་པ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་མུན་པ་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་ དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，若由量见到立为一性之因的自性无差别，则心识始能了知无差别，由非他故，不应承许离相之唯一识。如是，有相与无相二者皆不应理故，识论亦不成立，故趣入无自性，故说"若以此观察诸法"等。
若谓错乱之因见相似法，及依外境因如境不明等而成错乱，如见银与白石相似而于贝母错乱。若无外因则无无境之错乱，于此唯一自证识中见相似法，唯一识本身于任何所取等差别相似诸法中皆无安住，由无见彼差别行相故，不可能错乱为差别。
对此虽然如是，故说"此亦是"等。若问"量等"，此问虽先已明，然为显示他答故复提出。二月等即发丝等。于青及知青、二月及知二月等中，若不见一相则不可见余相。如是决定共同所见于异体性不应理，因无关联故。
若谓色与光虽无关联然有决定共同所见，答曰：色与光于生起色识时有同作获得功能之相属关系。由光有生起眼根功能之相，故无光则不能见色。因此，于果见色时因光无错乱故，决定共同所见。即说"彼光与色"，与光俱之色成为所取相，不俱者则不成。
或者，彼等非决定共同所见，因见无色唯光之虚空故，及由猫等众生差别于暗中亦见色故。

།ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་སྔ་མ་ཡིན་པས་ཡུལ་ནི་སྔར་དམིགས་ལ། ཡུལ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིས་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དམིགས་ པར་བྱེད་པས་དམིགས་པ་སྟེ་ཤེས་པའོ།།དེ་ཡུལ་དམིགས་པའི་དུས་ན་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། ཡུལ་དེ་མཐོང་བ་ཡང་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་པོ། །ཡུལ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་ལ་ཤེས་པས་དམིགས་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་ཡུལ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པས་སོ། །ཤེས་པ་དེ་ཡང་རང་རིག་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཏེ། ཚད་མའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དམིགས་པའི་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་པོ། །ཤེས་པ་དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ཡུལ་ཡང་ཡོད་པར་མི་ འགྲུབ་སྟེ།མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་ནི་ནུས་པར་ཏེ་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཕྱིས་བྱུང་བ་གཞན་གྱིས་ཡང་དག་པར་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་དེ་ཇི་སྲིད་བདག་ཉིད་དམིགས་པ་སྟེ། རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་ བར་རུང་བའི་ཚེ་ན་མི་འགྲུབ་སྟེ།རང་གི་ཤེས་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་ཕྱི་མས་ཡུལ་ལས་གཞན་དེའི་ཤེས་པའི་ཚེ་ནི་ཡུལ་དེ་རྟོགས་པ་འགྲུབ་པས། ཡུལ་རང་དམིགས་ཀྱང་ཡུལ་དེ་མ་འགྲུབ་ལ། དེ་ལས་གཞན་ཤེས་པ་དམིགས་པའི་ཚེ་ནི་མ་འགྲུབ་ པས།རང་དམིགས་པ་ན་ནི་མི་རྟོགས་ལ་གཞན་དམིགས་པའི་ཚེ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ཁས་བླངས་ཏེ་བཤད་ནས། ད་ནི་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་རིག་པ་ཁས་མི་ལེན་ན་ ཤེས་པ་དེ་ཕྱི་མ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཡང་རང་གིས་མི་འགྲུབ་པས།རང་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པ་གསུམ་པ་དེ་ཡང་གཞན་ གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིམ་གྱིས་དམིགས་པའི་མཐའ་རྟོགས་པའོ།།ཤེས་པ་རང་རིག་པ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་རིག་པ་དེས་ན་ཤེས་པ་དང་དེ་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་འགྲུབ་སྟེ། ཡུལ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རིམ་གྱིས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གྲུབ་པས་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་དག་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

为主张共同所见之决定性尚未成立而说"若"。由是识之因故为前时，故先见境，而后见真实经验彼境之识。所谓"见"即是识。
若于见境之时非自证现量，则见彼境亦极不成立。若谓非见境而仅由境存在，答曰：非仅由境存在而识得见境，然由有缘彼境之识故。彼识亦非由自证量所成，故为真实因相，则不成立以量为因之见境言说。
若彼识不成立，则彼境亦不成立为有，以不了知故，种种行相之差别将成不能了知。若谓缘境之后起识为他所真实经验，如是则彼境乃至自身所见，即为自识所取之时不成立，因自识未成立故。后识了知异于境之彼识时，则成立了知彼境，故境虽自见而彼境未成立，于见异识之时亦未成立。
是故，自见时不了知而他见时了知，此说颠倒。承许为他识所经验而说已，今为遮遣他经验故说"真实经验他"。若不承许自证，则彼后识亦成不见，故彼亦不由自成立，因非能成立真实自证故，为了知自故随顺他见，彼亦成待。第三见亦随顺他之次第而了知边际。
若识是自证，则彼即能了知境，故成立识与境之决定共同所见，因境与识即是一故，由彼成立故彼亦成立，因次第见相违故。由彼成立而成立者，因彼等无差别故。

།དེ་ལྟར་ན་རིག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ རང་དེ་ལྟར་གསལ་བའོ།།གསལ་བ་དེ་རང་ལས་གཞན་གང་གི་ཡང་གསལ་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རིག་པའི་ཆའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །རིག་པའི་ཆ་དེ་ལས་ཀྱང་སྔོན་པོའི་ཆ་དེ་དོན་གཞན་ཡིན་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ པས་དེ་ལྟར་གསལ་བ་ནའོ།།ཡང་འཁྲུལ་པས་གཉིས་སུ་རིག་པའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་མར་མེ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེས་ཡང་དག་ པར་མྱོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདོད་དོ།།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ལས་ཡུལ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་དང་འདྲ་བ་མེད་ན་ཤེས་པས་དེ་མྱོང་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དེའི་ཚད་མ་བསྟན་པ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་རྣམས་ནི། རང་ཉིད་ཡུལ་ལ་ ཚད་མ་ཉིད་རྣམ་གཞག་དེ་ནི་རང་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱར་རོ།།རང་རིག་པ་དེ་ལ་ཡང་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བདག་ཉིད་རིག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཕྱིར་དེའི་ནུས་པ་ཚད་མའོ། །བདག་ཉིད་གཞལ་བྱ་རང་རིག་འབྲས། །ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པའི་ རྣམ་པས་བསྡུས་པ་སྟེ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཡོངས་གཅོད་དེ་བདག་ཉིད་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། བདག་ཉིད་གཅོད་པས་ནུས་པས་ནུས་པ་ཞེས་ཀྱང་ཡོངས་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་དོ། །དེ་ནི་རང་བདག་རིག་པའི་ཚད་ མའོ།།དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་ནས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཕྱིའི་དོན་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་དང་རིག་པར་བྱ་བ་དག་གིས་སོ། །ཕྱིའི་དོན་ཀྱང་ལྷན་ ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་རང་རིག་པར་བྱ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དག་ལས་ནི།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བློའི་སྣང་བ་དང་། དེ་རིག་པ་དག་ཐ་མི་དད་པར་གྲུབ་པོ། །བློ་ལ་སྣང་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཕྱི་རོལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཤེ་ན། མིག་དང་། སྣང་བ་དང་ཤེས་པ་ དག་ནུས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་།སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྲུབ་པ་མེད་ན། རྒྱུ་དེ་དག་ལས་གཞན་ཞིག་མ་ཚང་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྔོན་པོ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

若问：如是则因无所知对象，故不成为真实了知。答：所谓真实了知，即是真实了知之自性，故自如是明显。此明显性非能明显自身之外的任何他者，如其了知分之自性了知一般。从彼了知分亦不了知青色分为异义。因青等成为彼识之自性，故如是明显。
又因迷乱而了知为二，故能明显自身与他性，如灯。又因彼能明显故，既是取境又是行相，故为取境之行相，许彼能成立真实经验。由彼境之行相而安立境经验之体性，因若无与境相似，则识不应能经验彼故。
于所说境及其量度中，贪等诸识，自身于境之量度安立，此于一切自证遍当配。于彼自证中，因是经验之自性故，因能自体了知故，彼能力即是量。自性所量自证果，能力者为何？为迷乱行相所摄，即能取之自性。彼亦自体遍断，即自体能取之相，因自体断故能力，故阿阇黎造为能力、遍断等名。此即自体了知之量。
此由唯识论者与外境论者共同宣说已，依外境论者而言说"外境亦"。"彼"即指共同所见决定与所知。由外境亦共同所见决定与所知等因，成立青等识之显现与彼了知无别。
若问：由何得知有异于识显现之外境？答：眼、光明及识等虽有能力之他因，然若无青色识之成立，则应了知缺少异于彼等因者，彼即应成外境青色。

།ལྡོག་པས་ཕྱི་རོལ་སྒྲུབ་པ་འདིས་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ དག་ནང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་བྱས་པས་འབྲས་བུ་སྔོན་པོ་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་མི་སྨྲ་ན་ཕྱི་རོལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།བག་ཆགས་མི་བརྟེན་པ་ནི་ཤེས་པ་མཚམས་སྦྱོར་མི་ནུས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་པྲད་པའི་ཤེས་པ་འདྲ་བར་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ པའོ།།མི་མཁས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་གོམས་པར་མ་བྱས་པའོ། །གཞན་ནི་ཚད་མའོ། །བག་ཆགས་བརྟན་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་སྐྱེད་པར་ནུས་པའོ། །འཁོར་བ་ཀུན་དུ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པའམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་ པར་མ་ཞུགས་ཀྱི་བར་དུའོ།།མི་སླུ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གྲགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེའོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དོན་མེད་ དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་བླུན་པོ་དག་མཁས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཐ་སྙད་དང་འགལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དག་སླུ་བར་བྱེད་པ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ དོ།།ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་ནི་ཐོས་པའི་དོན་རིགས་པས་བསམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན། ཚད་མ་དག་གི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་འཁྲུལ་པས་དབེན་པ། དྲི་མ་ནི་ཟག་པ་སྟེ་བྲལ་བའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྟགས་ལ་མི་བརྟེན་པར་ཡང་དག་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།མངོན་སུམ ལ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གསལ་བར་མི་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་འདི་ནའོ་དེ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཟད་པས་རྟོགས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་དོན་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་ གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ།བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ཟིན་པའི་དོན་གཞན་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྟེ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན།དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་ནི་རྟགས་ཅན་གོ་བར་བྱེད་ལ། རྟགས་ཅན་དེའི་རྟགས་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་སྒྲ་ཡིས་གོ་བར་བྱེད་པས་སོ།

通过遮遣而成立外境之理，当唯识论者不说由内取之事物差别所作而导致青色识之遮遣时，则外境得以成立。不依习气者，即不能相续识，即不能生起如见识与触识相似者。不善巧者，即未熟习论典者。其他者即是量。坚固习气者，即能生起与见相顺之识相续者。
言"轮回一切"者，即至未得一切智性或未入涅槃之间。因不离无欺而转故。言"名言"者，是依世间共许而言。若问：若以世间名言为量之相，则因世间自能了知，为此造论即成无义。
答：虽然如此，对此量之相，为遣除如外道正理派等愚者以智者慢心用违背名言之论典欺诳世间者，造量相论典实为应理。
若问：一切量相皆是名言耶？胜义量者，由闻所成义以理思维之自性智慧修习，当修习圆满时，因能取量之义，离诸错乱，离垢即离漏。由彼等无欺故而宣说，彼亦不依相而现证真实义。
此为《量决定释》现量品第一。
于现量不应明示他义，因仅言"此处""彼处"易于了知故。自义即是识之自性。他义即是言说相。因自相续中有之识是疑故，非能令他了解，因自身已了知之义向他宣说故，非他即自身非能令了解。
若谑：因推理三相无差别故，声即他义之推理不应别说。答：义之自性三相令有相得解，彼有相之相由具三相之声令得解故。

།གལ་ཏེ་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་ཀྱང་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨྲ་བར་མི་བྱ་སྟེ། རང་གི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ གསུམ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས།དེའི་སྒྲས་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟགས་གང་ཕྱོགས་གང་ལ་མཐོང་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པའི་རྟགས་དེ་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ རང་གི་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བསྟན་པས།ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ངག་གི་རིམ་པས་བསྟན་པར་བྱས་པ་ཉིད་དེ། རྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསུམ་ལས་གཞན་འདིར་མ་བསྟན་པ་བརྗོད་པས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ སྟོན་པ་པོ་གང་དག་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གང་རྟོགས་པ་དེ་སྨྲ་བར་ཤེས་པ་སྟེ།ལྐུགས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བའི་ཚིག་དེ་ཉིད་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། མཚན་ཉིད་གསུམ་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་པའི་བརྗོད་པ་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་ལ་ལྟོས་པ་ མེད་དོ་ཞེ་ན།མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པར་ཤེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ནི་བདེན་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་དེ་སྟོན་པའི་ངག་གི་རིམ་པ་མི་ཤེས་པའི་བྱིས་པ་ལ་བསྟན་པའི་ཐབས་འདིའོ། །ཁྱབ་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་ པ་དེས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པའི་ཚོགས་མ་ཡིན་ལ།དེ་བཟླས་པའི་དཔེ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་བཟླས་ཏེ་བརྗོད་པའོ། །དེ་དག་ནི་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འབྲས་བུ་བརྟགས་པས་ཚད་མ་ཡང་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་སོ། ། དོན་དང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། །བདག་ཉིད་གྲུབ་པས་ནི་འབྲས་བུའོ། །བདག་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ན་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་མེད་ན་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས། རྟགས་ཤེས་པ་དེས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། མིག་དང་། སྣང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོད པ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་མཐོང་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟགས་མི་འབྱུང་བར་བསྟན་ཏོ།

即便有趣入之差别，也不应另外宣说声之差别相，因为仅由了知自义之三相，即能通过其声了知相故。譬如，凡是见到某因与某有法相关之所立，了知彼因即是能令了知所立事物之相，对此，能令了解之因相已在自义论中宣说，故以欲另外宣说之语序而说明。除此三种因性外，此处未说其他，因为说其他则不能显示能令了解之法即因故。
因此，诸说者了知因相之义即能说，非如哑者等不能言说之语，即是能令了知因相之言说，除说三相外，无需依赖其他言说方便教授。
若谓：若仅由了知相即能知晓如何宣说三相，由此即能了知他义之相，此说诚然。然而，此是为了对虽知相而不知说示之语序的愚者宣说之方便。
因未说周遍、返遣及无则不生，故非说示之聚，而是重复说示譬喻与所立。彼等因无必要故非能诠。因由观察果亦能了知量故未说。
若问：如何与义相关？答：说"自性"者，自性即无差别。由自性成立即是果。若无自性因，则自性与果皆不生，如是若无彼等，则无缘彼等所生之因知，故亦无由彼因知所引生之比量了知体性与因故。
若无自性与果则不生，所观事物青等及眼、光明、作意等具足，即说示所立之返遣。无彼见不应理，因唯缘故说示因不生。

།དེ་ལྟར་བརྒྱུད་དེ་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཟུང་བའི་དོན་དེ་མངོན་སུམ་ལ་གསལ་བ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་གང་དག་རང་བཞིན་དང་སྐྱེ་བས་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་སྔར་བཤད་པའི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་འདྲ་བའི་རྟགས་ནི་རྟགས་ཤེས་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་དེས་སྐྱེད་པ་ནི་རྟགས་ཅན་བློ་སྟེ་རྗེས་སུ དཔག་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་བཞིན་དངོས་ལ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟ་བའི་དངོས་པོ་ལ་འབྲེལ་ཏོ། །དངོས་སུའམ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྟགས་ཅན་རྟགས་བློ་དག་།བརྒྱུད་དེ་དངོས་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འབྲེལ་པ་དེའི་ཕྱིར་སླུ་བར་བྱེད་པ་མིན་ནོ། །འོ་ན་འཁྲུལ་པ་ཇི་ལྟར་ རུང་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེའི་སྣང་བའོ། །ཡུལ་དེ་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ལ། དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ལས་འཁྲུལ་པར་གཞག་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡང་རྣམ་པར་བསླད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །གལ་ཏེ་བསླད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ པས་ལྡོག་པའི་ཤེས་པར་དབྱེར་མེད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་དོན་བྱེད་པ་ལས།ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ནོར་བུ་འཐོབ་པའི་དོན་བྱེད་པ་ནི། ཡང་དག་པར་ཡིན་པ་ལ་ཅིག་ཤོས་ནི་ལོག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་དེ་མེད་པ་དག་ཀྱང་འཁྲུལ་བར་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་། མཐོང་བའི་དོན་དང་ཕྲད་ པའི་དོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་གཉིས་བསྟན་བཅོས་ལ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། ཅིག་ཤོས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུའོ། །ཉེ་བར་གཞག་ པ་ནི་རྟོགས་པར་རོ།།དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་མཁས་པ་ནི། འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་གྱིས་དོན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བརྟག་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་སྤྱི་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་འགགས་ཀྱང་སྤྱི་དེ་མི་འགག་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་སོ་སོ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་ཁས་ལེན་ཏམ་ཞེ་ན། དེས་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དོན་གྲུབ་པར་མེད་པས་དེས་ནའོ། །སྤྱི་ནི་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པའི་དོན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

如是，通过相续而与义相关的事物在比量中各别显现，此显现本身并非是义之自相，这是不合理的。因为比量所取之义在现量中明显显现为能作其他作用之事物故。
如前所说，凡是以自性和生起相关之事物的诸因相，即是因知之心识之因，由彼知识所生即是具因之心识，即比量。因此，如实于事，即于如何相关之事物上相关。若问是否直接相关？如是说道："具因、因知二者，由相续而与事物相关故。"由此相关故非能欺诳。
若问：云何容有错乱？答：即彼比量之显现。于彼离自相之境上，执为其自相而安立为错乱。于彼中不欺诳亦是从颠倒门中说。
若问：若是颠倒，云何成为量？答：虽然以颠倒行相而为返遣之知无有差别，但由各别作用，如理获得宝珠之作用是真实，而另一者则是虚妄。如是，比量与非比量虽同为错乱无差别，然由与所见境会遇之作用相关，故安立比量为量。
求作用者应于论中观察此二者。如理即是当取乐因与当舍另一。安立即是了知。稍具观察量之思择智慧的智者，不会因无果之劳等而生烦恼。
若问：由比量境不能成办作用，云何应观察彼？答：说"比量各别显现"者，彼是分别境之共相，即使作用事物已灭，彼共相亦不灭故，非各别作用事物。
若问：如是则承许共相耶？答：说"由彼"者，因无实义成立故。共相虽有然唯世俗，非胜义义。若谓：正因如此，比量不应成量。答：说"于事物相"。

།མི་སླུ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དེ་ དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་མི་སླུ་བའི་ཡུལ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དོན་དེ་གཉིས་སུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྣང་བ་ནི་རྟགས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་དོན་དབྱེ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་གསུངས་ཤེ་ནའོ། །ཞེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ།།བྱེ་བྲག་མེད་པ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དགག་པ་ནི་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་མངོན་སུམ་གྱི་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཡུལ་དག་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་བོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ དག་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཡུལ་མང་བ་སྟེ།དངོས་པོ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མང་པོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།སྤྱི་ཡང་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་བསྲེགས་པའི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་མེ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་མེ་དེ་ལས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པ་ དེ་མེ་ཙམ་མོ།།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་ལས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་མི་འཛིན་པས་སོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་སྟེ། བརྒྱུད་པས་ཀྱང་མ་འབྲེལ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་རྟོགས་པའི་བློ་ཡང་དུ་མ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ནི་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།རྟགས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་ཞེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལས་གཞན་བརྟགས་བསམས་པའོ། །དེས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དེས་རང་ གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་རོ།།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཆ་རྟགས་ལས་དོན་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་ནས། ཚུལ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཆ་སྔ་མ་བཤད་པར་བཞེད་པས། ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ངེས་པ་མཐའི་ཚིག་འདི་ནི་སྔ་མ་གཉིས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།

若问：为何是不欺诳？答：说"复与彼相关之因"。因此即是不欺诳。或者，如是显示比量之各别显现与不欺诳二境。又，法称论师亦说此二义，为显示此故说"复与彼相关"。即与成办作用相关之因所生显现是因之事物，于果上假立因，于比量中各别显现之境。
对此，若问：论师亦分别义，说境之分别耶？"是也"表明此是论师之语。无差别即是一性，遮遣彼即是非一性。如是，比量与现量之各别显现境非一，因为是事物与无事物故。并非说彼等各别显现境众多，非说为二事物，因为若多性之成立非事物境，则比量分别之各别显现无事物故。
若谓：因为是分别境之共相故有二境。答：共相亦不可说异于事物，因为异性唯在事物境中故。对于欲知能烧用之义之火者，彼火非从异反体而是从非异反体，即是火之总相。"从彼"即从因。因不别别执取自相差别故。如阳焰中水，事物极为遥远，以相续亦不相关故非有。因知之心识亦是多共相境者。
若问：为何？答：因为因依随行故，于自相中随行不可能故。"另一者"即是现量。"复"即是思择所缘外余者。"彼不能故"即是彼因不能显示自相。
解释偈颂分"从因见义"后，为欲解释前分"三相"，故说"彼三相复"等。此决定词尾亦当配前二者。

།འདིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་དུས་དང་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དུས་དག་སྤོང་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པའི་དུས་འདིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།།འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་སྡོམ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་གཟུང་ན་རྟགས་ དགོས་པ་མེད་པ་ཞིག་གིས་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་པ་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བཟུང་བའི་དཔྱོད་པ་པ་དག་ལ་སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ ཡོད་པ་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ངོ་།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེ་ན་ནི་ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་ཆོས་སུ་བསྟན་པས་གཞན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཞེས་མ་སྨྲས་ན། ཡང་དེའི་ཆོས་སམ་གཞན་གྱི་ཆོས་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་ལྡན་པ་དང་། གཞན་དང་ལྡན་པ་དང་། གཏན་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའོ། །ལྡོག་པར་བྱེད པ་སྟེ།།རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྒྲུབ་པའིའོ། །ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་འདིར་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཚིག་གི་ཕྲད་ཀྱང་ཡིན་པས་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཕྲད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་ ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པ་སྟེ།དེ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཉིད་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ་དང་ངོ་། །གཏན་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པའོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ མ་སྨོས་ན་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།ངེས་པར་གཟུང་བར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། ངེས་པར་གཟུང་བའི་སྒྲ་མ་སྦྱར་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནག་པ་གཞུ་འཛིན་ཞེས་སྨྲ་ན། ངེས་པར་གཟུང་བའི་སྒྲ་མ་སྦྱར་ཀྱང་། ནག་པ་གཞུ་འཛིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་གཞུ་འཛིན་པ་དང་། ཚིག་ཕྲད་པའི་དོན་དུ་གོའི། གཞན་དུ་གཞུ་ཁོ་ནའོ་ཞེའམ། ནག་པ་ཁོ་ན་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

此处"于此"表明是在作定义因相之时，而非在施设名言之时与了知周遍之时。此中，"比量"一词之主要含义是摄持有法与所欲成立之法，若仅取彼义，则以无用之因显为定义，因说"存在于所成立能成"故。如对因被比量所执之胜论师，以声之所作性通过缘之差别而具差别性来成立。
如同对所比量存在性由量所成立，对与彼相顺者亦然。若说"唯存在于所比量"，则显示为别别有法之法，不能趣入余顺品；若不说"唯是所比量之法"，则成为"是彼之法或是他法皆可"之义，而非成为所比量之法。
对此答：以"遮除不相应、与他相应及全不相应"之差别而遮除法之有无。能遮，即能遮除能成。此处词缀表示决定。既是能遮又是词缀，故为能遮之词缀。
彼等为何？依次而言，遮除不相应之词缀即与差别词共说，如说"唯存在于彼"。此义下文当说。遮除与他相应者即与所差别词。遮除全不相应者即与作用词共说。
若问：此处若不说偈颂中之决定，如何决定？答：欲说决定，虽未加决定词，亦能了知决定义。何以故？因为"遮除"是诸决定之果故。如说"黑人持弓"，虽未加决定词，由差别词"持弓"与词缀和合，即解为"唯黑人持弓"之义，而非仅说"唯弓"或"唯黑人"。

།སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང བའི་སྒྲ་མེད་པར་སྨྲས་ཀྱང་སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་གཞུ་འཛིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ་སྲིད་སྒྲུབ་དང་ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་བའི་དོན་དུའོ།།གཞུ་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཞེའམ། གཞུ་ཁོ་ན་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་སྨྲས་ན། སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དངོས་པོ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། ཚིག་ཕྲད་སྦྱར་བར་གོའི། སྔོན་པོ་ཁོ་ན་མཚོ་སྐྱེས་ཤེའམ། མཚོ་སྐྱེས་ཁོ་ན་སྔོན་པོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་གཉིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་སེམས་པས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་སེམས་པ་སྟེ། མཚོ་སྐྱེས་སྔོན་པོ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། མཚོ་སྐྱེས་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྲིད་པ་ཉིད་ཅེས་གཏན་མེད་བར་འགོག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ནག་པ་གཞུ་འཛིན་ནམ་མི་འཛིན་སྙམ་པ་ལ། ནག་པ་གཞུ་འཛིན་ཞེས་སྨྲས་པས་གཞུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་གོ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མི་འཛིན་པ་ཡང་སྲིད་པར་འགྱུར་ན་ངག དེ་དོན་མེད་དེ་ཐེ་ཚོམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་པར་གྲུབ་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་གཞུ་འཛིན་པ་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ། སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་ཅེས་སྨྲས་པས་སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་ཞེས་གོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་ཡང་འཛིན་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ན་ངག་དེ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚོ་སྐྱེས་སྔོན་པོ་སྲིད་དམ་མི་སྲིད་སྙམ་པ་ལ། སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན། སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་སྲིད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མི་སྲིད་པ་ཡང་སྟོན་པ་སྲིད་ན་ནི་ངག་དེ་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་ངེས་པར་གཟུང་བ་མ་སྨོས་ཀྱང་དེར་གོ་སྟེ། ངག་གི་འབྲས་བུ་ ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་ན་ངག་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་བར་ནི་གོ་བར་འགྱུར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བས་མི་ལྡན་པ། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དང་། གཉིས་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་དང་གསུམ་པས་གཏན་མི་ལྡན་པ་ཁོ་ནར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ད་ ལའང་འགལ་བ་གཞན་གཅོད་པའི།།དོན་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་དག་གཅོད་པའི་དོན་དེར་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལྟར་འགལ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ལྟར་གྲགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ གཞུ་འཛིན་པར་གྲགས་ལ།ནག་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཉན་པ་པོའི་སྐབས་ཀྱིས་དང་། སྲིད་སྒྲུབ་གཞུ་འཛིན་པར་གྲགས་ལ། དེ་དང་འདྲ་བ་གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། མཚོ་སྐྱེས་སྔོན་པོ་སྲིད་དམ་མི་སྲིད་སྙམ་པའི་སྐབས་ཀྱིས་དེ་དག་ཁོ་ན་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如说"悉达多持弓"，虽无决定词，通过差别词"悉达多"与词缀和合，即解为"唯悉达多持弓"之义，而非"唯持弓"或"唯弓"。如说"青莲"，则通过单纯事物之关联与词缀和合，解为"唯是青莲"之义，而非"唯青之莲"或"唯莲之青"。
其中前二者是思维法与有法之差别。第三者是思维单纯事物，即对于"不可能有青莲"之说，遮遣"青莲"完全不存在。如是，对于"黑人是否持弓"之疑，说"黑人持弓"即应理解为"确实持弓"之义，若持与不持皆可能，则此语无义，因显示怀疑故。
同样，对于"是否有如悉达多已成立持弓般之持弓者"之疑，说"悉达多持弓"应理解为"唯悉达多"，若非如此，而他人持弓亦可能，则此语无义故。对于"青莲是否可能存在"之疑，若说"青莲"，应理解为"青莲确实可能存在"，若不可能存在亦可显示，则此语无义。
是故，此处虽未说决定，亦应如是理解，因为若无语言之决定果，则语言无义故。若问：如是虽能理解为决定，然"悉达多持弓"如何唯成为遮除不相应，第二唯成为遮除与他相应，第三唯成为遮除全不相应？
答：今亦能了知遮除其他相违之义，因为与所说相违故，应理解为遮除唯彼等之义。若问：如何知彼等唯如是相违？答：由如是成立，即因闻者处于：他人持弓已成立而对黑人怀疑之情境，悉达多持弓已成立而对与彼相似者怀疑之情境，及对青莲是否可能存在怀疑之情境，故唯彼等为相违。

།འོ་ན་ངེས་པར་གཟུང་ བ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྦྱར་ཞེ་ན།སྒྲ་ནི་རྗོད་པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་བསྡུས་ཏེ་རྗོད་པར་འདོད་པས་སོ། །དེས་ན་འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དང་ལྡན་ པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།ཚིག་གི་ཕྲད་པ་གཉིས་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་དཔག་བྱ་བའང་དེ་མཚུངས་ལ། །ཡོད་དང་མེད་ཉིད་ལ་མེད་ཉིད། །ཅེས་གཞན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལ་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཚིག་ཕྲད་དང་པོ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་དང་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གི་ཕྲད་དང་པོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གི་ཕྲད་གཉིས་པ་དག་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ ཏེ།དང་པོ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ་འགོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གོ་བར་བྱ་ སྟེ།འདི་ལ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པར་རོ། །མ་འབྲེལ་པ་ཙམ་བཅད་པ་དེས་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡོད་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྱི་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལའང་། དེ་མཚུངས་ལའང་ཞེས་བསྡུ་བ་བྱས་ ནས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བསྡུ་བའི་སྒྲ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་དྲང་སྲོང་རྒྱས་པས་བཤད་པ་སྟོབས་བཟངས་དང་ཡང་ཁྱབ་འཇུག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་ཕ་རོལ་ལ་གྲུབ་པ་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལས་ཁྱབ་འཇུག་ཉིད་ཅེས་སྨོས་ཀྱང་སྟོབས་བཟངས་ནོར་ལྷའི་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་མི་གཅོད་ དེ་བསྡུ་བའི་སྒྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།།རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྟེ། དམིགས་སུ་རུང་བའི་ཡུལ་དམིགས་པས་ལྡོག་པ་འགྲུབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ལས་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དོ།

若问：为何不加决定词？答：因语言随说者意欲而行，故依说者意欲简略而说。因此，此处所应推度者即是"存在性"，由遮除不相应而作差别，故无无遍行之过。
若问：如何成为遮除与他相应？答：因第二词缀本身即是遮除与他相应，如"所应推度亦同此，于有无性即无性"，因遮除与他同品相应故。正因如此，第一词缀非遮除与他相应，因显示自他皆有故。若非如此，则具差别词之第一词缀与具所差别词之第二词缀将无差别，然实不然，因为第一词缀说明与他相应，第二词缀显示遮除与他相应故。
由语言之果为决定，故于所立法相应了知欲证之法存在之差别所立与能立之事，即应与能差别一起说明"此中确有欲证之法"。由仅断除无关联，故虽有能差别即决定，因于同品中存在，故不成无遍行。
正因遮除不相应，故仅由无遍行虽为共相，因不能成立了知遍行，故所立亦未成立，因未成立遮除与所立法不相应故。于所应推度亦同此者，是作简略而说。若非如此，则简略语将无义。
如圣者广说："力贤即是遍入"，此举外方已成之喻，虽说"即是遍入"，亦不遮除力贤为财神之子，因有简略语故。应取因与自性，说明：由可见境之见而成立返遍，非由关联外之他者。

།མི་དམིགས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ལོག་ན་མངོན་སུམ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ གཏན་ཚིགས་མི་འབྱུང་སྟེ།མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་དུང་བ་ནི་དམིགས་པར་རེགས་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་དེ་ཡོད་དེ་ཡོད་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་སྨོས་ པ་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི། གཞན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བའི་ཆོས་ལས་གཞན་རྡོ་དང་རྩཝ་དག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་དག་ལ་མེད་པ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འགལ་བ་ལ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འགལ་བ་ལ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།མེ་དྲོ་བ་དང་འགལ་བ་གྲང་བའི་རེག་པ་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་མེ་དྲོ་བ་དང་འདྲ་བར་རེག་པ་བཏང་སྙོམས་པ་ལས་ཀྱང་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲོ་བའམ་རེག་པ་བཏང་ སྙོམས་པ་གང་འགྲུབ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མེད་པ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ་དེ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེ་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གཞན་འཇུག་པས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་ནི་ མི་སྲིད་དེ།བྲམ་ཟེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་ན་དཀར་ཤམ་ཉིད་དང་མང་དུ་ཟ་བའི་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པས་བྲམ་ཟེ་ཉམས་པ་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་བ་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཉམས། ཕྱོགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱར་རུང་བར་འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་ན་ཆོས་གཞན་གྱིས་དེ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་གཞན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་འགོག་པ་ལ་ཡང་གྲང་བའི་རེག་པ་ཁོ་ན་དྲོ་བ་དང་འགལ་བ ནི་མ་ཡིན་གྱི།གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན། དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་དང་ལྡན་པས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །གྲང་བའི་རེག་པ་ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་འགོག་ན་ནི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འགལ་བ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ།

不可得性亦是，当适合作为无之言说的对境消失时，因直接知觉生起，故因相不生。适合作为无之言说，是由于不可得性与可得性相违，因为具有存在之关联故。
若问：由说"于同品存在"即可了知返遍，故说"于无性即无性"岂非无义？答：于无性中无性为因相，而非于其他。如是，其他即是具有异于所立法者，若尔，则主题与同品亦将成为异品，因为彼等亦具有异于所立法之石、草等故。因此，于彼等中无性将成为因相之相。
亦非于相违中无，如是，若说"由于相违中无"则成遮除，即唯于相违中无之义。若尔，"因为是火故为暖"将不成因相，因为火仅从与暖相违之冷触返遍，如是则如同火与暖一样，因为未从中性触返遍，故可能与彼相关联。如是，因为是火故，不确定是成立暖性还是中性触故。
因此，阿阇黎自在军说：为确定无性即是异品，且唯于彼中唯无故。对此，实非如此，由其他法趣入而损害同品等是不可能的，如具婆罗门性者，若从其种姓所生，虽具白肤及多食等其他法，亦不可能损害婆罗门性故。因此，由具所立法而成同品者，如何因具其他法而损害？主题亦是以可立为所欲之境而立，故不为其他法所损害。
因此，不具所立法者即称为他，于彼中亦是无。于破除相违为异品时，非唯冷触与暖相违，非冷非暖之触亦因具相互遮除而为相违，故从彼返遍亦无过失。若破除唯于冷触之因相则成过失。所谓"唯相违"即是唯不俱可得。

། དེ་དང་མཐུན་པའི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དང་འགལ་བ་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེས་ན་མེད་ཉིད་ལ་མེད་ཅེས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདི་མ་བསྣན་ཡང་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བསྣན་པས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཅེ་ན་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཕ་རོལ་གང་དག་འབྲེལ་བ་ཁས་མི་ལེན་ན་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་ཁྱབ་པ་སྨྲ་བར་བྱ་དགོས་པ་ལྟར་འདིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཅིག་གིས་ཀྱང་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བས་གཉི་ག་ལ་སྦྱར་བར་ མི་བྱ་སྟེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གིས་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མེད་ཉིད་ལ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཞེས་བསྣན་པ་སྨོས་པས་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མེད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་ རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ལྡོག་པས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་སོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། ལྡོག་པས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་སོ་ཞེས་དོན་གཉིས་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་སྟེ། ཤུགས་ཀྱི་ཤུགས་ལ་རག་ལས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པར་ནི་གལ་ཏེ། མཉན་པར་བྱ་བ་དང་འགལ་ཏེ། མཉན་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་དེ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་ པ་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྟག་པའམ།། མི་རྟག་པ་དེ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ། །གོ་བར་བྱེད་པའི་ལྡོག་པ་ནི་སྔར གོང་དུ་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་ངོ་བོ་དང་།རྒྱུ་ལོག་ན་མི་འབྱུང་བ་དག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །མེད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའི་ལྡོག་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་སྟེ། འབྲེལ་བས་ མཐོང་བས་སོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བྱེད་དེ་ཐུབ་པ་རྐང་མིག་གི་མདོའི་རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་དུས་མཉམ་པར་བྱུང་པའོ།

与彼相顺，具有相互排除之自性。由于异品与相违皆为异品，故即使不加"于无性即无"之异品词，亦无过失。
若问：于汝宗加此有何所显？答：为显示关联故而说等。如对不许关联之他方，须说仅见与未见之周遍，此中则不然。如是，说"具决定周遍"等。
由一亦能关联，故不应于二者皆关联，因无必要故。若问：如何由返遍相之语显示关联？答：由加说"于无性决定无"，非仅是所立无则无，亦为令了知唯于所立有性之随行故。如是，由返遍亦了知随行，此为所了知。若不尔，则仅由随行了知返遍，而难以了知由返遍亦知随行之第二义，因依势力之势力故。
所闻性是有法且为事物法性，若从一切事物返遍则与所闻性相违，因为若所闻性从一切事物返遍，则将成无事物之过故。因此，所闻性或趣入常或无常一者，故于常与无常二者生疑。
若问：若尔，何故说具返遍？答：阿阇黎说具仅未见随行之返遍。能诠之返遍已如前上说："自性与果二者，于体性与因消失则不生"等。将说明。所谓"彼无性"即能诠之返遍。因相唯于所立有，因由关联所见故。
其他诸师者，即《明论》，为与圣者足目之《经》注释者吉祥法称论师同时而出。

།གང་མི་རིགས་པར་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་བཟར་མི་རུང་བ་དང་བགྲོད་དུ་མི་རུང་བར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཚེ་དེ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དེ།དེ་ལས་ལྡོག་པ་གསལ་བྱེད་དེ་ནི་ཕྱུགས་ལས་ཀྱང་ཕྱུགས་ཡིན་ཏེ། ཆེན་པོ་ཡང་ཆེན་པོ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ལ་སྨོད་པ་སྟེ། མི་རིགས་པར་མཐོང་ནས་བདག་ཉིད་མི་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་སྨོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སློབ་དཔོན་ཉིད་སྐྱོན་ཆགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པ་སྟེ། རྨོངས་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ན། གསལ་བྱེད་དེ་ཉིད་དོན་ལོག་པ་སྟེ། མེད་པ་ལ་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པར་སྨྲ་སྟེ། མེད་པ་ལྡོག་པའི་ཡུལ་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པ་སྟེ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ལྡོག་པའི་ཐ་སྙད་ཉིད འགོག་པར་བྱེད་པས་ན་འདི་བདག་ཉིད་ནི་མེད་པ་ལ་དགག་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ལ།གཞན་ལ་ནི་འགོག་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བར་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་མི་ལྡོག་པས་ལྡོག་པ་ནི་རྟགས་མེད་པའོ། །དེའི་ནི་ལྡོག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་རྟགས་ཡོད་པ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པ་དངོས་པོར་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱེད། ལོག་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མེད་པའོ། །དེ་མེད་ན་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་མེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ རིབ་ཅན་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི་ལོག་པར་མཐོང་བའོ།།ལ་ལ་ནི་འདིར་ཕྱུགས་ལོང་བ་ནི་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་ཞེས་འདོན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྱུགས་ལོང་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་ཤེས་པར་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པར་བསྒྱིངས་ཞེས་པས་ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་ པ་དེ་ལས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་མི་འདོད།འོ་ན་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པར་ཅིས་མི་འདོད། དེ་ལ་འཇུག་པའམ་ལྡོག་པ་ལས་ཕུང་པོ་གཞན་ནི་མི་སྲིད་དེ། །འཇུག་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དགག་པ་འདི་ཁོ་བོའི་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟར་འགོག་པར་བྱེད་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་ པའམ་ནི་དགག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་འདིར་ནི་དགག་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་གཉི་ག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལྐུགས་པ་ཉིད་འཐོབ་པོ།། །གཞན་ཡང་ཡོད་རྣམས་ཡོད་པར་དགག་པ་མེད་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡུལ་མེད་པས་དགག་པ་མི་འཇུག་པས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཚུལ་འདིས་འགྲོ་བ་མེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་ཉམས་པ་སྟེ་ཐ་སྙད་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ།

若见不合理，即见不可行且不可往时，彼时即不行。背离此者明论师，实为畜生中之畜生，大中之大者，诽谤大师方隅军。因见不合理而自入不合理中故为诽谤。
此非大师有过，而是自身无知。除愚痴外更有何哉？明论师颠倒义理，说无法不可安立名言，谓无法不适为返遍之境。否定他人无之名言，即否定从无法返遍，由否定返遍名言故，此人自身对无法作遮遣名言，而于他人则遮止，故说无理，显然是王之敕令。
因从无法因相不返遍，故返遍即无因相。其返遍即异品有因相，无事物如何许为事物？返遍即无因相。若无彼，则成立有事物。即此解释为：因无无事物故亦成有事物。如眼翳者之行为即颠倒见。
有人于此读作"愚昧畜生高傲"，若尔，"愚昧畜生"表极不知，"高傲"表示邪慢者。若不许从异品无处因相返遍，则何故不许因相趣入彼处？除趣入或返遍外别无他蕴。若彼趣入亦不许，汝此遮遣如何能遮我之返遍而成返遍？
若问何故？故说"成立或遮遣"等。此无事物中，因成立与遮遣二者皆不可能，故得哑者性。复次，有法皆有，无遮遣，于无法亦无境故遮遣不入，故依汝此理，"无行"之无义衰损，即名言不可能。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་ལ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་དེ་ལ་མེད་ཅེ་ནའམ་དུས་དེ་ན་མེད་པ་འགོག་ཅེ་ན། ཡུལ་དང་དུས་གང་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ ལ་གང་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མེད་པ་དགག་པའི་ཡུལ་དུ་མི་སྲིད་པས་འགོག་མི་བྱེད།དེ་ལྟ་བས་ན་དགག་པའི་ཡུལ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་ཁྱབ་ལ་དེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དགག་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དགག་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ ལུགས་ལྟར་ན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།གཞན་དུ་ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། སྒྲ་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལའོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཞིན་ནོ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་དག་གི་གཞི་སྟེ་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་གཞི་ནི་ཕྱི་རོལ་མིན་པ་སྟེ།བློའི་སྣང་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེས་ནི་ཆོས་ཅན་དེར་འབྲེལ་པར་དེ་ཡོད་པར་རྟོགས་སོ། །མེད་པའང་དེས་སྟོང་པར་རྟོགས་པར་ལྟའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བློའི་རྟོགས་པ་ལ་སྣང་བ་ཁོ་ན་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འདོད་ཅེ་ན། སྒྲའི་འཇུག་པ་ ཡོད་པ་སྟེ་སྒྲས་དེ་ཁོ་ན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་དག་གི་སྟེ། སྒྲའི་ཐ་སྙད་དུ་འདོད་དོ། །བློའི་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་ཚིག་དོན་དངོས་པོ་ཡིན་ན། ཆོས་གཅིག་གི་ནི་དགག་པ་སྟེ། སྒྲ་ལ་རྟག་པའི་ཆོས་གཅིག་བཀག་པ་སྟེ་སྒྲ་ལ་རྟག་པའི་ཆོས་གཅིག་བཀག་པས་མིག་གི་ཡུལ་ ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།བསྒྲུབ་པ་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཅིག་བསྒྲུབ་པར་བྱས་པས་བརྩལ་བ་ལས་བྱུང་བའམ་མ་ཟིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་རྟེན་ སྒྲ་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ནའང་དུ་མ་སྟེ།ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ལ་དགག་པའམ་བསྒྲུབ་པ་བྱས་པ་ལྟར་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་དགག་པའམ་བསྒྲུབ་པ་བྱས་པས་སེར་པོ་ལ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་སྦྱར་བར་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དགག་པའམ་བསྒྲུབ་པ་བྱ་ ཞེ་ན།སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཏེ་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ནི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཆོས་དུ་མ་གཞི་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ཏེའོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ལྡོག་པའི་ཆོས་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ན་ཆོས་གཞན་དགག་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་མེད་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་ བྱས་ནས་ནི།ཆོས་གཅིག་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་ཡིན། དགག་པ་ཡང་གཞན་དག་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ནས་དགག་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པ་བཏང་སྙོམས་ཅན་ཡིན་ནོ།

若事物本身不能遮遣且非无，而问是否遮遣彼境无或彼时无？如其所有之境与时，因如是存在故非所遮，如其不存在者，亦不可能成为无之遮遣境故不遮。是故，遮遣境为有无所遍，而于二者皆不应安立遮遣名言故，一切遮遣名言将断绝。
若问依汝宗如何？因他处名言将断绝故，依止声义，即于非事物。因事物本身不能诠说故如前。是事物与非事物之所依即境。一切遮遣与成立名言之所依非外境，许为心之显现。由此了知彼法相系属于彼有，无亦见为彼空。
若问何故唯许心之了知显现为遮遣与成立名言之境？因有声之趣入，即声唯显示彼故。彼声显示即许为声之名言。若离心显现外语义为事物，则遮遣一法，即遮遣声上常性一法，则成立遮遣眼境等一切。
成立即成立无常性一者，则成立由勤勉所生或无执著性等一切，因彼等无别于其自性故。若谓彼等异于所依声，则成多，如于差别事物作遮遣或成立，如于青作遮遣或成立不及于黄，则于彼法相不能配遮遣与成立。
若问如何作遮遣或成立？种种法即返遍差别。依彼所依法相一者，即依心显现诸法似一体基而显现。于彼，成立所欲返遍法一者时，舍置其他法之遮遣与成立而作一法成立。遮遣亦舍置其他成平等，所欲遮遣者即空，余者为平等。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཆོས་སོ་སོར་དབྱེ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དོན་དེ་ནི་དངོས་ མིན་པ་རྟོག་བློས་སྦྱར་བ་སྟེ།རྟོག་པ་མེད་པའི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུའོ། །རྟོག་པའི་བློས་སྦྱར་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་བརྟགས་པར་རྟོགས་པས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་ན་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟར་ དུ་འཛིན་ཞེ་ན།ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པའི་དོན་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོར་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནོད་པ་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིའི་ས་བོན་ཅུང་ཟད་ཡོད་དེ། དེ་འབྲས་ཅན་ ཏེ་མེ་གང་སྲེག་པས་དེའི་འབྲས་ཅན་དེ།མེ་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པས། མེ་གཅིག་ལས་མེ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་རྣམས་དོན་ཐ་དད་དོ། །ཐ་དད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་པར་བསླད་པ་ཡིན། མེ་དེ་ལ་ཡང་མེ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་བསྒྲུབ་པས་ཤེས་པ་དང་དེ་དག་ ལས་ཐ་དད་པ་ཁ་ཅིག་བཀག་པས་མེ་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་ཁ་ཅིག་ཉམས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་།།ཐ་དད་པ་མང་པོ་དེ་དང་དོན་ལྡན་པ་མིན་ཡང་དེ་དག་དོན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་གིས་དགག་པའམ་བསྒྲུབ་པ་བྱས་ཀྱང་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་དོ། །ཐ་དད་པ་དེ་དག་རྟེན་དང་འབྲེལ་ པ་དང་།ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་ལ་ནི་རྟེན་པ་དེ། དེའི་བདག་ཉིད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པའི་བསླད་པ་སྟེ། མི་མཁས་པ་དག་ཆོས་དུ་མ། རྟེན་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་པའོ། །མཁས་པ་དག་གིས་ནི་དེ་སྒྲའི་དོན་ཙམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་བསླད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་མི་དམིགས་པ་དང་།མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་དང་། མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་སྦྱར་ལ་ཕྱིས་དེ་དག་ལ་རྟགས་ཞེས་སོ་སོར་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རྟགས་རེ་རེ་ཡང་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ཡིན་གྱི། མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་རྟགས་ གསུམ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གསུམ་ལས་ཉུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ནི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་དང་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །གཅིག་ནི་དགག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ སྔ་མ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི། ལུང་ལ་གྲགས་པ་ཙམ་དང་། རང་རིགས་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问无分事物如何分别诸法？名言义非事，是分别心所安立，如同无分别显现非是。因是分别心所安立故，依未观察真实而了知所作法之差别，而了知诸法差别。
若问诸义若无自性差别，了知如何执为多？世间智者不应舍弃从无始习气即迷乱种子所生心中共许之义，不应于彼作损害。若于彼作损害，则一切名言将断绝故。
外因少许有，彼具果即火所烧之具果彼，除火外一切无彼果故，唯从一火非火彼等义差别。依彼彼差别而有增益。于彼火亦由成立异于非火等诸多差别，及遮遣某些异于彼等差别，而显现彼火某些差别损减。
虽与彼诸多差别无关，然因彼等以义之自性一相系属故，以任何法作遮遣或成立皆以义为境。彼等差别依止相属，及似差别之差别，彼依止于彼自性中无故，是无知增益，即愚者思诸法异于所依。诸智者了知彼唯是声义故非增益。
具三相之不可得、具三相之自性、具三相之果，如是配释，后复于彼等各别配释为因。如是则显示每一因皆具三相，非三相与三因次第相配。
不少于三，二是事物成立，彼复分为成立自性与成立非自性。一是成立遮遣。其中前二既是事物亦是成立故为事物成立，事物即是因，非仅教典所许及自类推度故。

།ཡང་ན་དངོས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ བསྒྲུབ་པ་སྟེ།ཡོད་པའི་དོན་གྱིས་ཡོད་པའི་དོན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཕྱི་མ་གཅིག་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། མ་ཡིན་པ་དགག་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་དགག་པ་ཁོ་ནའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པས་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཡིན་གྱི།དགག་པ་ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དགག་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པས་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་བསྒྲུབ་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་དགག་པ་བསྒྲུབ་ན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པའོ།།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་གསུམ་ལས་ལྷག་པ་མེད་ཅེ་ན། རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ནི་གསུམ་པོ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ནི་བློས་ ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི།མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་བྱས་པ་ཉིད་དོན་ཀྱང་ནི་བློས་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་བློས་བརྟགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྟེན་པའི་ཕྱིར་བློ་དེ་རང་དགའ་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ནི་དོན་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་བློ་བྱེ་བྲག་རང་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་སོ།།དངོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སམ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་སོ། །རང་དངོས་ནི་རིགས་འདྲ་བའོ། །གཞན་གྱི་དངོས་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བའོ། །དེས་ན་སྒྲའི་དོན་གྱིས་ཐ་དད་པར་གནས་ལ། རྟགས་དག་ཀྱང་གཞན་སེལ་བས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་བྱེ་ བྲག་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་པའི་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་དམིགས་པར་རིགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་དཔེ་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ན། ཕྱིས་ཀྱང་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་ལ་སྔོན་ ཐ་སྙད་གྲུབ་པའི་རིམ་པས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཁྲུལ་པས་སོ།།གལ་ཏེ་དཔྱོད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པར་དགག་པའི་རང་བཞིན་རྟགས་སུ་གྱུར་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡིན་གྱི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་ཤེས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་པས་མི་དམིགས་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་ལ། དེ་ཡང་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

或者，因以事物方式成立事物故为事物成立，即以有义成立有义之所立之能立故。后一为遮遣因，即具有非遮遣之所立。彼亦唯是遮遣因故为遮遣因，非唯以遮遣，以自性遮遣等成立亦有可能故。非唯遮遣，若成立有，则成为自性因故。如是前二若成立遮遣，则将成为不可得故，唯成立事物。
若问何故不过于三？说"若有自性相属"等，因自性相属唯定于此三故。法与有法以别异者是心所遍计，然无常性与所作性之义非心所计，若彼等亦是心所计，则于义毫不依止故心将成独立，由此不得义故，说"心之差别独立"等。
"诸事物以自性"者，即以自体或由自因。自事即同类，他事即异类。是故以声义差别而住，因等亦由遣他而转故，能立某些返体之差别，而不成立自体，因是能立之外的返体故。
若先应可得而不可得之境于喻上成立无之名言遍摄，则后于如是境有时，依先成立名言之次第，无之名言不错乱故。
若问，如胜论师等欲以不可得即无能得知识之遮遣自性为因而成立无事，何故唯成立无之名言而非无？说"以不可得因"等，即无所得，于彼无能得知识亦然。如是成立无知识，彼亦唯是不可得故为无，故待余不可得，彼复待他，如是推理将成无穷，故不能了知。

།གལ་ཏེ་དགག་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན། དེ་རང་གིས་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་དགག་པར་འདོད་པའི་ཡོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ས་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་དམིགས་པ་གྲུབ་པས་དགག་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་མི་དམིགས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པས་མི་དམིགས་པ་ གཞན་ལས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ས་ཕྱོགས་ཡོད་པ་གྲུབ་པས་གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་འདོད་པ་མེད་པ་ཡང་ཅིས་ན་མི་འགྲུབ།རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་བྱ་བས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་དམིགས་པ་ཡོད་པ་སྟེ། དགག་པར་བྱ་བས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་དམིགས་ པ་ཡོད་པ་དགག་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་རྣམས་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །མེད་པ་དེ་རྣམས་གྲུབ་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྔོན་དམིགས་པར་རིགས་པའི་སྦྲུལ་གནས་ཁང་དུ་མི་དམིགས་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་སྤྲུལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྟོགས་ནས་ཀྱང་སྟེ། ཡང་སྒྲུབ་པར འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་མཐོང་བ་ན་སྔོན་རྟོགས་པའི་དུས་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་རིགས་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དཔེར་ན་སྔར་བ་ལང་དཀར་པོ་ལ་ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་རྟོགས་པ་ ལ།ཕྱིར་བ་ལང་སྔོན་པོ་ལ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མཐོང་བ་ན་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་པའི་བླུན་པོ་ལ་འདི་བ་ལང་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་ལ་ཕྱིས་ཡུལ་བསྟན་ པས་ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་རྒོལ་བ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དངོས་པོ་ལོག་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལོག་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ ཞེས་བརྗོད།གང་ཡང་དགག་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དམིགས་པའི་སྟེ་བལྟར་རུང་བའི་དམིགས་པ་ལོག་པས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མེད་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བལྟར་རུང་བ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་དོ།

若问：如果对于欲遮遣者无有能得知识即是不可得，则彼由自成立耶？如是，因欲遮遣之有即是无故，由自成立故，不可得因成无义。
若如是，由成立地处有其他能得知识，则于所遮无有能得之不可得成立故，不可得由现量成立，非由他不可得。如是，由成立有其他地处，何故不能成立无其他所欲遮遣之瓶等？
所谓"如是相"即是见到离所遮之处所，由成立离所遮处所之见及于彼无能得知识之遮遣自性不可得因，而成立诸无，即无事物及于彼无所得。由成立彼等无故，无事物非所立，而由境不可得因令了知境者无之知识、言说及名言，即为能立。
若问其如何？由先应可得之蛇于房中不可得，以现量了知无蛇之名言已，复于欲成立之有法见无名言之境时，如先了知之时，因应可得而不可得故，无之名言得以运行。譬如先于白牛了知具垂胡等境之牛名言，后见青牛具垂胡等境时，对于名言不成立之愚者说："此是牛，因具垂胡等聚集之体性故。"
由先以现量成立名言，后由示境成立名言故，亦遣除诤论现而不可得之喻不成立。
若问：说"不可得即是诸无之无成立"，事物之遮即是无，不可得即是不可得之遮，云何说为无？又，由遮遣所遮有之可见能得，云何成立无？因可见有之知识遮遣不应理故。

།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལོག་པར་ཁས་བླངས་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ལྡོག་པར་ མི་འགྲུབ་སྟེ།འབྲས་བུ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལོག་པས་རྒྱུ་དེའི་ཡུལ་གྱིས་དོན་ལོག་པ་ནི་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་པ་ལ་འདྲེར་རུང་བའི་ཕྱོགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། བལྟར་ རུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམས་སོ།།དེ་དག་ལ་དགག་པར་འདོད་པའི་དོན་དང་། དེའི་ཤེས་པ་དག་ཡོད་པ་ཞེས་གདགས་པ་ཡིན་གྱི། བལྟར་རུང་བ་དེ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་གདགས་ཤེ་ན། རྒྱུ་མཐའ་ དག་ཚང་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཡོད་པ་སྟེ་ཤེས་པ་དང་།དེའི་ཡུལ་དག་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་དེར་མི་འཁྲུལ་ཏེ་ངེས་པར་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཡང་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་མི་སྐྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འབྲས་བུའི་དུས་ན་སྟེ་འབྲས་བུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་དམིགས་པའི་དུས་ན་དགག་པར་འདོད་པ་ཡང་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཕྱོགས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་འབྲས་ བུ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན།ད་ལྟར་འབྲས་བུ་མེད་ན་དེ་ལྟ་བུ་དོན་རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡང་མེད་པར་མི་དམིགས་པས་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་དེ་ན་དགག་པར་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུའི་བྱེ་བྲག་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རང་གི་ཤེས་ པ་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་དམིགས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དུས་ན་ནི་རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མཐུའི་ཡུལ་ལས་དབང་པོ་གཞན་དུ་བྱ་བར་ནུས་ཏེ། ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་རང་གི་བདག་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དོན་ ཡོད་ན་རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་དུས་ཕྱིས་ཡུལ་ལམ་དབང་པོ་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བསྒྱུར་དུ་རུང་བ་ནི་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་ ཐོབ་ན་ནི་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་གགས་མི་ནུས་པས་སོ།།དེས་ན་ཤེས་པ་དང་དེའི་ཡུལ་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཡོད་པར་གདགས་པས་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལོག་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཙམ་ གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའི་ཚོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ།འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པས་བསྟན་པས་སོ།

若问：即使承许知识遮遣，亦不能成立彼有之遮遣，因由遮遣果之能得知识，不能成立因之境义遮遣。
所谓"如是能得之因"，即是所遮与知识为一而可混淆之处所、显现、作意、根及可见自性之义等。于彼等假立有所欲遮遣之义及其知识，然彼可见性非是有性。是故，不可得即成立无。
若问：何故假立为有？因于具足一切因缘时，能得之有即知识及其境皆具能得自性之有，于彼不错乱，定唯能得故。
若问：因缘和合亦待成为因故，有可能不生果之能得，岂非有错乱之可能？于果时，即由果功能无碍故，于见处所等果之知识时，所欲遮遣亦如处所般即是能生彼知识功能无碍故。若有自果知识则成有，今若无果，则如是义具生自知功能无碍者亦由不可得而成立为无。
若问：尔时虽有所遮，然由瑜伽师等力之差别加持而不生自知识耶？答曰：非也。于自能得生起功能无碍时，已成立为生自知识之自性故，力之境能令根转为异，因功能无碍已成立自性故，彼义若有则生自知识。即使后时由加持转变境或根亦然。
如是亦非功能无碍之义，因可被加持转变者未得功能无碍自性，若得则于生自果不能障碍故。是故，知识及其境所遮义由假立而有，彼等遮遣即是不可得之无。因此，能得亦说为无。
所谓"唯尔许"，即究竟和合无果之错乱，由具果而显示故。

།རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཡང་སྲིད་པས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡུལ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་ཡང་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ཅན་གཞན་ནི་ ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་བ་ལང་གི་རྒྱུ་མཚན་ལོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་སོ།།གཞན་དག་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དགག་པ་གོ་བར་འདོད་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྲིད་ཅུང་ཟད་དགག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དཔྱོད་པ་པ་གང་དག་ལུས་དང་བློ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་འགལ་བ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་འགོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡང་འགལ་བ་དག་བཤད་དོ། །ཡང་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རང་གི་དམིགས་པ་ལོག་པས་ཀྱང་དགག་པར་བྱེད་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ།།སྐད་ཅིག་ལ་དབྱེར་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐའི་ཚོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བྱར་མེད་དེ་རང་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ།རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་དུ་རུང་ན་ནི་དེ་མཐའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མཐའི་ཚོགས་པ་སྐད་ཅིག་ནི་བསྒྱུར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་ན་ནི་གགས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། རྟགས་བཞི་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བལྟར་རུང་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་རྣམས་དང་འགལ་བ་དག་དབང་པོ་དང་ཤེས་པ་དང་། སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཉེ་བ་སྟེ་བལྟར་རུང་བ་ཁོ་ན་དག་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བར་གྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་མི་རུང བའོ།།དེ་དག་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པའོ། །འགལ་བ་མེད་པ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། གཞན་མེད་པ་ནི་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་མི་འགྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བལྟ་བྱ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོང་བ་ མེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དབང་པོའམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ་སྣང་བ་དག་མ་ཚང་ན།དགག་པར་འདོད་པའི་དོན་བསྐལ་པའོ། །དེ་དག་མི་སྲིད་པ་ནི་རྒྱུ་དེ་དག་ཚང་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་བལྟ་བྱའི་མཐོང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡང་རུང་བ་ ཡོད་པ་མི་དམིགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

对于"因可能无果而有，故不能由不可得成立无境"之答复也已详细说明。其他具因相者，如垂胡等牛之因相，应从遮遣而说明，此出自第三品。
为遣除其他诸人欲以不可得之外的能相了知遮遣之见，故说"凡所有遮遣一切"。为遣除彼等米曼萨派以身与智、一切智等不相违而欲遮遣一切智者及离贪者，故说诸相违。
又为遣除非因亦非遍而由自所得遮遣而作遮遣者，故说因与遍等不可得。由"刹那无别"说明：究竟和合即是生果自性故，不可成为非生，因自性已成故；若可转为异性，则彼亦不成为究竟自性。究竟和合之刹那不可转变故，全无转变为异性，故亦不成障碍。
为遮遣分别为第四能相，故说彼不可得亦摄入自性不可得中。此等一切唯是显现不可得故。
此处说"无等"者，应知可见之因果等及相违，皆由根、识、光明等能得之因邻近，即唯由可见而成立因果等之不成立及相违。"其他"即不可见。于彼等配合"有因果事物"，即有关联自性。配合"无相违"，即他无是相违自性。结语为"彼等不成"。
所见即瓶等。不见之因，谓根或作意或光明不具足时，所欲遮遣之义成为远离。彼等不可能，即具足彼等因。由如是有事物不可得，则能了知无事物，而非由任何可见之不见因不可得。

།མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་ན་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནུས་པ་ཐོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ། རྟོགས་པའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཅུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བཤད་པའི་རིམ་པ་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ཡང་གཞན་དུ་བཤད་མོད་ཀྱི། འདིར་མ་བཤད་དེ་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་སྐབས་སུ་བབ་པ་ན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་འབྲས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲས་ནི་རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་དང་འབྲས་བུ་རྟགས་དག་ལ་ཡང་ངོ་།།འདས་པ་དང་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མ་དམིགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མི་རིགས་པ་ལས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་དུས་གསུམ་པའི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱ་དམིགས་པ་ ལོག་པ་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་འདིར་རྟགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟ་བུའི་རྟགས་ནི་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་དང་གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་གས་མི་རྟོགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པས་འདིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ལོག་པ་ཉིད་གང་འགོག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་ པ་ལོག་པ་མ་ཡིན་པ་བསྐལ་པ་ན་ཡོད་པ་ནི་མི་དམིགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་འཇུག་གོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཡང་ལུང་འཇུག་སྟེ། རིག་བྱེད་ལས་སྟོན་པར་འགྱུར་ན་གང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་རེ་ཞིག་བསྟན་བཅོས་ཏེ་ལུང་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ལ་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བས་ཆད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་དོན་མ་ གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་བུའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལ་ཡང་དེའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་མང་པོར་ངེས་པར་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གླིང་སྟོང་པ་ན་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟེ། གཞན་དང་མ་འབྲེལ་པའི་བདག་ཉིད་གང་དག་ དང་།སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་དག་ཐ་དད་པ་སྟེ། འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྔོན་གོམས་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་དབང་དང་། གྲོགས་པོ་དང་འབད་པ་དག་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ངེས་པ་མེད་པས་དེ་དག་གིས་དོན་བསྒྲུབ་ པའི་ཐབས་ཀྱང་མི་མཐུན་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་དོ།

由于是最终刹那故为现量，此意即成为自性相违可得。由于有能力障碍之因故无寒触，了知因之自性不能了知。
由结合差别成十种，此中虽已以他方式说明遍摄相违可得之次第，然此处未说，因将于第三品时机时宣说故。
"于相违果亦"之声，表示因相违果可得及果为相亦然。
若问：过去、现在、未来皆不可得者，何以不由不合理而成无？答："一切"即三时一切补特伽罗之可得遮遣，此处非为能相，因为如是能相论者与敌论者二者皆不了知。是故不可得于此唯是遮遣自身可得之量，自身可得遮遣之外远离者虽不可得亦非无。
若有者彼亦现量行。若非如是则为比量。若非如是则为教量，即吠陀所说。若问：离贪等非如是故为无？答：非也。且教量即经典，依少许成办士夫义之方便而行，于士夫无需要者成为真实无关，故非决定，因无所欲义不成故。
于成办士夫义中，亦非确说非其时机之多义，如于空洲所有果实、花等各别决定，即与他无关之自性等，及诸补特伽罗心行差别，即种种欲求如是行因相无一决定，即先习气、境之力、友伴及精进等种种无定，故彼等成办义之方便亦全无相违。

།དེ་ལྟ་བུའི་དོན་རྣམས་དུས་དང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཐ་དད་པ་དག་སྐབས་སུ་བབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྐབས་སུ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རམ་ཡང་ན་དེ་དག་གི་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་ངེས་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལོག་པས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའོ། །དོན་སོ་སོར་ངེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དེ་རྣམས་ནི་བསྐལ་པ་ཡིན་པས་རང་གི་དོན་ཤེས་པ་ལ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མངོན་སུམ་ལོག་ཀྱང་མེད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྔ་མ་ལྟར་སྦྱར་བ་སྟོན་ཏོ། །འབྱུང་བ་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ་ཞེས་མི་འགེགས་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཚད་མ་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ སྤང་བར་མི་འོས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགག་པར་མི་ནུས་པ་དེས་ན་དགག་པར་བྱ་བ་འདིར་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་མཐོང་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ནམ་འབྲེལ་པའི་དོན་དག་གིས་མཐོང་བ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ན་ངེས་ པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཡང་རྒྱུ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པོ།།དེས་ན་མཐོང་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་དེ་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མ་མཐོང་བ་གང་དག་གི་ཡང་བརྒྱུད་དེ་ཕྱིས་འབྲས་བུ་ འབྱུང་བ་གསལ་བར་འགྱུར་བ་མཐོང་བས་སོ།།དེས་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པས་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པོ། །ལུང་གི་སྒྲ་ཡང་མེད་པ་གོ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་ འདོད་པ་དེ་མ་ཐག་པ་སྟེ།དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དོན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆགས་པ་དང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཉེས་པ་ཟད་པར་བསྡུའོ།།གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་ནུས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་ཚིག་འདི་ཡིས་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་དེ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་ལུང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ མ་ཡིན་རྟོག་པར་བྱེད་ལ།བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལུང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་མེད་པའི་ངལ་བ་དང་མི་འདོད་པ་གཞན་དང་ཕྲད་པས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།

如是诸义由时间与处所之安立而有差别者，不应于时机合理，因彼等于时机不需要故，或者不能各别确说彼等之实物差别故。是故彼等非为论典所说之境，故论典遮遣不能成无。
彼等无边各别决定诸义因远离故，不能安立于自义了知，故不能生现量智。
"如是"之声，表示虽现量遮遣亦不成无，因非为境故，如前配释。
不遮"于生起无量"，然量有可能。是故由见量故不应舍弃。
仅由未见不能遮遣，故此所遮，此岸见者之见非由自性义或关联义所见，因一切不能决定故。从因生果时虽定当生，然仅由见因不能决定故，未来生起之了知不成。
是故仅由此见，彼果于未来无生非是，因见先前未见者亦后来显现果生故。是故由无现量与比量不成无。教量之声亦不令解无，配释为何故？思维：声非如实决定行故。
欲说彼无间，即与彼关联之义。若谓欲如实行，故说"一切士夫欲"等。"如实"等声摄尽贪动等过失。
若能知如是补特伽罗差别，我亦许此等补特伽罗语能无倒说义。是故具择前行者，欲入彼教故，观察教是否可信，观察已入清净教者，不成无义劳苦及不欲他遇而烦恼。

།ལུང་གིས་རང་གི་རང་བཞིན་བརྟགས་པས་སྟོང་སྟེ། ལུང་དེའི་སྐྱེས་བུ་བརྟགས་ཏེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནའོ། །ཉེས་པ་ ཟད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མེད་དོ། །རང་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །བསམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་འདོད་པས་འཇུག་གོ།།དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་ཆགས་པ་ཅན་རྣམས་སོ། །བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དག་ཀྱང་ཆགས་པ་ཅན་ལྟར་གཡོ་ལ། ཆགས་པ་ཅན་དག་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ལྟར་ གཡོས་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཆེས་པས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ཉིད་བསལ་ཏོ། །ཡང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་རིག་བྱེད་ཚད་མར་འདོད་པ་དགག་པར་བཞེད་ནས། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་ངག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ལུང་ཕོག་པར་ ནི་བརྡ་བསྟན་པའོ།།དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རིག་བྱེད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་རྟག་ཏུ་དམིགས་པའམ། ཡང་ན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རེས་འགའ་བར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་ ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི་དམིགས་པར་རིགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་དམིགས་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དམིགས་པའི་ཚེ་དམིགས་པར་རིགས་པའི་བདག་ཉིད་འཐོབ་ལ། དམིགས་པར་མི་རིགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་བཏང་ངོ་། །མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ བཟློག་པའོ།།དེ་ལྟར་འཐོབ་པ་དང་གཏོང་བ་དག་ལས་རང་བཞིན་གཞན་སྐྱེ་བ་དང་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་མ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་རྟག་ན་རེས་འགའ་དམིགས་པ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་མི་རྟག་པ་ལོག་ན། རེས་ འགའ་དམིགས་པ་ལྡོག་པར་སྟོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེས་རིག་བྱེད་རྟག་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་བོགས་བྱར་མེད་པ་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ལས་གཞན་པའི་ཁྱད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་ པ་ཞིག་བྱེད་པ་ནི་རིག་བྱེད་དེ་དང་ཁྱད་པར་གཞན་དེ་འབྲེལ་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ལ་ཅི་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དོ།

教证由观察自性而空，因于彼教证补特伽罗观察而趣入故。如是灭尽过失等乃心法，故由自性远离故不能了知。
因超越根故无自性因相。"从自生"等表示无果相。"发起意乐"者，谓由身语言说之补特伽罗欲而趣入。
"彼等"者，谓离贪者与具贪者。意乐种种，由需要力故，离贪者亦如具贪者动摇，具贪者亦如彼者动摇故。
如是则遮遣所谓"由信解所说"之教量性。复欲遮遣非人所作之教量吠陀，故说"若依止补特伽罗之语"等。
补特伽罗教示者即表示名言。亦依彼，非仅由声。若许吠陀是常，则应常时可得，或应永不可得，然非如是，因为间断可得故无常性。
若谓虽是常有，然于应得时位则得，于余时位则不得者。得时得应得自性，舍不应得自性。不得时则相反。如是由得与舍，非有异于自性之生灭，即是彼等。是故成立吠陀无常性。
若常，则无间断可得，由无常遮遣故，表示间断可得遮遣。若谓因待助缘故，彼助缘于吠陀常故自性无可增益者不作少许。若谓于异于吠陀之差别作用者，作异于吠陀之差别不应与吠陀及彼差别相关故，于吠陀全无差别。

།གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་ཕན་པས་ཡིན་ན་རིག་བྱེད་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཕན་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཕན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཅི་ཞིག་འབྲེལ།རྟག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་པ་ནི་མི་ནུས་སོ། །རིག་བྱེད་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་གཞན་གྱིས་ཕན་པར་བྱེད་ན་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱིས་ཕན་པ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་མཚུངས་ སོ།།གལ་ཏེ་ཕན་པ་དེའི་ཕན་པ་རིག་བྱེད་ཀྱིས་བྱས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་རིག་བྱེད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཕན་པ་དང་དོན་གཞན་པ་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་རེས་འགའ་བ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་ རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རེས་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་སྟོན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འདོད་པའི་བསྟན་བཅོས་བཞིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ཀྱང་རེས་འགའ་བ་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་ རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ།།སྐྱེས་བུས་བརྡར་བྱས་པ་ལས་གཞན་དུ་ན་ཡང་སྒྲ་རྣམས་དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པས་རང་ལས་གཞན་པའི་དོན་དུ་བས་མེ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་དོ། །ད་ནི་སྒྲ་དང་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་པ་ལུང་གི་ཚད་མར་འདོད་པ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་ སྒྲ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་དོན་མེད་ན་སྒྲ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་འབྲེལ་ཏོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དེ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་གི་དོན་མཚོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དཔྱོད་པ་པ་དག་། ཇི་ལྟར་དབང་རྣམས་དོན་གྱིས་ན། །རུང་བས་ཐོག་མ་མེད་ནས་འབྲེལ། །དེ་བཞིན་སྒྲ་རྣམས་དོན་རྣམས་ཀྱིས། །རུང་བས་ཐོག་མ་མེད་ནས་འབྲེལ། །ཞེས་བྱས་པ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་དོན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་དོན་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ ཞེ་ན།དོན་དེ་ལས་ཕན་པ་བྱས་པའི་དབང་པོ་ནི་རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལས་མ་སྐྱེས་ན་ནི་ཡུལ་གཞན་མེད་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལྟར་རང་གི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རང་གི་ ཡུལ་དེ་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལན་འདེབས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

若问如何知无关联？由关联亦是利益，而吠陀是常故不能作利益，因此何有差别利益之关联？由常性自体不能作利益。若由异于彼吠陀之他自性作利益，因非由吠陀作利益故，不成其差别，此诤论相等。
若谓彼利益由吠陀所作，于彼亦非由吠陀自体，因是常故成异，于彼亦须观察利益与异义，故成无穷。
凡是间断随顺补特伽罗欲求者即是人所作，故"声是间断"等表示人所作，因定有补特伽罗作者与随行故，如许为人所作之论典。吠陀亦是间断随顺补特伽罗欲求故，示此能立。
若离补特伽罗立名，诸声与义无有不生之关系，故无如由烟知火般由自知他义。今为观察声义自性相关为教量之主张，故说"由声有性"等。
若谓因无义则声不生故，由声有性与义差别相关者。不然，仅由声有性于一切义关系无差别故，不能表示差别义。若如胜论师说："如根由诸义，堪能无始关，如是诸声由，诸义堪能关。"故说"如根与义"等。
若问根如何从义生？由彼义作利益之根能生自识故，根如是从义生。若不从彼生，则如无余境亦能生自境识，无自境亦应能生自识。若问何故自境作利益？为显不能诽谤现量故，说"于此事物自性答"等。

།དེ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་རྟག་པའི་ཕྱིར་དོན་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་མེད་པས་སོ། །སྒྲའང་དོན་འདིའི་སྒྲ་འདི་ ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྲུབ་ལ།དོན་ཀྱང་སྒྲ་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིང་གི་སྒྲ་གང་ཡང་དོན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་མིང་འདིའོ་ཞེས་སམ་འདིའི་སྒྲ་འདིའོ་ཞེས་བརྡ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ནི་དོན་ དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།ལུས་ཀྱི་རིག་བྱེད་བཞིན་ཏེ་ཁོ་བོ་མཛུབ་མོ་འགྲེང་བ་ན་དོན་འདིར་གོ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྒྱལ་པོ་རྟགས་ལ་སོགས་པ་རྟགས་མཚན་གཞན་དག་གཟུང་ངོ་། །བརྡའི་དུས་ཀྱིས་དོན་དེ་ལས་འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྡ་མ་བྱས་པའོ། ། ཡང་ན་དེ་ལས་འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ལས་མ་འོངས་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་སྒྲའོ། །དེས་བརྡར་མ་བྱས་པའི་སྒྲའི་དོན་གོ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དོན་གང་ལས་སྐྱེས པས་དེ་དེ་ལ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ལས་འདིའོ་དེའོ་ཞེས་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།ནུས་པ་དེ་ཡང་དོན་ཡོད་ན་ཡོད་ལ་མེད་ན་མེད་པ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་དེ་དག་གིས་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་དོན་མེད་ཀྱང་ནུས་པ་ཡོད་ན་ནི་འབྲེལ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད་མི་གཏོང་སྟེ།འབྲས་བུ་གཞན་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །དོན་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པའོ། །དེ་ལས་དོན་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་སྒྲའི་འབྲེལ་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པས་དོན་གོ་བར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་འབྲེལ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་གང་ན་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྣང་བར་བྱེད་དེ་གོ་བར་བྱེད་དོ། །མར་མེ་གཟུགས་ ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཡང་གསལ་བར་ནུས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་དྲན་པ་ལས་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་གིས་རང་གི་དོན་གྱིས་ཡུལ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །མང་པོ་མཐོང་ བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གཅིག་ལ་དོན་མང་པོ་མཐོང་བ་སྟེ་གོའི་སྒྲ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལ་ཡང་དོན་གཅིག་ཏུ་བལྟ་བར་མི་ནུས་ཏེ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ།

所谓"无彼"是因吠陀常故无从义生。声亦不成为"此是此义之声"，义于声亦非决定。若谓因任何名声皆不从义生故，一切声不能诠义者，由"极加行"即"此是此名"或"此是此声"如是施设，故彼声有义，如身表业，犹如我竖立手指时令知此义。"等"字摄受王印等其他标记。
未经施设时非从彼义而来即是未作施设。或者非从彼来即是非从所欲诠而来，即非从所欲诠生之声。彼未经施设之声义不能了知，如虚空等由补特伽罗等。
若谓诸声之体性虽非从某义生而定属彼，然由能生知之功能令知此彼者。彼功能亦是有义则有，无义则无之自性，由彼等自性与义相关，否则若无义有功能则不能相关故不舍果性，如烟等其他果相。
"从彼义"即异于声之功能，因从彼生义知故。声义关系亦不成立，因由异于声之功能令知义故。
由非令知无关故，于一切义一切时令知，凡成为决定自性者，即显示具决定自性之自因所生事物而令知。如灯虽非从色生然能照明之义。
若问何故非由自性照明？由见有无关系及见未见，从彼忆念，声与相由自义令知境。"见多"即于一声见多义，如"牛"声。于彼亦不能视为一义，不能了知。

།ཡང་དང་ཡང་སྟེ་དོན་གཞན་དང་གཞན་མཐོང་ན་ཡང་དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གཞན་མཐོང་ནས་ཡང་སྒྲ་དེ་དོན་གཞན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་དོན་སྔ་མ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟར་དོན་དུ་མ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། བརྡའི་དུས་ན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་ནི་རྟོགས་ལ་མཐོང་བ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྒྲ་དེ་ཉིད་དོན་གཞན་ལ་བརྡར་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ དོན་གཞན་དེ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་དོན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཀ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བརྡའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་བརྡའི་འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །དོན་གགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ནི་ཁོ་བོ་སྒྲ་ འདིས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་མི་སྤོང་བས་སོ།།འཁྲུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་སྣ་ཚོགས་འགྱུར་བའོ། །དཔྱོད་པ་པ་འདི་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བདག་ཉིད་ ཀྱིས་ཀྱང་མ་རྟོགས་ལ།གཞན་གྱིས་ལུང་ཕོག་སྟེ་བཤད་པས་ཀྱང་མི་རྟོགས་ཏེ་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་དོན་ནི་འདིར་ཡིན་ཏེ་འདི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བརྡའི་དབང་གིས་དོན་སྣ་ཚོགས་ ལ་དེ་ལ་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།མཐོ་རིས་འདོད་པས་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་འདི་སྒྲའི་ནུས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། མེ་ནི་ཨག་ནི་སྟེ་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཨ་གེ་ག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁྱི་ཡང་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །སྦྱིན་ སྲེག་ནི་ཧོ་ཏྲ་སྟེ།སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཧོ་ནི་ད་ན་ཨ་ད་ན་ཞེས་འདྲེན་པ་ན་ཨ་ད་ནའི་བཟའ་བ་སྟེ། ཤ་ཡང་བཟའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཨ་ད་ནི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །སྦྱིན་ནི་ཛོ་ཧ་ཡཱད་དེ་འདིར་ཧོའི་སྒྲ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བས་བཟའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདྲེན་པས་ན་ཁྱི་ཤ་ཟ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ ལ་གྲགས་པ་སྟེ་སྒྲའི་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲའི་དོན་ཁྱི་ཤ་བཟའ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དུ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཅིག་ཤོས་བོར་ཏེ་གྲགས་པ་ཁོ་ན་བཏུས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་གྲགས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་མི་སྣང་སྟེ། དབང་པོས་མི་གསོད་དོ།

虽然一再见到其他义，彼等亦是如此。见到其他差别后，复将彼声配于他义是颠倒的，因会违背声之前义。是故，于声义如是生疑实有可能。若问如何于多义转起？于施设时如所见义得知，而见异者即是彼声对他义作施设。如是则亦能执取彼他义故，声具多义。
即举例说明："迦梨"等。由施设力转起故，依于见与未见施设关系。因义不作障碍，义不拒绝说"我不应由此声表述"故。
"成混乱"即义成种种。此等胜论师认为一切补特伽罗皆具贪等，故无一切智者，自身亦不能无倒了知吠陀义，由他传授解说亦不能了知，因彼亦具贪等故。吠陀自身亦说"此是婆罗门义非彼"，故由彼自身亦不能了知。如是由施设力于种种义中，因无遮止故。
"欲生天者应向火献供"此吠陀句声之功能如是：火即"agni"，从语根"age ga"等，义为"行"。如是狗亦行走故，以"行"声表示。献供即"hotra"，从语根"ho"引申为"dana adana"，"adana"为食，肉亦是食故，以"adani"声表示。"献"即"johayat"，此中"ho"声与前相同，引申为"食"，故成"狗食肉"。
若谓世间共许，非如声之功能。声义亦是"狗食肉"故，于多义中舍一取共许，彼如何是共许义而非他义之差别不显，如"根不杀"。

། འོན་ཀྱང་གྲགས་པ་ཁོ་ན་འདིའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་སྒྲའི་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་གྲགས་པ་འདི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མི་འགྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར སྒྲ་དང་མངོན་སུམ་གཉིས་ཚད་མར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་བསལ་ལོ།།རིག་བྱེད་གཅིག་ཚད་མར་འདོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་བསལ་ལོ། །གལ་ཏེ་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་དང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་བ་ཡང་བསལ་ཏེ། རིག་བྱེད་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ལ།མེའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྒྲའི་དོན་མ་གྲགས་པར་སྨྲ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས་མཐོ་རིས་ཀྱི་སྒྲ་ ནི་འདོད་པའི་དགའ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དེ་ལྷའི་དོན་དུ་གྲགས་པ་བོར་རོ།།ུ་པ་སིའི་སྒྲའི་བླུགས་གཟར་རམ་སྲུབ་ཤིང་དུ་བཤད་དེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཆུང་མ་གྲགས་པ་བོར་རོ། །མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུའོ། །གྲགས་པ་ཁོ་ན་འདིའི་དོན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་ལས་མ་གྲུབ་ནུས་མ་ཡིན། །དེས་དཔྱོད་པ་པ་ཁྱོད་རང་ལ་གྲགས་པ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ཁྱེད་མ་གྲགས་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་ལ་ནི་སྒྲ་དོན་རབ་ ཏུ་མ་གྲུབ་ཕྱིར་ཞེས་འདོན་ཏེ།དེས་ནི་སྒྲ་དང་དོན་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ན་ནི་ཁྱོད་གཞན་ཡང་མ་གྲགས་པའི་དོན་སྦྱོར་རོ་ཞེས་སོ། །ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ནི་རིག་བྱེད་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ དེའི་བདག་ཉིད་ནི་དངོས་པོར་མི་བྱེད་ལ།དེ་ལས་ཐ་དད་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །མིའི་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའིའོ། །དེ་ཡང་ནི་འདོད་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བརྗོད་པའོ། །དེ་དག་ལས་ནི་ཚད་ མ་མ་ཡིན་པའོ་གྲགས་པ་དེས་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཡང་རྟོགས་པར་འདོད་དོ།།མིའི་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ལས་གཅིག་པར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་སྡང་བ་དང་། རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཅན་ནམ་ཅི་སྟེ་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

然而说"唯有共许是此义"，此意为：是否有某位超越感官、能见超感官义的一切智者？再者，从声之多种功能中，"唯此为共许"不能由现量成立。是故，遮破声与现量二者为量的主张。认为唯吠陀为量者更应遮破。
若谓童受等主张声、现量、比量三者亦当遮破，因吠陀是关于极为隐蔽义，而"应向火献供"之义唯是世间共许，亦无此能立因，故是超感官义。若谓如是则无人说声义非共许，童受说"天界"声为欲乐，舍弃天之共许义。"乌巴西"声解释为注器或搅拌棒，舍弃帝释天妃之共许。"向火献供"等声亦复如是。
不能成立"唯共许是此义"。何以故？自身不成故非能。于汝胜论师自身，唯共许义不成立，因汝于天界等配非共许声故。有说"因声义极不成故"，应知此说"因声与义之实体关系极不成故"。相应诘难为：依前说则汝亦配非共许义；依后说则如前所说，因吠陀常住故，其自性不作实体，异于彼者无有关系。
"人之言说"即补特伽罗，彼具贪等。彼即具贪者之言说。彼等非是量。彼共许欲了知吠陀义。于人之共许本身说非是量而厌弃，又说为了知吠陀义故是量，岂非自语相违？

།གལ་ཏེ་གྲགས་ པ་མི་འདོད་ཅེ་ན།གལ་ཏེ་གྲགས་པ་བཏང་ན་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་བརྟག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་ཐབས་མེད་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་གྲགས་པ་བཟུང་ན་ཡང་། གྲགས་པའང་སྐྱེས་བུའི་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཕྱིར། ཅིའི་རྒྱུས་ནི་གྲགས་པ་དེ་འཛིན་བྱེད། །གཞན་ཡང་གྲགས་པ་བཟུང་ན་སྒྲ་ དོན་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྐྱེས་བུའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྤངས་ན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་དོན་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་གྲགས་པར་བརྡ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་གཉིས་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། གལ་ཏེ་གྲགས་པ་གང་ལ་རིགས་པའི་གནོད་ པ་མེད་པ་དེའི་དོན་གཟུང་ངོ་ཞེ་ན།རིགས་པའི་རྩོད་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གཡོན་ཅན་དག་བསླུ་བའི་ཐབས་བརྡ་དཀའ་བ་སྨྲ་བ་སྟེ། སྐྱོན་མེད་པའི་བྲམ་ཟེ་མོ་ལ་འདི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ན་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རིགས་པ་གང་ཡང་གནོད་པ་མི་བྱེད་དེ། ལྐོག་ཏུ་ མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་རྟགས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལུང་དེའི་དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་བ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་པ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ནི་ལུང་གཅིག་པུའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་མེད་ན་ལུང་གི་དོན་སྤྱད་པ་འདིས་རིགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དུམ་བུ་ཕྱོགས་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་བདག་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་སྟོན་པའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཁོ་བོས་ཅི་ཞིག་ཤེས་རིག་བྱེད་ལས་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་རྒྱལ་དཔོག་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བའི་དོན་གྲགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་སྨྲ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་རིག་བྱེད་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ལ་ལམ་དྲིས་པ་ན། འདི་སྐད་ཅེས་སྡོང་དུ་མ་འདི་ན་རེ ལམ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་།གཉིས་པ་ཁོ་བོས་རང་ལམ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་གི་ཁྱད་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་དག་རང་ཉིད་ལས་སྟོན་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱི། ཅིག་ཤོས་སྡོང་དུམ་སྟོན་པ་ནི་མི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ན་དོན་ ཀུན་ཏུ་ནི་རིགས་པ་ལས་སོ།།མི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་དོན། །གཅིག་པུ་ངེས་པ་འདི་ག་ལས། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཚིག་ལས་གཞན་གང་གིས་དབང་པོ་ལས་འདས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་བརྡའི་ཕྱོགས་ལ་ཇི་ལྟར་དོན་ངེས་ཤེ་ན་སྐྱེས་བུས་སྒྲ་འདིས་འདི་ བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་པའི་དོན་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ།

若问"不承许共许如何"？若舍弃共许，则无考察吠陀义之因由方便；若执持共许，因共许亦属人故非是量，以何因缘而执持彼共许？
再者，若执持共许为确定声义等，舍弃补特伽罗一切智性，于极隐蔽义，因无现见义之共许标识，唯成疑惑。若谓"应取无正理违害之共许义"，说"无正理诤论"者，诡诈人等说难解欺诳方便，如说"无过失婆罗门女于隐蔽处无人见时无过"，于此任何正理亦不能违害，因隐蔽处现量不行且无能立因故。
彼教义极为隔绝，因现量与隐蔽二者非唯教之义故。若无一切智者，此教义行持不应正理。若谓"吠陀支分由他分明显"，彼亦因是声故如前唯成疑惑。是故为总结而说"声体能"等。因此，诠义之声依于补特伽罗故，即使说"我从吠陀了知如是说"，亦是胜论师自身说"向火献供"之义唯是共许，非是吠陀本身。
譬如有人问路，一说"此诸树干说此是道"，二说"我说此是道"，了知二者差别。彼等自身显示无差别，唯说他者树干显示不应理而已。若无待标识，一切义皆从正理。火供等诸义，唯一决定从何来？是故说"除所欲说语外，何者能知离根境"。若问"于标识分如何决定义"，是由补特伽罗欲以此声说此之决定因。

།བརྡ་ཡིས་ནི་ངེས་པ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲའི་དོན་ངེས་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་པའི་ཡུལ་དང་འགྲོ་ལྡིང་བ་དག་ཙོ་ར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཅིག་ཉིད་ཆོམ་ རྐུན་དང་བཟའ་བ་ལྟ་བུར་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བརྡ་ཡིས་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲེལ་བ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཡང་བརྡ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དོན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ག་ལས་ཏེ་མེའི་སྦྱིན་སྲེག་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ངེས་པ་ཡང་དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། གང་ལ་ རང་དགས་ཏེ་བརྡ་གང་ལ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་འཇུག་པ་དེ་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངེས་པ་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེ་ལྟ་བས་ན། བརྡ་ཡིས་གསལ་བར་བྱེད་ན་ནི། །ཁྱི་ཤ་བཟའ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར། །མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ཁ་ཅིག་ལུང་གི་ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ངེས་པར་མི་སླུ་བར་གྲུབ་པས་ཚིག་དེའི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་པར་མི་སླུ་བའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨྲའོ། །དེ་ནི་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་དོན་ཙམ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། འདོད་པས་སྒྲ སྦྱོར་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཕྱིའི་དོན་དང་མི་མཐུན་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ།།མངོན་སུམ་ལོག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་རུང་བ་མ་དམིགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་སོ།།གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་དམིགས་པས་ཅུང་ཟད་དགག་པ་མི་འགྲུབ་བམ་ཞེ་ན། འཇུག་པའི་སྔོན་དུ་བློ་འགྲོའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་སྔོན་དུ་དེ་དམིགས་པ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཙམ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པ་སྟེ།འགོག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ནོ། །གཞན་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའོ། །ཡོད་ན་མཐོང་བར་རིགས་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་དེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་རྒྱུ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ ཏེ།རང་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །བཟློག་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ་བཟློག་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡང་ཡོད་ པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པས་སོ།

标识能显明彼决定，于言说时令了知。若谓"自性决定显示声义"，则"异处"即圣境与行走者等以"措拉"一声表示盗贼与食物等之情况亦不应有。
若谓"标识显明自性相属"，因标识种种趣入故，何有一义决定，如火供等。若谓"如何标识即如是决定"，于任随欲即标识随补特伽罗欲趣入者，于彼随行决定中有何决定可言？
是故：
若由标识而显明，
如说食狗肉等语，
不欲义亦当显明。
复有一说，由教词一分决定无欺成立故，彼词余分亦因是其一分故，说为决定无欺教之相。"此应理"者，显示唯有声义而已。因能随欲安立声故，见世间不顺外义作言说故，于教相有疑惑性。
"现量相违"者，谓应见而不得。"一切性"者，谓事物。"一切处"者，谓处与时。若谓"仅由未见不得能否略有遮遣"，说"趣入前有觉行故"。因有言说趣入前有彼得行故，仅彼不得即因无因故不趣入有言说，是遮遣果。余者是显现不得，彼即无言说趣入。若有应见不得是无言说因由，因见彼故。
配合"由自因有"，"自"即无言说，彼因是显现不得。彼有亦能遮遣有言说。配合"返转因无"，返转即有言说，彼因是得，彼无即仅不得，彼亦由遮遣有言说故。

།མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པས་ནི་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ། གཞན་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། འདི་གཉིས་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བའོ། །དང་པོ་ཉིད་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྡོག་པ་མཐོང་བ་ འདིར་རོ།།དེའི་བདག་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཙམ་སྟེ་རྟགས་ཡོད་པ་ཙམ་དང་ངོ་། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་རྟགས་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ ལ་མི་ལྟོས་པ་དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ།ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་དོན་འཕེལ་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་དོན་གྱིས་འཕངས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིས་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རང་བཞིན་གྱི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཞན་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཚད་མ་དག་གིས་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པ་ཅན་འཇུག་པའམ། མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གོ། །ཁྱབ་པ་དང་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་དག་ཚད་ མས་མ་དེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རྟགས་ཀྱི་དོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཚད་མས་ངེས་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བ་དེའི་ མཚན་ཉིད་ཚད་མས་མ་མཐོང་བར་ནི་མར་མེ་རང་གི་དོན་བུམ་པ་གསལ་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་ཀྱང་རང་ཉིད་གོ་བར་ནུས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འབྲེལ་པ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མས་མ་ངེས་པ་ནི་རྟགས་ཅན་གོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཚད་མས་འབྲེལ་པ་ངེས་ པ་དེའི་ཕྱིར།ངེས་པའི་ཁྱབ་བྱ་གོ་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཕྱོགས་ངེས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ནི། ཕྱོགས་བསྟན་པས་གོ་བར་མི་ནུས་ལ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་བྱ་བ་པ་ ངེས་པས་ནི་ཕྱོགས་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱོགས་བསྟན་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པར་ཚད་མས་མ་ངེས་ན་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལོག་པས་རྟགས་དེའི་ལྡོག་པ་ཡང་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མས་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་ རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས་ལྡོག་པ་ངེས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

通过无言说成立，于不显现不得有疑惑，而于其他显现不得则从疑惑转出，故此二者果不同。首先即是显现不得，见彼返转于此。
其自性即是因相自性，即所立法。仅彼即因存在而已。随行即仅因存在即所立存在，不待余者之自性。若谓"不待差别，如无常性，因有故"等，虽"有"亦因非无因故增益因义，然彼由义含摄而非声说故，说为不待差别。
自性因之其他差别，即刚作即生等。"量于自所立法"者，谓于同品有损害趣入，或现量与不得二者。遍及与有法所依二者，因非量所净自性之因相，不能令解所立，故。
若谓"因义岂非自能令解，何须量定"，说"因是显明故"。未以量见显明相，则灯不能令解自义瓶等显明。如是因相虽自能解，然相属与宗法未经量定则不能令解有因。由量定相属故，说"定遍所诠能诠"等。
未说宗定，即不说。于因相属未解时，说宗不能令解，由宗法性与作业定即已解宗故，说宗亦无用故。若其自性相属未经量定，则由所立返转，彼因返转亦无定。是故由量相属定已，当说返转决定。
非仅由未见，因见具彼量者亦非能诠，如无差别色等故。

།རང་བཞིན་དང་ནི་རྗེས་འབྲེལ་ཉིད། །ཅེས་ བྱ་བ་ནི།རང་གི་རྒྱུ་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའམ། ཡང་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་ལྟོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གང་ཞིག་འབྱུང་བ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གོས་གྲུབ་པ་ལ་དམར་པོ་ ཉིད་བཞིན་ནོ།།ཆོས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་འཕེན་པར་བྱེད་དོ། །དངོས་པོ་འཇིག་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ངེས་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་མ་ཕྲད་ན་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐོ་བ་དང་ཆར་དག་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མང་པོ་དག་ཡོད་པས་གང་ཡང་རུང་བས་ངེས་པར་འཇིག་གོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་ པའི་རྒྱུ་མང་པོ་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ལ་རང་རང་གི་རྐྱེན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་པར་བྱེད་པར་ངེས་པ་མེད་དེ་གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་ནོ། །འཇིག་པ་རྒྱུས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་འབྲས་བུར་བརྗོད་པ་ནི་ འཇིག་པ་ཉིད་དོ།།མ་ངེས་པ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྒྱུས་གནས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གཞག་པའོ། །རྟགས་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འབྲས་བུར་བརྗོད་པ་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟགས་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། འཇིག་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་སྨྲ་བའི། །རྒྱུ་དང་རྟགས་དང་དེ་དག་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །དངོས་པོ་འདི་རང་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ལ་འཇིག་པ་མི་ལྟོས་ན་དངོས་པོ་དེ་ལ་འཇིག་པ་དེ་འབྱུང་བར་ངེས་ཏེ། རང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུས་འཇིག་པ་དེའི་རྒྱུ་ཚང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དེ་ཡོད་གཞན་ལྟོས་མེད། །དེ་དག་དེ་ཡོད་ལ་ངེས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཚོགས་པ་རྣམས་རྒྱུ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ཡང་འཇིག་པ་ལྟོས་པ་ མེད་དོ།།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པའོ། །མཐའི་ཚོགས་པ་ནི་མ་ཚང་བ་ཡང་མེད་པ་ལ་བར་ཆད་ཀྱང་བྱར་མེད་དེ་རང་སྐྱེད་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཡང་མཐའི་ཚོགས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་མི་དམིགས་ པའི་སྦྱོར་བའི་སྐབས་སུ་སྨྲས་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའི་ཚོགས་པའོ།

所谓"自性及随行"，意为从自因如是生，或为自之体性，此为语义。
"如是观待诸法"等，说明凡是生起待他因者即无决定，如衣成就之于赤性。诸法生起亦待他因而坏灭，此抛出比量。
事物坏灭不待自因之外他因而必定坏灭，若瓶等具有待其他坏灭因性，则彼等瓶等若未遇坏灭因将成常住。若谓锤、雨等众多坏灭因存在，故必定为任一所坏，故说"若"。彼等众多坏灭因亦待各自近缘而作坏灭，由待他因故，无决定能作坏灭，如衣与染料。
"坏灭因住"即待他因。说彼为果即坏灭性。不定者因待他因故。又因住为因相所立。问何为因相，即说为果，谓"由所作故"。此因相不定，因坏灭待他因故。
是故说坏灭有因者，因与因相及彼等皆非决定。若事物此仅从自有而不待他因坏灭，则于彼事物必定生起彼坏灭，因仅由自有因即具足彼坏灭因故。
故说："若彼有时不待他，彼等于彼有决定。"事物功能等如种子等诸事聚，如待转成他因般，于任何坏灭皆无所待。
"于彼等"即种子等聚。最后聚集无不具足亦无障碍，因已成就自生故不能为障。彼亦如于不得比量处所说"最后聚集必有果"。若谓"无所待"即最后聚集。

།དེ་ནི་ངེས་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་སྨྲས་པའི་ཕྱིར། ནས་ཀྱི་ས་བོན་ཚོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྟེ་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུའི་རྐྱེན་ས་བོན་དང་ཆུ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ནུས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་།གགས་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སཱ་ལུའི་ས་བོན་ནོ། །དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མ་ཚང་བ་དེའི་ཕྱིར་ལྟོས་པས་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ ས་བོན་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ལྟོས་པ་དེ་ལྟ་ནའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའོ། །དེ་བྱས་པ་དང་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ལ། བྱས་ པ་དང་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པའི་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུའི་ནུས་པ་ངེས་པ་ཅན་ཏེ་རྒྱུ་ནུས་པ་མི་འདྲ་བས་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བར་མ་འདྲེས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པར་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ནི་གང་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྫས་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ལ། དངོས་པོ་ རྣམས་ནི་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ནས་དང་སཱ་ལུའི་ས་བོན་དག་གི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དག་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དང་ཡོད་པ་འདི་ལ་ནི་ཡང་ངོ་། ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་འདིས་ན་ནི་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་སྐྱེ་ལ་གཞན་ལས་ནི་རྟག་པར་རོ་ཞེས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། རྒྱུའི་དབྱེ་བར་སྨྲ་བར་བྱོས་ཤིག་པའོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་དག་ན་རེ་སྐྱེ་བ་ཅན་དེ་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི། འདུས་མ་བྱས་རྣམས དང་།ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པའི་རྫས་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཉིད་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཅན་འཇིག་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་མ་གྲུབ་པའམ་དོན་མེད་དོ།

因说其必定生果，大麦种子最终聚集亦非生稻芽耶？因稻芽之缘种子、水等诸功能究竟临近故无所待，且无障碍功能故。
所谓"其自性"即生稻芽之自性，即稻种。依彼生稻芽时，彼不具足，是故由待故无不待性。若为种子、水等最终聚集，则其自性亦如是待。
所谓"彼之自性"即无常。彼于所作及有法非有，因彼等所作亦待他因而为坏灭自性，且所作与有法非有之坏灭自性。是故所作性具待故非决定无常。
因之功能决定，即由不同因功能所生。彼亦是自相，因如因功能般为无杂相故。自性差别决定之义相差别性不应无因，因于无因者于任何皆无所待故，不应待因之境、时、事决定故，诸事物已由量成立是待性故。
是故大麦与稻种之功能相差别，从各自因功能差别而生。"如是此中亦"即于此所作及有法。因由此因故，所作等生为坏灭相，从他则为常住，此为决定因由，当说因之差别。
自他诸部言："有生者生已即坏灭，无为法及地、水等常住实法因无生故非坏灭。"故说"生非坏灭自性因"，因生性即坏灭自性故。若谓正因此故有生者坏灭非未生者，则成为因坏灭故坏灭，因相不成或无义。

།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་གོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་ངེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བ་ནི་འཇིག་ པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ།།ཚོགས་པ་མཐའ་དག་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་སོ། །མཐོང་ན་རྟགས་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པས་སྟོང་པ་དངོས་ པོ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་མེད་པར་ལྷག་མ་མེད་པར་འཇུག་པའི་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་རང་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་མེད་པས།དངོས་པོ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ཉེ་བར་མི་ལེན་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པར་ཉིད་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་ ཕྱིར་སྲིད་པ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཚུལ་གཞན་གྱིས་གནས་པར་འདོད་པའོ། །ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་རྗེ་བཙུན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་སྟེ། དེའི་སྨོན་ནས་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཁམས་གཞན་ཏེ་འདོད་པའམ་གཟུགས་ནའོ། །དེ་དག་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་སེམས་ལ་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པའི་མཐའི་སེམས་ལ་ཆེད་དུ་མ་གཏང་ན་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། གདུལ་བའི་རྒྱུད་དམ་དངོས པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་མ་ཤེས་ན་ཡང་ངོ་།།གང་དག་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མའི་སེམས་དེ་ཡང་སྲིད་པས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཞན་གྱིས་གནས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡང་ན་སྔར་བཤད་པ་དག་མི་བྱེད་ཀྱང་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཡིན་གྱི་ནུས་པ་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྐྱེན་ཚང་ན་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །སྔོན་ནས་བྱེད་ན་སྔོན་སྡོད་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཕྱིས་ཀྱང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །གལ་ཏེ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་སོ་ཞེ་ན་བཤད་ཟིན་ཏེ། རིག་བྱེད་རྟག པ་ལྟོས་པས་རྟག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་ཕན་པར་ནུས་ལ།རང་ལས་གཞན་ན་ནི་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་དེ་ཡོད་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའི་ཅིག་ཅར་བྱས་ནས་ཕྱིས་མི་བྱེད་པ་ནི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཕྱིས་ཡང་བྱེད་པ་ན་ནི་ཅིག་ཅར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若谓因是自性故坏灭，则所谓"自性决定"亦从如是决定之生因，非无因而可。是故，生非坏灭之因，故彼不能确立果之自性决定。
"因未见聚集全部故"者，谓非遍知者。若见则因相无义，此为所示。
若谓作用功能空即无实，则无色界无余趣入边际刹那及无生自果故，应成无实。答：不复受生为有情数之他刹那，谓不复结生故名最后有，由发菩提大心欲以异方式住。
遍知一切所知之尊者正遍知。其智慧有功能，因为是其愿智所缘故。他界即欲界或色界。彼等于非遍知者之他心智亦然。
若谓遍知者若不专注无色有边际心则无功能，答：若不知所化相续或事物阶段之一法亦然。
所谓"彼等作所作故"者，虽彼最后心不作结生之业，然作住于他心相续之业，如发菩提大心等。或虽不作前说诸业，乃因缘不具足，非无功能，因缘具足则定能作。若先作，则先住者为非作者自性，故后亦不成作。
若谓具待，已说讫。永恒吠陀由待而能益于常住自性，于异己者则如"彼为何"等所说。所谓"其自性"即作用自性。其常住自性存在时，顿作果已后不作者不应理故。若后复作则不成顿作。

།ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ཅན་ནི་བྱས་པ་ཡིན་པས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་པ་མཐའ་དག་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། མཇུག་ཐོགས་སུ རིགས་པ་འབྱུང་བས་སོ།།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ལ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་གང་བྱས་པ་དེ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བརྗོད་པར་མི་དམིགས་ཏེ་བྱས་པ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ། ཆོས་མངོན་པ་ལས། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་ཅེ་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱས་པའི་ཆོས་གང་དག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའོ། །ཡུལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ལ་སོགས་པས་སོ།།བདེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ། །རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་འདུ་ཤེས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །བསྒྲུབ་པ་ནི་སྐྱེ་བའོ། ། འགག་པ་ནི་འཇིག་པའོ། །སོ་སོར་རིག་པ་ནི་རང་རིག་པས་སོ། །རང་བཞིན་དེས་གོམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་ན་འདུས་མ་བྱས་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། །ཕུང་པོ་གསུམ་ཙམ་སྟེ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཙམ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྟག་པ་ལ་དངོས་པོར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པ་བཤད་པ་འདིས་ནི་ཡོད་པ ཡང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆད་པ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དག་གོ། །ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྫས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། གང་དུ་ལྟོས་ནས་དེའི་དུས་ལ་སོགས་པར་འཇིག་པ་འགལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེ་མེད་པར་རང་ བཞིན་གྱིས་རྟག་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དོ།

或者，有生者是所作，故"一切所作皆无常"，仅是成立蕴、界、处而已，因此无"须见聚集全部"之过失，因为随后有正理生起。
其蕴等之相，因无成立量故极不成立，于如是者亦不见有"凡所作者"之随行说，因为所作相违故。所谓"所作"即是蕴等。如阿毗达磨说："何者是有为法？"即是"何者是所作法？"之义。
具待者，是从自境、显现及作意而待生识。"境亦如是"者，谓识断绝等。"乐"等者是受蕴。近取因相者是想。贪等是行。近缘境者是识。成立者是生。灭者是坏。各别了知者是自证。以彼自性习惯者是以无常自性。
若问：法界及处中岂非有无为法耶？仅三蕴：受、想、行而已，应知除此外无他事物，因常法不应为事物，无表色亦非色实故。此是古师所说。
如是所说所作，应知即说唯是蕴等有法且具无常自性，如说"一切婆罗门"即是十二处。"其他因相"者，谓果识断绝及变异等。"如是差别他"者，谓非现量之境、根及觉。
若无所待，则因待境、时、事，于所待之时等坏灭相违，因无因故，无彼因而自性常坏灭即是所立。"坏灭自性"者，谓坏灭相，即事物体性。

།དེའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་རྒོལ་བའོ། །ཡོད་པ་འབྱུང་བ་སྟེ་ ཡོད་པ་གྲུབ་པ་ན་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་ལས་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་འཇིག་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་པ་དེ་དག་དང་འདྲ་བར་ཡོད་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འཇིག་པ་དེ་ཉིད་འབྱུང་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །གྲངས་ཅན་དག་ལ་ནི་མེད་ དེ།གསལ་བ་ཙམ་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྟེ་བུམ་པའམ་སྣམ་བུའིའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫ་མཁན་ནམ་ཐ་ག་པས་སོ། །གང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལམ་དུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཡང་རྫ་མཁན་གྱི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྣམ་བུ་ལ་ཡང་ཐ་ག་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལས་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པའམ་ཞིག་པ་ན་རྒྱུའི་རང་ བཞིན་གྱུར་ནས་ཡང་རང་བཞིན་ངོ་བོ་མི་གསལ་བར་གནས་པའོ།།མ་ཡིན་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བར་འབྱུང་བའོ། །ཡུལ་དང་དུས་དང་རྫས་ཅུང་ཟད་ལ་འབྲེལ་བ་སྟེ་ལྟོས་པའོ། །མ་འབྲེལ་བ་ནི་མི་ལྟོས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སྨོས་པ་ལས་གཞན་ པའི་ཕུང་པོ་མི་སྲིད་པས་དེ་གཉིས་ལས་མ་འབྲེལ་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ནི།འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་མངོན་པར་བྱུང་བའོ། །དེ་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དང་དེའི་ཡུལ་དང་དུས་ཁོ་ན་ལ་ བུམ་པ་ངེས་པ་འདི་ནི་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐ་ག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་དང་དུས་ལས་སྣམ་བུ་ངེས་པ་འདི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་གསལ་བའི་ལྟོས་པའི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པའི་ཡང་དངོས་པོ་འདི་གང་ན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མེད་དོ།།མི་ལྟོས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་དེ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ལ་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ན་དེ་ཉིད་ལས་འཇིག་པ་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ ཡོད་པ་དང་བྱས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཡོད་པ་ཉིད་འཇིག་པས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གཞན་ཡང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ།

若是其事物之法，则成无因不应理，将成无因，如是立论难。有之生起，即于有成立时，仅从彼有而不待他而生灭故。如彼等有，从成立有之因本身生起彼灭，非无因。从某生起者，是从因生。
数论派则无此，因许唯显现故。"任何"者，谓事物，即瓶或毛毯。"如何"者，谓陶师或织工。"于何处"者，谓处所或时间。如是则因无因故，瓶亦应不待陶师之处所与时间，因于彼无因故。是故彼不造作。毛毯亦如织工。
若谓彼等非从彼生，而是从寂灭中显现，故说"如是"。略寂灭者，谓未生或已灭时，成为因之自性后，复住于自性体性不显。非者，谓非寂灭，即自体显现生起。与处所、时间、事物少许相系即是待。不相系即是不待。
除所说二种分别外，蕴不可能存在，故于此二者之外不可能无系，即于系性无错乱。是故说"凡有"，有即显现。若彼非与因相系，则陶师等聚集及其处所时间中瓶之决定性应成无。如是，织工等聚集及其处所时间中毛毯之决定性亦应成无等，应如是配释。
如是显现之待性即是有因，故此待之事物于任何处亦无无因者。无不待之事物，因不待则无成立故。是故从因生时，即从彼生灭故，具生者成立为无常性。彼生即说为有及所作。
成立有性为灭所遍之其他正理亦是：因灭异于事物之任何性相皆非有故，有为无常所遍。

།འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ནམ་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མར་རྟོགས་ཤེ་ན། འདིའི་རང་བཞིན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱོ་མོར་གྱུར་བའི་དབང་གིས་དེ་འདྲ་བ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་དེའི་དབང་གིས་སོ། ། ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱོ་མོ་ངེས་པ་ན་དེ་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་བ་ལས་དུས་ཕྱིས་སོ། །དུས་དེར་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅིག་མར་གྲུབ་ན་བར་དང་ཐོག་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འགྲུབ་སྟེ། སྔར་དུག་མཐོང་ཡང་དུག་མི ཤེས་པ་ལ་སྐྱེས་བུར་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་ནས།དུག་སྔར་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ལོག་ན་དེ་ལས་གཞན་ཅི་ལ་ཡང་འཇིག་པ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དེ་འཇིག་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ན་འཇིག་པ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང་ བས་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དེ་ལས་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་རྒྱུས་ནུས་པ་ཡང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པར་དགག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། འཇིག་པ་སྐད་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་དོན་ལ་ནི་རྒྱུ་གཞན་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྔར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ ཞེ་ན།འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུས་དངོས་པོ་ཉིད་བྱེད་དམ། དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཞིག་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མི་བྱེད་དེ་དངོས་པོ་གྲུབ་ཟིན་ན་རྒྱུས་གྲུབ་པ་དེ་ཡང་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་མི་བྱེད་དེ། བྱ་བ་དངོས་པོ་ ལས་གཞན་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ཅིའི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ནི་མི་འཇིག་པས་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པས་གཞན་པ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་མི་ལྟོས་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་འཇིག་པ་འདི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འབྱུང་གནས་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའམ། ཡང་རང་གི་རང་བཞིན་ཏེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོར་བརྗོད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་མོ། །འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པས་སོ། །གཞན་དུའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལས་གཞན་དུ་སྟེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་མི་ལྟོས་པའི་དངོས པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་སོ།།འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པར་རོ། །འཇིག་པ་དེའི་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། བུམ་པ་མཐར་གྱུར་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་མཐོང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་པ་ཡང་མི་ལྟོས་པའི་རང་ བཞིན་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问如何，则说"事物即是灭"等。若问是彼事物本身为刹那，还是了知事物即了知刹那？则说"此之自性"。"由彼力"者，谓由倾斜之力，如是无错乱因，由彼力故。"后"者，谓确定倾斜时，从见彼瓶之最后刹那后之时。于彼时应安立瓶之刹那。
若成立彼为刹那，则中间与最初阶段亦成立为刹那所遍。如先见毒而不知毒者，见人变异后，于先所见毒起趣入之言说。如是，有若灭，则于彼外任何他法，灭亦无所待故，彼有为灭所遍。有性因不具足时，灭亦因不具足而有故，不待彼外之义。
"彼非因所能"者，是就遮无灭而言，于灭住刹那之义，已如前说因他无用。若问何以不能？此有二种分别：灭因是作事物自身，还是作异于彼者？其中不作事物自身，因事物已成就，则因所成就者亦无可作故不作。亦不作异于彼者，若所作异于事物，则彼事物非任何，因事物不灭而如是安住故。除彼与非彼外亦无他可能。
由不待他故，此灭非自性，或从自生处因性而生，或即自性，即自体性。言事物者，谓唯事物。"由此"者，谓由灭。"于他处亦"者，谓于现见外之隐蔽者亦然。"由自性"者，谓仅由不待事物之自性。"成"者，谓无常。
彼灭之不待性之自性，谓见某究竟瓶之事物。如是，异于所见事物之灭亦是不待自性，因无差别故。

།ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མས་རང་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གཞན་དག་ཀྱང་སྟེ། ཤིང་ཤ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གི་ཚད་མས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་དང་།རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བས་སོ། །དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་དེ་ཉིད་དངོས་སུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཡོད་པའམ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་པ་ལ་ནི་འཇིག་པ་ཉིད་མི་སྲིད་ལ་རྒྱུས་བྱ་བར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་གཞན་ གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་དེ་དང་ཇི་ལྟར་དེའི་ཆོས་ཡིན་ཞེ་ན།བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་ལས་བརྩད་པ་སྟེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའོ། །དེས་ནི་གཞན་ལ་མི་རིགས་སོ་སྙམ་པའོ། །གྲགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱ་ཤུག་དང་རྫ་མ་དག་དུས་མཉམ་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དུ་བ་མེ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་ན། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་འདྲི་བར་ བྱེད་དོ།།སློབ་དཔོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུ་ཤུག་གི་མི་ལྟུང་བའི་རང་བཞིན་ནི་བུམ་པས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་ ན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུ་བ་དེའི་རྒྱུ་མེ་ཡང་ཕྱོགས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ནི་བརྒྱུད་པས་དུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱ་བ་ནི་མི་གསལ་བ་དང་རྩའི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དུ་བས་གོ་བར་རོ། །ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱེད་པ་ན་སྐྱ་བོ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེའི་ གོ་བར་བྱེད་པར་རོ།།གསལ་བ་དང་རྩའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་ཀྱང་མི་ཙམ་མི་གསལ་བ་དང་། ཤིང་གི་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་དུ་བ་དེ་དག་ནི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་མི་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ།

如同以"存在性本身不待他因"之量成立与自相关，如是其他自性因亦然。如说"因为是无患子树"，是由现量与不可得量；又如说"因为由缘之差别而有差异性故是所作"，亦由现量与不可得，如是等由各自量故。
"彼即现量自体性"者，谓彼灭即是因之自体性，若非如是，则有或所作之事物将无无常性，故灭不成为事物之法。若谓灭即是无，则已说明无中不可能有灭，亦不应由因所作。
若问：若他法为因，如何是彼之法？此是从词义分析而论，因能执持故称为法，即执持自相。由此认为于他不应理。依世俗言说，于所依亦说为法性，故说"因依于彼故"。
他人问：如枣树与瓦罐同时，无能生所生关系而许为能依所依事，说烟依于火，如何成为因果事？大师说"即由彼故"，即因果即是能依所依。若无能益所益，则不成能依所依性。如是，枣树不坠之自性即由瓶所作，否则不应理。彼烟之因火亦依于方位，故方位间接为烟之因。
"一切所知"者，谓不明显及草等由烟可知。"一切能知"者，谓灰白性及实等为火之能知。虽无"明显及草"等，仅由不明显及木等所生之烟，因彼等明显等生起不定故，许为不能知。

།ཡང་སྐྱ་བོ་དང་། རྫས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མེ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་མེད་དེ། རྩིག་པ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་དག་གོ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ལ་རང་བཞིན་སྲེག་པ་ཉིད་དེ་བུད་ཤིང་འགྱུར་བས་དུ་བ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ། མིག་མཆི་མར་བྱེད་པ་དང་། ལྐོག་མར་གནོད་པ་དང་ནག་པོར་བྱེད་པ་དང་། གྱེན་དུ་འཐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི རང་བཞིན་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་དེ་དག་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱ་བོ་ཙམ་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་འབྲས་བུའི་ཆོས་སྲེག་པ་དང་བུད་ཤིང་འགྱུར་བ་དང་། དུ་བ་བྱེད་པ་དང་། མིག་འཕྱིད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣམ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་རང་གི་ངོ་བོར་ཏེ་དེ་དག་དང་ཐ་དད་དུ་མི་འཇུག་པ་རྣམས་ཡིན་གྱི་སོ་སོར་སྲིད་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མེ་དང་དུ་བའི་རང་བཞིན་ཆ་མེད་པ་ལ་མེའི་གསལ་བའི་ཆ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དུ་བའི་རྫས་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཆ་ཤས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་རྩའི་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དུ་བའི་བྱེ་བྲག་གཟུང་ན་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟགས་དུ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྤྱི་སྟེ་དུ་བའི་རྫས་དང་དུ་བའི་སྐྱ་བོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།གང་དག་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་ལས་དུ་བ་འབྱུང་བར་མཐོང་ནས་གལ་ཏེ་དུ་བས་མེ་ལ་མི་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཞེས་དྲི་བར་བྱེད་དོ། མེ་དེ་ལས་དུ་བ་འཁྲུལ་ཏེ་མེ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་ན་དུ་བ་འདི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་འགྱུར་ཕྱིར་མི་འཁྲུལ་ལོ། །མེ་དང་དུ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དག་མི་དམིགས་པ་ལས་ ཤེས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འདོད་པ་དག་ཡོད་ན་སྣང་དུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།གང་དག་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་གང་དག་དམིགས་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་གཅིག་གོ། །གང་དག་དམིགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་སྟེ་མངོན་སུམ་གཉིས་པའོ། །དེ་ལས་གཅིག་མེད་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་སྟེ་མི་དམིགས་པ་གཉིས་སོ།།མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་གསུམ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་དག་ནི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དུ་བ་ལ་ཡོད་པའོ། །འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལན་གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ནས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའོ།

灰白性及实等，彼等亦非定从彼火生，因从墙壁及水等亦有，故许彼等不能表知。因具有燃烧自性，即以薪之变化生烟之自性，若无则不生，令眼流泪、损害喉咙、令成黑色、上升等自性，是果，彼等为能表知之因，因确定为果故。仅灰白性非决定故。
因果之法，即燃烧、薪之变化、生烟、令眼流泪、令鼻感受等，彼等即是因果之法，为自体性，与彼等不可分离者，非各别可能者。
若问：于无分之火烟自性中，非生火之明显分，亦非所生烟之实性，应成由部分生故。答：所生者，若执取草火所生烟之差别，因许为所知性故；及因烟所限定之总相，即烟之实及烟之灰白性。彼等亦许为能知，故一切皆是能生所生性。
有人见帝释顶生烟而问："若烟于火无错乱"。答：于彼火烟有错乱，若无火亦有，则此烟将超越有因性，故无错乱。由不见如是相之火烟，知为因果所许者，应可见到，此说明不可见即是可见性。
"若见彼等"者，谓火与薪若见到，即第一现量。"若见彼等"者，谓烟，即第二现量。"彼中一者若无"者，谓火与薪，即二种不可得。"不可得"者，谓烟，即第三不可得。如是具随行及返遮者，是果之自性，而彼存在于烟中。非果者则一次亦无，如大麦种与稻芽。

།རྒྱུ་ལས་གཞན་དུ་སྟེ་རྒྱུ་མེད་པར་རོ། །མེ་གང་གི་འབྲས་བུ་དུ་བ་གང་མེ་མེད་པར་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་འབྱུང་ན་ནི་མེ་དེ་དུ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་མེ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དུ་བ་ཡང་མེ་ལས་གཞན་གྱི་མེ་མེད་པར་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་འབྱུང་ན་དེ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ནི་ དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ།མེ་མེད་པར་འབྱུང་བས་ནས་ཀྱི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ནི་མེའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་མེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ ལྟར་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་གང་མེད་པར་འབྱུང་བ་དུ་བ་དེའི་རྒྱུ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་མ་ཡིན་ཏེ།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་མེད་པར་འབྱུང་བས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དུ་བ་དེ་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འཁྲུལ་པ་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་རིགས་གཉིས་པ་ཅན་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་འཁྲུལ་པ་ལས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མེ་དེའམ་གཞན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་དེ་དུ་བ་སྐྱེད་པ་རང་བཞིན་ མ་ཡིན་ན་ནི།དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཇི་ལྟར་དུ་བར་འབྱུང་། རང་བཞིན་གྱིས་དུ་བ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འབྱུང་བར་འདོད་པའི་དུ་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ལ་ཡུལ་དང་དུས་མི་ངེས་པར་རུང་ངོ་ཞེས་རང་བཞིན་ གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྐྱོན་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ནུས་པ་དང་འབྲེལ་མོད་དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ནུས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལྟོས་པ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་དང་། དུས་ཁོ་ ན་ལ་འཇུག་ནུས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེས་ན་ཡུལ་དང་དུས་གཅིག་གཏང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། སཱ་ལུ་ལས་བྱུང་བའི་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །དུ་བ་དེའི་རང་ བཞིན་ཡིན་ན་ནི།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་དེ་ཉིད་བུད་ཤིང་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་དངོས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚང་བང་གི་མེ་བཞིན་ནོ།

异于因即无因。若某火之果烟，无火从帝释顶生，则彼火非烟之因，如无火生芽，火非其因。若烟从异于火之帝释顶无火而生，则无彼而生者非彼因之果，如无火而生之大麦种与芽非火之果。于彼亦相等故者，即于帝释顶亦同非因故，因无彼亦从火生故。
是故，若无帝释顶而生之烟，其因非帝释顶，因无帝释顶而生，如大麦芽非帝释顶。彼烟亦非帝释顶之果，因无彼亦生故，如大麦芽。因错乱相等故。
是故，因之聚合具二类者即是无因性故。"异于随行与返遮之错乱"者，是"复"字之义。其复云何？若彼火或他帝释顶非生烟之自性，则从非其自性者，如何生烟？因自性不生烟故，许从彼生之烟将成无因。一切从一切生，即无所待而处时不定，此过于自性因支中已说。
若谓虽具功能，仅此不成有因。答：彼功能事复异于因事为何？若谓虽待因，如何能入于处时？故说"舍一处时"等。或者，从帝释顶所生者非烟，因从非生烟自性者生故，如从稻生之芽。若是烟之自性，则帝释顶即具薪，因直接生烟故，如灶火。

།གལ་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོའི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནའོ། །ནུས་ པའི་བྱེ་བྲག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་དེས་གྲགས་ཀྱི་དེ་མེད་ན་ནི་མེ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའོ།།དེ་ལྟ་ན་མེ་མེད་པར་ཡང་དུ་བ་དེ་དུ་བའི་རྒྱུ་མིན། བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་ལས་བྱུང་ན་དུ་བའི་ནུས་པ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མེད་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་བཀག་པ་དང་གཞན་དག་དང་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲི་བར་བྱེད་དོ།།གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་གཅིག་པུས་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ཚད་མས་ཚོགས་པ་ཁོ་ན་རྩོམ་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་ནི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་སྔ་མ་ཙམ་ལས་འབྱུང་སྟེ། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་ཅི་རིགས་པར་གཟུགས་དང་། རེག་བྱ་ལ་ཚོགས་པ་དང་། ཤེས་པར་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོགས་ པ་དང་ཁ་ཅིག་དབང་པོ་དང་ལུས་ཀྱི་རྟེན་དག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་ངོ་།།འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གནས་པ་སྟེ་འགྲུབ་པའིའོ། །ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པར་ཏེ། རིམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཨུཏྤལའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་དང་། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལས་བྱུང་བ་དག་ལ་ཤ་ལུ་ཀ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཟད་དེ་ཅུང་ཟད་འདྲ་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་མཚུངས་པའོ། །ཡང་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་དུ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དུ་བ་མེ་འགགས་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱིས་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་མེ་དཔག་པ་མ་ཡིན་གྱི་མེ་ཉེ་བ་སྟེ། མེ་ལ་དངོས་སུ་བརྟེན པའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱིས་མེ་དཔག་པའམ།ཡང་ན་ཆུ་ཤིང་རྒྱས་པས་རང་གི་རྒྱུ་མ་ཆོད་པ་སྡོང་བུ་ཉིད་དཔག་གི་སྡོང་བུ་དེའི་རྒྱུ་ས་བོན་བྱེ་བྲག་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །རྒྱས་པར་ནི་སྡོང་བུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ས་བོན་ལས་ནི་ཕྲ་བའོ། །དོན་ཐ་དད་པ་ལས་ཁས་བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དུས་ཐ་དད་པ་འདོད་ནའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཅེས་བརྗོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དམག་དང་ནགས་ཀྱི་སྒྲ་བཞིན་དུ་མིང་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།

若说"帝释顶之火"，是指能生烟之义。"彼为火之自性"者，指若非生烟之自性。"具功能差别"者，即由彼功能差别而成，若无彼则不成为火性。
如是，无火时彼烟亦非烟因，若从帝释顶生，则无烟之功能而生，将成无因。遮遣异因生一果后，他人问："云何为俱作"等。
说"唯一"等，应知全无能生。何以故？唯一自性为生之自性者毫无所有，此说明诸法非由自性能生。云何知此？以量成立唯聚合方能造作故。相续仅从自身前聚合而生：色法随应从色触聚合，心识则从相应聚合，有些仅由根身所依而生。
住于果事即成就。正因聚合位中能生，故"俱作"亦非异名，即非次第而同时生。从青莲子生者与从牛粪生者，皆名为睡莲茎，仅因稍有相似而名同。
或者，所谓"等无间因"，非是推度由烟所生之烟灭位之间接因火，而是近火，即由直接依火之位而推度火；或如水木茂盛推度其未断因即树干，而非推度彼树干之因即特定种子。茂盛从树干所生，较种子粗大。
"许异义"者，谓许别别配合、生灭时异。"如是"者，即说"一"。是故如军林之声，虽名一而义异。此亦遮遣数论师所说杂多功德一自性之说。

།རྒྱུ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དཔེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག པ་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ནའོ།།དངོས་པོའི་དུས་ན་མི་རྟག་པ་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ནི་ཞིག་པའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་། མ་གྲུབ་པ་འགལ་བ་ཉིད་དུའོ། །མང་དུ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གཞན་ཡང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་འཇིག་པ་ཞེས་དྲུག་པས་ཐ་དད་པར་སྟོན་པ་དང་། དངོས་པོ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་དུ་སྟོན་པའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཉིད་ན་འཇིག་པ་ན་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིའི་རང་བཞིན་དེ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་གཞོག་པར་མི་ནུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་དམིགས པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཁ་ཅིག་ཡོད་པ་དམིགས་པ་སྟེ་བར་དུ་སྟོང་པའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་མཐོང་བས་དངོས་པོ་མི་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་སྔ་མ་དེ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་བསླུས་པའམ། ཡང་ན་ཁ་ཅིག་ནི་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བས་སོ། །གལ་ཏེ་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་མཐོང་ བས་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པས་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱིས་འཇིག་པ་མཐོང་ནའོ། །གོ་བཞིན་ཡོད་པ་དམིགས་པ་དང་འདྲ་བས་བསླུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བུམ་པ་འདི་ཕྱིས་མི་དམིགས་པ་ན་བུམ་པའི་མཐའི་སྐད་ཅིག་མཐོང་བ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐའི་སྐད་ཅིག་ངེས་ཀྱང་དབུས་དང་དང་པོའི་གནས་སྐབས་དག་ནི་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ ཁོ་ནའོ།།མཁས་པས་ནི་ངེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་སྟེ། འཇིག་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ ལས་ཡང་འཇིག་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མི་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་སོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའི། ཅུང་ཟད་མི་ལྟོས་སོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

以喻说明因非异义者，如说坏灭无因论者之见。"事物时无常未成"者，是思"无常即坏灭"。"岂不相同"者，是说能立与未成相违。"已多说"者，即如前所说"坏灭即他，全无少许"等。
若事物即是坏灭，则"事物之坏灭"以第六格表示差别，与"事物坏灭"表示有法，二者有何区别？为此说"以法与有法"等。若事物即是坏灭，则见事物时即应见坏灭。对此说"虽见其自性"，意为不能决定，即不能确定。
若问何以如此？说"有之所缘"，或因未见中间空的刹那，于诸异事物中，对前者是否存在皆生疑惑而被迷惑；或因相似者不断生起。"见最后刹那而定"者，谓如灯等无相续，及瓦罐等由破碎等相续而见坏灭。
正如被所缘存在及相似性迷惑者能确定坏灭。后不见此瓦罐时，见瓦罐最后刹那即定为刹那性，因已遣除迷乱因缘。若谓虽定最后刹那，中间与初位必定存在，则于此非智者定不能确定。
智者则能确定，云何确定？以前说理，最后刹那之坏灭因不应理，故不待因。如是则成永有，因坏灭自性不待他故无差别。若谓将成无事物亦有坏灭之过，应知"不待"是指有事物不待他因，非谓全不待任何。

།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཙམ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པ་ ཡོད་པར་འགྲུབ་སྟེ།དེ་ལས་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པར་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡིན་ན་ནིའོ། །དངོས་པོ་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་མི་ རྟག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མི་རྟག་པས་དངོས་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྦྱོར་ཏེ། མི་ནུས་པས་སོ། །ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་ནའོ། །གཞན་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་བདག་གི་འབྲེལ་པ་བསྙད་དོ། །མི་རྟག་པ་དེ་ནི་ རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡིན་ནོ།།ཆོས་གཞན་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའོ། །ཕྱིས་འབྱུང་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཉིད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་རིགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གང་ཁ་ཅིག་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་སྨྲ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་རྩོད་པ་ ཙམ་གྱིས་རྒྱལ་བར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཚད་མས་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།མ་འོངས་པར་ནི་རང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཡོད་ན་ནི་མ་འོངས་པར་ག་ལ་འགྱུར། རྒྱུ་ནི་ནུས་པ་ཡིན་ལ་ནུས་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་མེད་པ་ཉིད། ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།བླ་བརྡོལ་ལྟ་བུ་འདི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་མི་འོས་སོ། །དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མི་ལྟོས་པའོ། །ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་བྱུང་བའི་འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་སྨོས་པའི་ཐལ་བ་ནི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡོད་ན་ནི་མི་རྟག་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་དགོས་ཞེས་བྱ་བའིའོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པས་དགག་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལམ་མཐོང་བ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འབྲེལ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ལོག་ན་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་རྟགས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་མེད་དེ་རྟགས་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རག་ལས་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།

因此，由于仅依存于事物之存在，仅依存于事物，故由事物性即成立有坏灭，因不待于彼之他故。若事物本身住于无常性之外，则彼事物不具无常性。何以故？因无和合故，即因事物本身非无常故，无常于事物无所和合，因不能故。
若有和合，即若使事物成为无常自性，则何须他者？因事物本身即是无常故。此说明自性关联。彼无常乃为因性，非为相性。其他诸法者，即苦、空、无我。
"后生故非因"，此虽已如理解说，然有一些主张未来因者，彼仅欲以诤论取胜，非以量证知事物真实性。未来自体未生故岂非无耶？若有，何成未来？因是功能，功能唯属实有事物。
是故无余门，此等浅薄见解不堪智者观察。"仅彼相属亦即彼"者，即无常性仅依存于事物存在，不待他故。"因不坏故"者，后起之坏灭非事物自性本质故，事物不成坏灭故。
前说过失者，即"若事物与无常和合，则何须他无常"之过。若谓以不见成立遮遣，不见相违品亦是不见，则说"非一切不见皆能了知"。
应许某些关联，如是则关联境消失时，依彼之因亦定当消失故。若不尔，虽所立因相违品消失，因相亦不定当消失，因不依存故。若依存，则由所立无而当消失。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་རྟགས་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་རྒྱུ་དེ་ཡིས་སོ། །ཡང་ན་དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔས་སོ། །རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་སྟོན་པ་སྟེ། ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་འབྲེལ་ བས་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པའོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བ་བཤད་པ་ཡིན་ཡང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལམ་མཐོང་བ་དེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་མ་སྨོས་ཀྱང་ རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དུ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་མེ་དང་ཉེ་བ་མེ་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་མ་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བའི་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཡང་དག་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་བརྗོད་པས་ ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་སྔོན་མཐོང་བའི་འཁྲུལ་པ་ནི་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་ནི་བརྗོད་པས་མི་ལྡོག་ཅེས་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་མ་རྟོགས་ཏེ་བརྗེད་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་མ་བརྗོད་ཀྱང་ བདག་ལ་མཐོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་རང་གིས་གོ་བར་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཡོད་དེ་དེ་གསལ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་མཐོང་བས་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་བརྗོད་པས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་ཙམ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནོད་པ་དེ་མེད་ན་ནི་མ་མཐོང་བ་རང་གི་ངང་གིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པས་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གཅིག་མི་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཁས་མི་ལེན་ན་བུམ་པ་ལོག་པས་ སྣམ་བུ་ལོག་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དེས་རྟགས་དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དགག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། སྣང་བ་མ་མཐོང་བ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཏེ། སྣང་བ་དེ་མེད་པ་ཡིས་ཏེ་མི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པས་མེད་པར་གྲུབ་པར་མི་རིགས་ཏེ་འབྲེལ་བ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་།མ་མཐོང་བ་ཙམ་དང་ཡོད་པར་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若不如是，则因所立法不存在时对因相存在仍有疑惑故，将不能了知所立。"彼"者，即由有关联而能了知之因故。或"彼"者，即依据法称论师之言。"极为著名"者，即显示决定义，决定性唯由关联而成，非由他故。
"说相违法"者，即说于相违品中无。虽已说明未见因相于相违品，然即使不说"于相违品未见"之语亦可了知，因为烟于近火处及离火之地方皆未见故。若谓为遣除未见之错乱故，则正因于相违品不可能见故，由说无而遮遣先前所见之错乱实不存在。
若谓有未见之错乱，则如下所说"疑惑不能由言说遮除"。未了知随行所见而忘失，因非能立支故。所见即是无见，此虽未说，然自能了知"我无所见"。若谓于相违品有未见，为明显此故而说，则于彼无见将为所见所违，即无未见性。若如是，则不能由言说遮除，因仅是言词故。若无此违害，则未见自然成立。
若谓由不见相违品所立而了知因相无，则说"由一不见"，若不许关联，则瓶消失则毯亦应消失，成太过。若谓彼所立无非能成立彼因无，然能遮遣所见之因相，则"所见未见彼为无"是合理的。由彼显现无，即不显现自性之相违品因相之无，不应由不见而成立为无，因不许关联故，且仅未见与有法不相违故。

།གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་སྣང་དུ་རུང་བ་མ་དམིགས་པས་མེད་པས་སྒྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ ལྟར་ན་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ།དེ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདོད་རྒྱལ་གྱི་བྱ་རོག་དང་ཏ་ལའི་ཚུལ་དུ་ཁྱབ་པར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། བྱ་རོག་དང་ཏ་ལའི་ཚུལ་དུ་དེ་ལྟར་སྲིད་ཀྱང་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དེ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་ན་འདོད་རྒྱལ་གྱི་ཡུལ་དང་། དུས་ རྫས་གར་ཡང་ཁྱད་པར་ལྡོག་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ།རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་རྟ་དང་བ་ལང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོའི་ངག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་མེད་དོ། །དེས་བརྗོད་པས་ལྡོག་པ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་བརྗོད་པས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་མི་དགོས་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པ་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཡོད་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་ཁྱབ་པར་འདོད་པས་སོ། །རིག་པ་ཉིད་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་དགོངས་ཏེ་གཞན་དུ གཏན་ཚིགས་རག་མ་ལས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པར་ངེས་པ་མེད་དོ།།རྟ་ལ་རག་མ་ལས་པའི་བ་ལང་བཞིན་ནོ། །ཚིག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལོག་པ་མ་ངེས་ན་དེ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་མི་ངེས་སོ་ཞེས་བསྡུ་བ་སྟེ། ཚིག་གིས་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅུང་ཟད་བརྗོད་ཟིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པ་རྣམས་སོ། །ཟོས་པ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟོས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །གཞན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེའི་ཚེ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་སམ། གཟུགས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས ལ་མ་མཐོང་བ་མེད་དེ་ཟོས་པ་ལས་གཞན་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་དབང་ཕྱུག་སྡེའིའོ། །ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟར་མངོན་སུམ་པ་ཡང་ཕྱོགས་མངོན་སུམ་དུ་ ཞུགས་པས་གནོད་པར་དོགས་སོ་ཞེ་ན།གཞན་ལ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ལས་གཞན་ལ་ཡང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འབྲེལ་བ་ཁས་མི་ལེན་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཚད་མ་ཞུགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་མ་ཞུགས་ པར་ཡང་གནོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དེ།ཚད་མ་ཞུགས་པ་གནོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ། །གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའོ།

若谓仅由未见相违品中应显现之见而成立为无，则如是遍不成立，因彼为一切处时决定之自性故。若谓如乌鸦与棕榈树般任意成立遍，则虽如乌鸦与棕榈树般可能如是，然若因与所因无关联，则于任意处时事物皆不能成立差别之遮遣，因为偶然故，如马与牛。
若谓因说者之语对宗法等为量故无彼，由彼言说能了知遮遣，则因由说所立即能了知故，将成不需因相之太过。"欲遮遣"者，即由所立法无于一切非现前之相违品中，因相不可能有，故欲遍。思维唯智慧即是关联，否则因相若偶然，则无所立遮遣之决定，如于马偶然之牛。
"由言词亦"者，总结为若仅见不能决定遮遣，则说彼之言词亦不决定，因言词亦仅说未见故。"虽已略说"者，即前文诸义。"食所余"者，食即同品，余即异品。尔时"从一生"之因相，或"无差别色"等于相违品非无未见，因以食所余一切具因相者为宗故。
"有谓"者，即自在军论师。"于所立处无"者，因非现量故。若谓现在现量者亦疑有现量入宗之违害，则"于余亦余"者，即于具余者之余亦然。何故？若不许关联则无现量违害之决定故。复次，量之趣入为能违害，若未趣入量亦能违害，则一切因相皆不可信，因与量趣入违害无差别故。是故说"遮遣唯成立"，即唯决定。"成立"者，即能了知。

། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པའོ། ། ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རག་ལས་པ་ལའོ། །ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནས་ལྡོག་པ་ངེས་པར་སྒྲུབ་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ལྷག་པ་དང་ལྡན་པའི་འཁྲུལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཤི་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་པའོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར བྱེད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལོག་པའི་ཕྱིར།ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་ཡང་ལྡོག་པས་ན་བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ལྟར་མི་རུང་བ་མི་དམིགས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡང་བདག་མེད་པས་མེད་དོ་ཞེས་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ལོག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་གོ་ཞེས་བདག་ལོག་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པར་ལྡོག་པ་མེད་དོ།། དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་བདག་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་བདག་འགྲུབ་སྟེ་དེ་ཡང་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་སངས་རྒྱས་པའི་བདག་མེད་པ་ཁས བླངས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའོ།།གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་པ་ཁས་བླངས་པ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ན་བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཏེ་མཐུན་པར་ཁས་བླངས་ནས་བུམ་པ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་མཐུན་པར་ ཁས་བླངས་པས་གསོན་པོའི་ལུས་བདག་དང་བཅས་པར་རོ།།མ་གྲུབ་སྦྱར་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་ པ་དང་།གཉི་ག་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་ཞེས་བྱའོ།

"如是体性"者，即唯成立已成。"决定"者，即依赖。"观待"者，意为唯由关联能确定成立遮遣。若问：依你所说，具余之错乱如何？故说"由不见之门"等。"如何亦"者，即其他能立。"瓶等"之词，即死尸等。"见"即现量。"未见"即非彼。由彼等，因无我为命等之无所遍，故于活体遍者命等无之遮遣，所遍无我亦遮遣，则应成了知为有我。
若谓依你所说命等无遮遣，则因不见如我般不应理，若于瓶等未成立为无，则因瓶等未成立为无我故，于彼命等无亦不能成立为由无我故无，因此于一切无我处命等遮遣，即无我处命等遮遣之遍无遮遣。如是若遍者未成，则所遍遮遣亦不成立，故非能了知我。
今云何成立我，彼亦为佛教徒所承许为无故。若谓彼承许非量，则他佛教徒承许无我非量。若谓于活体承许无我非量，因与我等不相顺故。若唯承许，分别有我与无我后，共同承许瓶为无我，由不共承许，则活体有我。
未成相合即于所比量有、无、二俱。如是于同品有等亦当如理说者，即于同品有、无、二俱，及于异品有、无、二俱。

།དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྡོག་པ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་ན། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཉིད་དེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དམིགས་ན་ཐེ་ཚོམ་ དེ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི་དམིགས་པ་མེད་ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་སྦྱར་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་སྨོས་པ་དགོས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱས་ན་མཐོང་བ་ཙམ་དང་ཡོད་པར་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ།།བརྗོད་པ་གང་གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་ངེས་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡང་རྒོལ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །སྩོགས་པས་ནི་སྒྲུབ་པ་ དང་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུ་བའོ།།ཅི་རིགས་པར་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་གཞི་མ་གྲུབ་པ་སྐྱོན་མེད་པ་ཡང་སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ངེས་པ་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ལྡོག་པ་མེད་པར་དགོངས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་དག་དགག་པ་མེད་པར་ངེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་དེས་ན་མཉམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར ཞེ་ན།རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དེ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ནི་དེ་དག་གཅོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དོན་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པ་ན་དེ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རང་ཡོད་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ལ་མི་འཁྲུལ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་གཅོད་པར་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་ག་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གང་ལས་ཀྱང་ ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་གཉི་ག་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་གང་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་དག་ནི་གཅིག་རྣམ་པར་བཅད་པས། གཞན་ཅིག་ཤོས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་བསྒྲུབས་ན་ཅིག་ཤོས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

此将不应说明，若仅为不见遮遣，则遮遣即是怀疑，因于异品见因则无彼疑，若不见则住于怀疑故。因正是所欲怀疑，故以未成相合说异品无者无义。如是若说因不见故遮遣，则因仅见与有无相违故，于异品有之疑惑亦将不遮。
所说何何者二俱决定，即说于异品无之说明亦唯是能立与所立二者决定无。等字摄为能立与能破。
若问：如何说如理？此为显示于相违喻处基础未成亦可无过故。因说遮遣决定，故虽不见亦因怀疑而无遮遣，意为说明彼等怀疑无遮遣决定。
复次，由仅不见故遮遣，故说"平等性亦"等。若问：虽是遮遣，何故成为断除彼等之因？故说"断除即非异于从彼等遮遣"。从彼等遮遣即是断除彼等，非他义。唯于自所立决定时，即从彼无遮遣，若彼于所立无错乱，则于断除所立无错乱故。
若问：何故所闻性非能断除常与无常二者？故说"非能断除"。因仅由不见于常与无常任一亦未决定为遮遣故非能断除。若谓非遮遣不定，而是由他量违害二俱断除。若问：何量？相互断除自性者，由断除一者，即成立另一，若不成立彼，则不能断除另一故。

།དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། གཉི་ག་གཅོད་ན་ནི་མི་རྟག་པ་དེ་ཉིད་དགག་པར་ཡང་འགྱུར་བས་ན་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་ནི མི་རྟག་པ་ཅིག་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ད་ནི་མ་མཐོང་བ་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མཉན་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པའི་བསྒྲུབ་པ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་གནོད་པ་སྲིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མཚན་ ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ་གནོད་པ་སྲིད་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་སྟེ།ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་རྒྱང་པན་པའོ།།འགལ་བ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ལས་སྐྱེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་དང་། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྟེ་སྒྲའི་ཉིད་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགལ་བ་མཐོང་བས་སོ། །ཇི་སྐད་བཤད་ པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་གསུམ་ལའོ།།མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པའོ། །གལ་ཏེ་རྟགས་གསུམ་ལ་འགལ་བ་མི་སྲིད་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་བཤད་པ་མི་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟགས་གསུམ་ག་ལ་འགལ་ བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ནི་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ་སྙམ་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལ་མི་སྲིད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་ལ་ གསུངས་ཤེ་ན།འདིའི་ཡུལ་ནི་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ས་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བ་དག་ལས་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན། དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པ་འགོག་པར་བྱེད་ན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་བཤད་པ་ འབྲེལ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགག་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ།མཐོང་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགག་པ་འདི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར། མི་དམིགས་པས་མེད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེས་ན་དགག་པར་རིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།སྣང་བ་ཡོད་ན་སྣང་དུ་རུང་བའོ། །དེའི་ཡུལ་ནི་སྣང་བའི་ཡུལ་ཏེ། རྟོགས་པ་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།

因此，若断除常性则将成立无常性，若断除二者，则彼无常性亦将成为否定，故能立与能破于一无常性相违。
如是，今不见非是遮遣成立之量，因为为他量所违害故。如同所闻性，仅由不见故遮遣之成立，于烟等其他处亦可能有违害。
若问何故？故说"于具相者"。若于一具仅不见故遮遣之相者有违害，则唯成为破除其相，故于其一切相皆不可信赖，将成怀疑非是量性。若谓"于比量境亦"者，此为顺世外道。
"见相违"者，即于"从一生"等由现量，及于"是声故常"等由"所作性故"之比量见相违。如所说者，是于具不离关系之三因。"不可能故"者，即为他量所违害。
若于三因不可能有相违，则不应说阿阇黎陈那所说不错乱相违，因于三因皆不可能有相违故。说不错乱相违唯存在于对自所立无错乱者。
因阿阇黎未说于比量境，故许于三因决定不可能。若问阿阇黎于何处说？此境将于第三品中显示。
若仅由见于地等不见者中遮遣非冷非热之触，亦不应理，如阿阇黎所说。因不观待关联，仅由不见即成立遮遣故。见于地等非现量者亦有故，此遮遣应成合理。云何说不应理？故说"由不见成立无故"，由此应成合理。
有显现则应可显现。其境即显现境，即现量观察者之有法。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་པ་དེས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་སྤྱིར་བཟུང་ནས་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲོ་བའི་རེག་པ་ནི་མེའི་ཡོན་ ཏན་ནོ།།གྲང་བ་ནི་ཆུའིའོ། །གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་རླུང་གིའོ། །དེ་ལྟར་ན་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་སྣང་བ་དང་། མི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རེག་པ་བཏང་སྙོམས་པ་མེད་དེ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགག་པ་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་མ་དམིགས་པས་དགག་པ་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ནམ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཉིད་དེ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། །རེག་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ། འཇམ་པ་དང་། ཡང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བ་ཡོད་དེ་སའི་སྲ་བ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན། དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པ་འདི་ཡང་ས་ ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ལ་སྲིད་པར་དོག་པར་འགྱུར་བས་སོ།།ཡུལ་དེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མཐོང་ཞེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་རུ་ར་བསྐ་བ་མཐོང་གི་མངར་བར་མ་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་མངར་ལ་སྒྱུར་བ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྒྱུ་རུ་ར་མཐོང་བ་ཙམ་སྐྱུ་རུ་ར་བསྐ་བ་ཁོ་ནར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།རྒྱུ་དག་ལ་ཁྱད་པར་སྲིད་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོན་ཏན་དག་ལ་ཁྱད་པར་སྲིད་པ་དག་གི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་སྒྱུ་རུ་ར་དང་བསྐ་བ་ཉིད་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བསྐ་བ་མེད་ཀྱང་སྒྱུ་རུ་ར་ཉིད་མི་ལྡོག་གོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འགྲུབ་པའི་འབྲེལ་པར་རིག་བྱེད་ དགག་པ་བཞེད་ནས།རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ནི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རིག་བྱེད་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྤྱོད་པས་བཤད་ལ་དེ་ལ་ནི་རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་ཅེ་ན། ཚིག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཚིག་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་ཡང་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་བྱེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་གསལ་ བ་དང་།མི་གསལ་བ་དང་། རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་དག་དང་དུག་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དོན་བརྗོད་པ་དང་། གོ་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུས་བྱེད་པར་མཐོང་སྟེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ན་སྐྱེས་བུས་ བྱས་པ་དག་དང་།རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པས་རྒྱུ་ལ་ཁྱད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དཔག་སྟེ། ཁྱད་པར་རྒྱུ་མེད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

那么如何呢？毗湿奢师迦宗者总摄地等，如是：暖触是火之功德，冷是水之功德，非冷非暖是风之功德。如是，于一切显现与不显现之地、水、火中，无有平等触，因不可得故，作如是否定。
若问：如何由不可得之否定不应理耶？故说"彼亦"。"虽有彼"者，即虽有地性。触有差别，即见有柔软、轻性等差别，因不同于地之坚性故。此非冷非暖之触于地等某些差别中亦可能存在，故成怀疑。
"彼地方诸人如是见"者，即见訶梨勒果苦而未见甜。如是，仅由未见甜而转变，不能仅由见訶梨勒果即成立唯是苦味。何以故？因若因有差别，则其果功德可有差别故。此中亦因訶梨勒果与苦性无关联故，虽无苦性，訶梨勒果性亦不遮遣，如是思惟。
为否定从因成立果差别之关联吠陀，故说"若因无差别"。吠陀说为非人造性，于彼因无差别故，比度为人造性。若问：如何无差别？故说"因语无差别"。意谓与人造语无差别故。由此亦成立为人造。
若问：如何知彼？故说"因见一切由人造故"。见清晰音、不清晰音、长音、短音，及息灭毒等，表义及难解等一切皆由人造。因吠陀声中所有自性一切皆由人造故。如是，彼与人造者自性无差别，故成立因无差别性，由此比度果亦与人造无差别，因差别无因不应理故。

།དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་པ་ཉིད་མེད་དེ།སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དཔག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགག་པ་ དཔྱོད་པ་པ་སྨྲ་བས་ཡང་དག་པར་བཞེད་ནས།གང་གིས་ན་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ན་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་འབྲེལ་བ་དང་། རྟགས་སུ་འདོད་པ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་ཆུང་ངུ་དང་།འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ རྟགས་ནི་སྐྱུ་རུ་ར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྐ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ལུང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་གོམས་པའི་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུས་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་སྲིད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་སོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པར་བསྟན་ནས།འགོག་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཅན་མེད་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་མ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ལ་འདོད་ཆགས་དཔོག་པ་དེ་ཉིད་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཁོ་ནས་བསྐྱེད་པའི་ཚིག་ཀྱང་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། སྲིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ ཚིག་སྲིད་ཀྱང་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་སྟེ།དགོས་པའི་དབང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཆགས་པ་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། དགྲ་བོ་དང་སླུ་བ་ནའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡང་སྨྲ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་བལྟ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྟགས་མི་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་ངོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་དག་ནིའོ། །སྤང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བ་དང་ཡོད་པར་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是成立时，因与人造无差别之自性故，无有非人造性，因与人造之自性无差别故。或者，是人造，因与人之自性无差别故，此为其义。或者，为否定一切知者，正理论者认为若因有差别则可比度果之差别，故说"凡是言词等"。由此否定"果与自性无关联"及"所许为因"等。
因见一切功德皆有差别故，即于闻法、技艺等一切功德中，从习练等因见有小、中、大、极大之差别故。是故，"因具身故有贪"等因，如"因是訶梨勒果故唯是苦味"般，皆是错谬。
"于他亦"者，谓离贪等。于彼等亦因颠倒教法习练之善行差别因，可有如是差别。显示离贪等有能立后，为显示无能破故，说"于不可能之比度"，即离贪等不可能。若问：何故无能害？故说"因未见离贪"等。
若谓：由果推知贪欲即是能害，故说"贪等之果"。若谓：亦有唯由贪所生之语，故说"虽有"。虽有如是语，然语之差别难知，因为离贪者为应需要亦如有贪者而说，即于敌人与欺诳时。亦说与此相反，是故因不能观察差别故，因不成立。
若谓：因未见离贪故当舍，故说"如是等"，即仅未见。不应舍弃，因未见与存在不相违故。

།གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་དག་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་མོད་ཀྱི་བལྟ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། ཚིག་རྣམས་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དུག་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་བལྟར་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཁྱད་པར་བལྟར་མི་རུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དུག་སེལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་གཞན་སྐྱེས་བུའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཡང་བྱ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་མི་ངེས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཡང་། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱེ་བྲག་བལྟར་རུང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཅེ་ན། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་བ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གནོད་པར་བྱེད་པའི ཕྱིར་འཁྲུལ་བར་འགྲུབ་པོ།།སྒྲ་རྣམས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་འཁྲུལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་དག་འདྲ་བར་འཛིན་པ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཚིག་ལ་ གཞན་ཡིན་པའི་སྒྲ་རྟགས་ཀྱང་དེ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན།ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་མ་ མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཁ་ཅིག་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བཤད་པའི་ཚིག་འབྲེལ་བ་སྟོན་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཤེས་བྱེད་ཅེས་ལུང་ཙམ་དུ་སྨྲ་ཞིང་འབྲེལ་བ་སྟོན་པའི་ཚིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཡོད་དེ།དེ་ནི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དྲི་བ་འདིར་སྨྲ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བསྟན་པའི་དོན་འདི་རྣམས་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་ པའི་རིགས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རིགས་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་ལུང་ཉིད་དུ་ནུས་སོ། །དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བཤད་པའོ། །མ་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ།

若问：虽然吠陀语言也有差别，但不能观察，故说"诸语言"，因为能观察除毒等差别故。若谓：如是有不可观察之差别，故说"即使是不可观察性一者"等。异类即非人造等。
差别亦非不可观察，因为如是所见除毒等，于其他人声中亦能作故。若谓：虽差别现量可得，然因错乱故不决定，如刹那性，故说"无错乱因"。"亦"字之义为不仅差别可观察。
若问：何故无错乱因？故说"因无能害"。于非刹那性之错乱，因有比量能害故成立为错乱。于执诸声相同，因无能害故不成立为错乱。若谓：于执诸人相同亦无能害，故说"诸人"等。
若谓：差别语中他性声因亦不成立，故说"语之差别"等。因无差别故，人造者亦应成非人造，故应成无任何人造。因仅不见无关联不能遮遣，故说"仅此与关联"等。
有些人仅以教证说陈那阿阇黎所说显示语言关联及彼等能知，并于"显示关联语是因果事物"等处说正理。此是就声明论问题而说，非就义理，因为此等从正理论所说义理是因等自性，故陈那阿阇黎语义亦应显示为成立关联之正理。若不尔，所许正理亦成教证。
"否定因唯三种"者，是陈那阿阇黎所说。不了知即果不可得等。

།རྟོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་ འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའོ།།ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་སྒྲ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འབྲེལ་བའོ། །དགོས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དམ་བཅའ་བ་དང་པོར་བརྗོད་པས་ཡང་ མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ།།ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། མཇུག་བསྡུ་བ་དག་ནི་ནུས་པའི་ཚིག་ལས་ལྷག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བའི་ངག་ནི་ཚད་མའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་གས་དངོས་པོ་ལ་ མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལུང་ལས་མཐོང་བ་ནི་དཔེར་ན་གྲངས་ཅན་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ།གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སངས་རྒྱས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་རྒོལ་བ་རང་གི་རྟགས་མ་མཐོང་ཡང་སྟེ། རང་ལ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་དེ་གྲངས་ཅན་བདག་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བ་ལ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་གཏན་ནས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་གྲངས་ཅན་དེ་ནི་ཡོད་པ་མི་མཐོང་བ་ལས་མི་རྟག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལའོ།།དེ་ལྟར་དངོས་པོ་གོ་བར་བྱེད་པས་ན། ལུང་ནི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངག་ཚད་མ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ངག་གི་དམ་བཅས་ པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་ནའོ།།གལ་ཏེ་ངག་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་སྨྲས་པའི་སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པའི་ལུང་ངོ་། །འདི་ནི་ལུང་གི་ཚད་མ་པའི་སྐབས་ལེའུ་གཉིས་པར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུང་འདི་ལ་སྔར་དཔྱད་པས་མི་གནོད་དོ་ཞེ་ན། གཞན་ཡང་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པ་ལུང་འདི་ ལའོ།།མི་སླུ་བའི་ཚད་མའི་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངག་ཉིད་དོན་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་འདྲེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སླུ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དང་འབྲེལ་བའོ།

了知即观察到自性相违等。《量决定释》中，自比量品第二终。
若问：若比量是智性，何故说声为比量？为此说"因从因果假立"。假立之因是与因相关联。目的是为了特别了知能生比量智，因为不成立、不具随行等是不能，而先说宗也是不能。引申和总结是从能力语言之余分，故非能立，此即显示。因此应知，远离不成等过失之陈述的能立语即是量。
论者与敌论者二者于事物上未见而从教证见到，例如某数论师说："为令他敌论者佛教徒了知故，数论论者虽未见自因，即使自身不成立亦是能立，如说'乐等'"等。从无而有是生，此于数论自身不成立，因为许诸事物本有只是显现为生故。有完全成无是无常，数论许由有不见而成无常故。
"于比量境"即由义了知义。如是由事物令知故，教证因是语言故，语言量不可能故。若问：何故非量？若是量则不应说"比量"之因，因为语言所立欲证之义已成故。若谓：此处所说特殊语即所说生或无常之教证。此是教证量品第二。
若谓：此教证前述观察不能害，故说"复次于此"，即于生或无常教证。说"与不欺量之差别毫无区别"，因为语言本身与义无关联故。"若不欺"即与义关联。

།དེས་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བ་དེས་སོ། །གྲུབ་པ་དེས་ནི་གཞན་སངས་ རྒྱས་པ་འབའ་ཞིག་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པ་ནི་ཁྱོད་ཉིད་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་ནས་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པས་དོན་འགྲུབ་པར་བྱས་ནས་དོན་གདོད་དཔྱོད་པའི་བརྟག་པ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ་དཔྱད་པ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བརྟག་པར་རྩོམ་པ་ན་ནི་ཁས་བླངས་པར་འོས་སམ་མི་འོས་ཞེས་དཔྱོད་པ་པ་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་སེམས་པས་རྒྱུ་བརྟགས་ནས་གདོད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ལུང་དང་གནོད་པ་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་དང་ཕ་རོལ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ཅན་དང་མི་རྟག་པ་སྨྲས་པ།གནོད་པ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ལུང་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཅན་དང་། མི་རྟག་པ་ནི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བར་སེམས་པ་མེད་པ་འགྲུབ།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་དེ་སྐྱེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལུང་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ལ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དོན་གྱིས་དོན་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ན་གང་གི་ལུང་གང་ཡིན་ཏེ། ལུང་ནི་གང་གི་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཁས་ བླངས་པའིའོ་ཞེ་ན།ལུང་དེ་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་གནོད་ན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ལུང་ཡིན། གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ལུང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་རིགས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་ལུང་ཁས་བླངས་པ་མེད་ པར་རེང་བུར་སྐྱེས་གྱུར་ཅིང་ལྷན་ཅིག་པའི་ལུང་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཕྱིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཁས་བླངས་པས་རང་གི་ལུང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚད་མས་བསྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཚད་མས་གནོད་པའི་སྐྱོན་མ་མཐོང་བར་ཏེ། མི་རྟོག་པར་གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པ་འདི། ཀྱེ་མ་སྟེ་ཀྱེ་ཧུད་རྨོངས་པའི་ཐ་སྙད་ དབང་བྱེད་པར་གཞན་གྱིས་བྱིན་ནམ།འདི་རང་ཉིད་འགལ་བས་ལེན་པ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"由此成立"即由与事物关联者。此成立非仅令他佛教徒成立，因为由事物力而来者于你自身已成立故。"非承许后而入"即非由他人承许而成立义后才开始观察，因为观察无必要故。
那么如何？当开始观察时，是先思维承许之因而观察"应当承许或不应承许"，而后才承许故。为成立彼佛教徒之教证无有害，且为对方佛教徒说生与无常。由于此害，彼佛教徒之此教证应成量，而由非量所成之生与无常非事物所成故，因不成立，如何能成立无害？
若谓：此因于具有生等教证之彼佛教徒成立。于以义观义之时，何人之何教证？教证非任何能立，此为结语。
若谓：是承许者。若教证为生之量所害，则不承许，如何是教证？若谓：虽为量所害，因自身已承许故是教证。仅由彼承许，说"自教证"不应理，因为众生生来无承许教证，亦无俱生教证故。
若谓：后来由承许自宗义故是自教证。未见量所立之功德与量所害之过失，即不观察而执宗，呜呼！迷惑之言说权力是他人所赐耶？此自身相违而取不应理，此为其义。

།སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ལུང་དང་། འགལ་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཁས་བླངས་ཏེ། ལུང་ལ་གནོད་པའི་ཚད་མས་ཁས་བླངས་པས་ལུང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བྱས་ནས་ཡང་ ལུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྐྱེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ཡིན།གལ་ཏེ་ལུང་དེ་ཁས་བླངས་པ་ཡིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། ལུང་དེ་ཁས་བླངས་ན་ཡང་ལུང་དེ་ལ་ཚད་མས་གནོད་ཕྱིར་ལུང་དེ་བཏང་བ་ཡིན་ལ། བཏང་བའི་ལུང་ནི་ལུང་གི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ པས་དེས་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ལུང་མ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་དེས་ཁས་བླངས་པས་ལུང་དུ་གཞག་པ་ཡིན་ལ་ཚད་མས་གནོད་ པས་བྱས་པའི་སྐྱེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་ཏེ།གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་པས་མེད་པའི་དངོས་པོ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དངོས་པོ་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བ་སྟིང་བའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ལུང་གང་ཡིན་མ་གྲུབ་པར་མ་ཟད་ཀྱི་ གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་སྐྱེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་འདོད་པས་གཞན་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་མ་གྲུབ་མོད་ཀྱི་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་བྱས་པ་ནི་ གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ།མི་སླུ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །ཡང་ན་འདོད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཚིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ མཐོང་བས་སོ།།དངོས་པོ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡང་དེ་རྟགས་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རྟགས་ཀྱི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གི་ ཕྱིར་ཕ་རོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཡང་སྲིད་དོ་སྙམ་ན་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་ཀྱང་རྟགས་རྟོགས་པ་ལུང་ཙམ་ལས་གྲུབ་པས་དངོས་པོས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན་ རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་དངོས་པོས་ཡོད་པའི་རྟོགས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་སྟེ།རྟགས་ཚད་མས་མ་ངེས་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

承许彼佛教徒之教证与相违、乐等无有思维，由害教证之量所承许而使教证成非量后，复由彼教证所说之生等，如是因得成立。若谓：由承许彼教证故因成立。即使承许彼教证，因量害彼教证故已舍彼教证，而所舍之教证非教证量，故非由彼所成，亦非不成，因非能立支分，故不应了知所立。
若谓：虽因量害故非教证，然由彼佛教徒承许故安立为教证，以量所害所作之生等非成立者为因，由此因故无思维之事物住故，事物亦善住，此为强词夺理。"复"字者，不仅何人之何教证未成立，且因不成立故能立所立相违亦非有。
若谓：因即生等是佛教徒之许，于我等则不成。故说"士夫欲"等。士夫欲所作为因者，亦入于事物，因无不欺决定故。是故与似因无别。或者，欲于事物如实趣入无有决定，因见于自身趣入欲说语故。
于事物有因之义者，亦依于彼相知解，为所立与能立，若无相义则唯解，唯分别非能立所立，云何由他方承许之唯解能成所立？若谓生等事物或有，故说"虽有"，谓虽有生等事物，然相解仅由教证成立，非由事物所作，因非了解故彼非因，与事物有之了解无别，因与量不定者同于非所信故。

།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ནི་ གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་རྟགས་ཤིག་ཡིན་ན་ནི་ཚད་མས་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་གྲུབ།གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ཡང་ཚད་མ་ལས་ གཞན་གྱིས་རྟགས་འགྲུབ་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་རྟགས་མ་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཐལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་སྟེ། འགལ་བའི་ཆོས་ཁས་བླངས་པས་དེའི་འགལ་བ་སྟོན་པར་ ཟད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔྱོད་པ་པ་དང་བྱེ་བྲག་པ་དང་གང་དག་སྤྱི་ནི་གཅིག་པུར་ཁས་ལེན་ལ། རང་གི་གསལ་བ་ཡུལ་དང་། དུས་དང་། གནས་སྐབས་ངེས་པའི་བྱེ་བྲག་གསལ་བ་གཅིག་དང་རྣམ་ པར་མ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཆ་ཤས་ལུས་པ་མེད་པར་སྤྱི་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་འདྲེ་སྟེ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཏེ།སྤྱི་ལ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་གཅིག་ལས་གཞན་མ་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་པ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པར་ཡང་ཁས་ལེན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར་འགལ་བ་ ཁས་བླངས་པ་སྟོན་ཏེ་གསལ་བ་དུ་མ་འཇུག་པ་སྤྱི་གཅིག་པོ་དེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དུས་དང་གནས་སྐབས་ངེས་པའི་བྱེ་བྲག་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་སྟེ། དུ་མར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྤྱི་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དུས་དང་གནས་སྐབས་གཞན་དེ་མི་འདྲ་བ་ རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་པར་འགལ་ཏེ།གཅིག་དང་དུ་མ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་ཆོས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་གཅིག་ཁས་བླངས་ན། ཅིག་ཤོས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཁས་བླངས་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ཉིད་དང་འགལ་ལོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་ པ་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་ན་སྟེ་གཅིག་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ཐ་དད་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དང་འགལ་ལོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཐ་དད་པས་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས་ཐ་དད་པ་ལོག་ན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བའོ། །བཞིན་དུ་སྟེ་དཔེ་ལའོ། །དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པར་རོ། །འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་བར་རྟོགས་པའོ།




我来为您翻译这段藏文文献：
如果像前面所说的果、自性和不可得这样的是因，而如果是这样的标志，由于是以量所确定的缘故，实事成立是标志的定义，那么为什么在数论派的自性等上不成立呢？
如果说是因为在自身上不是以量成立的话，那么对于佛教徒等反诘者来说，也不应该用量以外的其他方式来成立标志。
如果说不是由教证成立的标志，那么用他人承许的标志来作归谬论证又是如何呢？归谬论证是对方遍计的，仅仅是通过所承许的相违法来显示其矛盾而已，并非是在证成所证。这就是其含义。
为了说明这一点，举例说：如毗昙师和胜论师等承许普遍相是单一的，而自相在处所、时间和状态上确定的差别明显，是与普遍相不相离的。也就是说，普遍相的自性无有余分，是完整的自性相融相系。由于普遍相中除了与之相系的单一自性外，没有其他不相系的自性，所以他们也承许普遍相能趣入多体。
对此，这样显示其所承许的矛盾：趣入多个明显差别的那个单一普遍相，如同处所等，即时间和状态确定的差别一样，不应成为多体。因为具有单一自性的这种自性的普遍相，与处所等，即与不同的时间和状态相系是相违的，因为一与多相违。
这样承许的意思是：当承许一法趣入多法时，就表明承许了另一个自性差别，这样就与一性相违。如果不承许差别性而主张一性，就会导致差别性返回，从而与趣入多体相违。
如果问为什么会如此？因为趣入多体为差别性所遍，由于其本质无法分离，所以当差别性返回时，趣入多体也会返回。
如果问其本质如何成立？"彼"指的是以自性相系，"如"是指在譬喻上，"事物"是指一性，"相系"是指了知相系。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། རྫས་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ལ་ཞུགས་པའི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སྟེ་གལ་ཏེ་སྤྱི་ལ་ཐ་དད་པ་མི་སྲིད་པ་དེར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་པའོ། །ལན་སྦྱིན་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མི་སྲིད་ན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་སྤྱི་དེ་སྲིད་དེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ལོག པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་གསལ་བ་གཅིག་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་གཅིག་པོ་དེ་མི་ལྡོག་པར་ཁས་ལེན་ན་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་གཞན་དེ་ངེས་པར་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དོར་བར་དཀའ་འོ། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་དེ་ ལྟ་མོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་སྟེ།རང་གི་འདོད་པ་སྤྱི་གཅིག་དུ་མ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ལས་གཞན་དུ་གནས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ཁས་བླངས་ན་དམ་བཅས་པ་ལ་རང་གི་འདོད་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ ན།རྟགས་ཀྱི་དོན་གང་རྟོགས་ན་དེ་རྟོགས་ནས་རང་གི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་མེད་དེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱང་རྟོགས་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་གང་ཁས་བླངས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེའོ། །དོན་ལས་དོན་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ གཞན་དུ་གནས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པ་ལ་གགས་བྱེད་ཅིང་ཕན་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཞན་དུ་གནས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་སྐབས་ན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་ཡང་དོན་གང་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པ་དེ་དང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེའོ། ། ཡང་ན་འགའ་ཡང་སྟེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཁས་མི་ལེན་ན། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་མཐའ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་ད ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བཞེད་པས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།གལ་ཏེ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པ་ལྟ་ན་ཐ་དད་པ་འདི་ཡང་ཡིན་ལ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་དེ་གཉིས་འབྲེལ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཅིག་དུ་ མ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་གྱི་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如何呢？凡是趣入多体者即是差别，如同趣入多个实物和处所等的青色和黄色一样。
现在，是对方认为：如果普遍相不可能有差别，那么如何能了知呢？
回答是：如果不可能有差别，那么普遍相也不可能趣入多体。因为能遍的差别性返回时，所遍的趣入多体必定返回，如同确定于处所等的单一明显差别。如果承许那个趣入多体的单一者不返回，那么由于必定获得与之能遍的其他差别性，就难以舍弃差别性。
如果说：虽然这样遍摄，但对佛教徒来说，"一趣入多"这个归谬因不成立。因为与自己所许的"单一普遍相趣入多体"的主张相异而住，不承许如此，若承许此者，则会以自己的主张违害所立宗故。
对此回答：当了知因的含义时，由于不舍弃自身的能遍，故间接了知无有他者即能遍法。因为承许任何所遍，就等于承许其能遍。
正因为从义理了知义理，所以即使安住于其他宗派，也不会妨碍义理的了知，且无益处，因此不是诽谤安住于其他宗派过失的场合。因此，即使与宗派相违，凡是依靠理力所得的一切义理都应当承许。
或者，如果完全不承许能遍，那么所遍即自己所承许的因法趣入多体等也不应承许，因为不承许能遍的缘故。如此虽然宗义不成立也无过失。
说完这些之后，为了显示也并非不成立而说："也非不成立"。因为是在显示这两法相系：若是趣入多体则是差别，若非差别则二者皆非。
确定为一者执为趣入多体，才会有因不成立的过失，而并非不如此承许。

།ཡང་ན་གཏན་ཚིགས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་དོན་དུ་ཡོད་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་ཡང་རྟགས་ལ་ཁྱབ་པའི་རིགས་པའི་སྟོབས་ལས་ཐོབ་པ་ནི་ངེས་པར་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བར་རིགས་ཏེ།སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དེ་ཁས་བླངས་ན་ཞེས་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་དོན་འདི་སྔར་བཤད་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཟློག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ཁས་བླངས་པས་རིགས་པ་ལ་གནོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་འདི་བསྟན་པའི་འབྲེལ་བའི་དོན་དུ་བཟླས་པས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གཅིག་ཁས་བླངས་པ་ཅན་གྱིས་ངེས་པར་ཆོས་གཞན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཁས་བླང་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་པས་བྱས་པ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དག་གི་གནོད་པར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་གཏན་ཚིགས་གཅིག་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་ན་ཡང་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་རྟོགས་ཏེ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་འདི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ ལ་སོགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ།དེས་ནི་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཡང་ལྡོག་པར་སྟོན་པས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དང་གཅིག་ཉིད་འགལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལས་བཟློག་པ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དང་གཅིག་མི་འགལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་གཏན་ཚིགས་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།འགལ་བའི་དོན་དེ་འདྲ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདིར་ཡང་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་མེད་པ་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་དགག་ པར་བྱ་བར་ཐལ་བ་ཡིན་ན།ཁྱེད་གྲངས་ཅན་པའི་སྨྲ་བ་འགའ་ཡང་དེ་ལྟར་དགག་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དེ་སྐྱེ་བ་དང་། མི་རྟག་པས་སེམས་པ་ཅན་འགོག་པར་ཟད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དགག་པར་བྱ་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡང་མི་ནུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགག་པ་དེ་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།སེམས་པ་ཅན་གཞན་དག་སྐྱེ་བ་དང་མི་རྟག་པ་འགལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བའམ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པ་ཅན། ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པ་སེམས་པ་མེད་པ་ལོག་པས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

或者，如果"趣入多体"等因在实际义理中存在，即使与宗派相违，由于是从因的周遍理力所得，也应当确定接受。如前所说"若承许此"等。
若问：这个义理刚才已经说过，岂不重复？答：不是。若问：难道不会被承许所违害吗？这里要说明"承许不能违害理力"的道理，所以为了显示此文的关联义而重复。
因此，承许所遍法者必定要承许其他能遍法，因为宗派不能违害理力所成。
再者，即使没有"一趣入多"这个因，仅凭根本因即主要的"趣入多体"也能了知所许。因为是趣入多体的所遍，而对此又成立能遍的差别性这一事物，如青色、黄色等。这表明若无差别的能遍则趣入多体也返回，从而显示趣入多体与一性相违，而不是证成趣入多体与一性不相违。因为"一趣入多"这样的因不具有量性，这种相违的义理是不可能的。
若说：我也用"具生性"等作归谬。答：如果这里也像趣入多体那样，以无思维的返回来归谬无常性和生起，但你数论派的任何论者都不是这样破斥的，仅仅是用生起和无常来破斥有思维而已。
若说：应当如此破斥。答：这样做也是不能的。为什么呢？因为对其他有思维者来说，生起与无常的相违性未成立。因为归谬"由于生起或无常故，应成无思维"，以及从归谬返回的"无思维返回故，生起等返回"这样的因，都不能令人理解。

། གལ་ཏེ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཐལ་བ་ནི་གང་སྐྱེ་བའམ། མི་རྟག་པ་དེ་སེམས་པ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། འདིར་སེམས་པ་ཅན་སྐྱེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ནི་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་མི་རྟག་པར མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པ་གང་སེམས་ཅན་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན་བདག་ཤེས་པ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་འདི་ཡང་སེམས་པ་ཅན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལས་མ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔར་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། སྐྱེ་བ་ཅན་དང་མི་རྟག་པ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོད་པ་ལ་སེམས་པ་ཅན་བྱུང་ན། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་སེམས་པ་ཅན་དུ་གནས་པ་དང་། དེ་སྦངས་པས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་ པར་གནས་པའི་འགལ་བ་འདི་དག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སེམས་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐལ་བ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དང་གཅིག་པ་དག་ཇི་ལྟར་འགལ་ཞེ་ན། གཅིག་པའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་འབའ་ ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་དོན་ཏོ།།གཅིག་པ་ནི་སྤྱིའོ། །རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་འབྲེལ་བ་ཞེས་སྔར་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་དང་རྫས་གཞན་དང་སྤྱི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་པ་མེད་དེ་གཅིག་དེ་ ཡིན་པ་དང་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་གཅིག་དེ་མ་ཡིན་པ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཐལ་བ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དེ་སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱི་ཡང་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐལ་བ་ལས་བཟློག་ པ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མེད་དེ།དཔེར་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་གསལ་བ་གཅིག་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་དང་དུ་མ་ ལ་འཇུག་པ་དག་འགལ་མོད་སྤྱི་ནི་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།འགལ་བ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དུ་མའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཁས་བླངས་ན། གཅིག་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཏོང་སྟེ། སྤོང་བ་མེད་ན་སྟེ་གཅིག་མ་ཡིན་ཁས་མི་ལེན་ན་དུ་མ་རང་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་མི་འབྱུང་སྟེ། མི་ སྲིད་པའི་ཕྱིར།སྤྱི་ལ་གཅིག་དང་། གཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཉི་ག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问：怎样是不能令人理解呢？答：归谬论式为"凡是生起或无常者，皆是无思维，如瓶"。在此，有思维者与具生性等的相违未成立，因为论敌见到心识本身是生起和无常的缘故。从归谬返回的论式为"凡是有思维者，皆无生起等，如有知的我"，这也因为对论敌而言，有思维与无常等的相违未成立。
若问：如何未成立？答：如前所说"无缺乏因缘而生起"等。
若问：这如何未成立？答：当具生性和无常在无缺乏因缘时存在，若有思维生起，则应无生起等；又生起与灭尽互相排除而住于有思维，以及舍离彼而住于生起等，这些相违未成立。因为见到既是有思维又是具有生灭的缘故。
若问：你说趣入多体与一性如何相违？答：说"一性也"，不仅是常与无常，这是"也"字的含义。一性即共相。如前所说"无间相连"，由于承许空无多体的自性，故无处所等，即时间、异体、共相联系等趣入。因为彼一性与多体相连的非一性，是互相排除而住的性相，故相违。
因此，归谬"由于趣入多体故，应成差别，如青黄"，以及"共相也是趣入多体"；从归谬返回"若无差别则无趣入多体，如确定一处所等显现"，以及"共相也是无差别"，这些因能令人理解。
"诸大师"即世亲等。
若说：虽然一与趣入多相违，但共相是二者的自性。答：说"诸相违"，即若承许趣入多体即多体自性为一，则舍弃一性；若不舍弃，即不承许非一，则不能承许多体自性，因为不可能的缘故。共相不可能同时具有一性和非一性这两种性质。

།གལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་ནི་ཇི་ཞིག་ལ་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དཔྱད་པའི་སྐབས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའི་དོན་དཔྱད་པའི་སྐབས་ནའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་རིགས་པའམ་མི་རིགས་པར་ཁས་བླངས་ པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གྲགས་པའི་དོན་ཁས་བླངས་ཏེ།དེ་ལ་དཔྱད་པ་བྱའི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེའི་དོན་དཔྱོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཁས་བླངས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་གཞན་དུ་སྤྱི་མེད་པར་ཁས་བླངས་ནས་སྤྱི་དཔྱད་པ་ནི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལས་ མཐོང་བ་བཀག་ནས་རྣམ་པར་བཏགས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པས་གང་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་འདྲ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །རེས་འགའ་བུམ་པ་ དང་།སྒྲར་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅེས་སྨྲས་ལ་གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་སྒྲར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། མི་རྟག་པའི་ཟླ་ཡིན་པས་དང་རྟག་པའི་ཟླ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཟླ་གཉི་ག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མི་རྟག་པ་ དང་།ཅིག་ཤོས་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་རིང་བ་དང་རིང་བ་མེད་པ་སྟེ། ཉེ་བ་དང་འགལ་བ་དང་། མི་འགལ་བ་དག་སྨྲ་བ་པོ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྦྱར་བར་ཟད་དོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྔར་མི་རྟག་པ་དང་འདྲ་བར་སྨྲས་ནས་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ རྟག་པ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཅར་དུའོ་ཞེ་ན། དུས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་སྒྲ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྒྲ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་ནི་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དོན་མི་འགྲུབ་སྟེ། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དག་ལ་རྟགས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རིང་བ་སྟེ་ལྡོག་པ་དང་། ཉེ་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རིང་ བ་དང་ཉེ་བ་དེ་གྲུབ་ན་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱབ་ཀྱི་ཆ་མཐོང་བའི་དུས་འགའ་ཞིག་ཏུའོ། །དེ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྭ་ཅན་དང་འདྲ་བའིའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་དངོས་པོས་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཁོ་བོས་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པོ་ཞེ་ནའོ།

若问：如果没有这样的共相，那么对什么进行观察呢？答：说"观察时"，即在观察宗义的义理之时。由于承许宗义为合理或不合理，故从中承许共许的义理，对此进行观察。若不如此，则不能观察其义理。
因此说"在他处承许"，即在宗义之外承许无共相而观察共相是不合理的。
如是遮破教证所见后，为遮破分别，故说"无义"。"成为事物的接近"即成为事物的随行。
若问：那么如何？答：由说者欲说而表述任何相似。有时说"因与瓶和声相似故无常"，又说"因与虚空和声相似故常"，此即"因为是无常的对应"与"因为是常的对应"之义。
若问：常与其他的对应二者如何？答：正因如此，说者欲说无常与其他非无常二者的远与不远，即接近与相违、不相违二者，于说者欲说中并不存在，故如是配合而已。若是事物自性，则先说与无常相似后，不应再说欲说与常相似，因为相违故。
若说：并非欲说转变，而是同时。答：说"同时"等，"又"字表示不仅是次第而已。"如是不趣入"即声不如事物般趣入。
因此，如是因仅是言说而已，无有义理。故不能由此成立义理，因为对事物性相而言，如是因的远离即返遮，及接近即随行未成立故。
若远离与接近成立，则"因为是任一"能令理解，如"于某处"即见背面之某时。"与彼相似"即与有角者相似。
若说：如是虽非事物，然由我如是欲说，故成立常性。

།འདོད་པས་སྦྱར་བ་དེས་དོན་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པས་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་ནི་འབྲས་བུའི་སྒྲའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ངོ་། །དོན་རྟག་པའམ་ཅིག་ཤོས་ནི་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་ངེས་པ་ མེད་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་ན་བུ་རམ་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལ་དངོས་པོས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པས་ན་འདོད་པས་བྱས་པའི་རྟགས་དངོས་པོ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན། ། འདོད་པ་ལས་ནི་དངོས་པོ་ཡང་ནི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དེས་བྱས་པའི་རྟགས་ནི་དངོས་པོ་ལ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངག་རང་གིས་སོ། །བརྒྱུད་པས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངག་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས སོ།།ཕྱོགས་དང་རྟགས་བརྗོད་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་དེ་རྟགས་བརྗོད་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་སུ་དོན་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གནས་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཕྱོགས་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའོ། །འབྲེལ་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདགས་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ངག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ། །གདགས་པའི་དགོས་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས ཀྱི་ངག་ལས་སོ།།ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ལས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ངག་འཇུག་གོ། །ནང་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པའོ། །དེ་དྲན་པ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ གསུམ་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་དོན་དྲན་པ་སྐྱེད་པའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཚུལ་གསུམ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི་ངག་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་བརྗོད་པ་ཁོ་ནར་ནུས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཡུལ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སོ། །རྟགས་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་ནི་རྟགས་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་ནི་ནུས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་དགོས་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་དེ་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ཕྱོགས་སོ། །གལ་ཏེ་སྔ་ཕྱི གང་དུ་ཡང་ཆད་པས་བཅད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ།

由欲望所配合的义理是空无常性或无常性，因此，仅仅是如此欲说，也是通过果声。常性义理或其他不能成立，因为说者的欲说并非必定趣入事物本身，如此，即使河岸边没有糖堆，也会说"河岸边有糖堆"而趣入。
正因如此，由于欲望不能遍及事物，故由欲望所作的因相对事物是错乱的。若仅与欲望相关联，则由于欲望与事物互异，故不与事物相关联。因此，由该欲望所作的因相对事物是错乱的。
现量是由自身的立宗语。间接则依靠从立宗语所生。
若问："说立宗与因相"如何？因相的陈述不是能令理解的能立语吗？答：说"住于自能立"，因为不是直接安住于成立义理理解的能立，故与立宗相同。
"陈述"即声音。"无有确定关联"即由意乐力而趣入。"欲安立"即能立语是理解能立的因。安立的必要已如前说。
"从彼"即从立宗语。若问如何趣入？答：说"声是无常"时，由"为什么"而生疑，从而趣入因相语"因为所作"。"内在理解"即其自性义。"于彼"即刚刚所说。"生起忆念"即生起三相所摄义的忆念。
"又"不仅义理唯是三相，且语言也唯能陈述三相而安立功能。"境的陈述"即立宗。因相陈述不可能趣入是因为无有因相境。
"此已说"即"间接亦非能"与"由疑亦欲知"。"复次"不仅是不能，且无有必要。"定未说彼"即立宗。若前后任一处都是由断而截断的处所。

།ཚིག་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་མ་བསལ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་བཞི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་པ་བསལ་བས་ནི་གནོད་པར་འགྱུར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པར་ཁས་བླངས་པ་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་པའོ། ། དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་དཔེར་ན། བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཁས་མ་བླངས་ན་བདག་མེད་པ་མི་འབྱུང་བས་སོ། །སྐབས་ཀྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པས བདག་མེད་དོ་ཞེས་བརྩད་པ་ནི།གྲངས་ཅན་གྱིས་སྐབས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བདག་གི་དོན་ཞེས་མ་སྨྲས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟགས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པའི་ཚིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་ བྲག་ཉིད་དོ།།འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བར་གཞན་མ་སྤངས་པའི་ཚིག་གིས་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་པའི་ལུགས་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པའི་འགལ་བ་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་ཙམ་གྱི་འགལ་བ་ཉིད་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ།།གལ་ཏེ་གཞན་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་འདུས་པ་ན་ཡིན་པ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་ཡང་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཅན་དེ་དག་ཏུ་འདོད་པས་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་དོན་ཞེས་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ རྟགས་དོན་མེད་པས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་གང་གིས་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེ་ལ་ནི་འདུས་པའི་དོན་ཁོ་ན་དང་རྟགས་འབྲེལ་གྱི་ཅིག་ཤོས་དང་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་མ་གྲུབ་བོ། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་མོ། །དེ་ནི་དཔེ་ལ་གཞན་ འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་རྟགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དང་འགལ་བ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དང་འགལ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་འདྲེན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་མེས་ཀྱང་ གྲང་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་འགལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་འགལ་བ་དཔེ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དཔེ་མལ་ཆ་ ལ་སོགས་པ་ལ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཚང་བའོ།

若问："所谓'四句'不合理，因为也未遮除"。答：此四句是通过遮除立宗相不适用而遮除过失，故另外显示。确定承许即"声是无常"。其非相属关系即"虚空的功德"。相属关系例如：承许无我的相属关系是无常、苦、空等，因为若不承许彼等则无我不会生起。
"处所的"即如佛教徒争论"无我"时，数论派为遮破该处所而说，虽未说"我的义"也可理解。若非如此，则因相无义。"非和合的作用"以遮除其他差别的语词即法的差别。"非和合的义"以未遮除其他的语词即有法的差别。"仅安立"即仅是言语表述的方式。
如是表述，从法的差别反面成立的相违与从有法的差别反面成立，这仅是名称差别的相违性是同一。若问："虽说'其他'但非'非和合'"。答：复次，由于许彼等为自性差别，唯非和合义是由处所所成立，否则因相无义。
若问："即便如此，如何成过失？"答：说"彼等由何关联"，因为在喻例中唯与和合义相关联因相，而与另一方面则不相关联，故关联不成立。"由何如何说"即仅是他义。彼于喻例中，其他和合性的作用之所立与因相随行成立。
即便如此，与彼所立无有随行，即与彼相违的非和合作用也与彼相违，若由具随行的因相引申，则成太过，如火对寒触等。如是，由"一切因相相违"等遍摄相违引申故。喻例也成所立不全，因为自所遍摄相违于喻例不可能故。或者，于床等喻例中非和合作用不全。

།དེ་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་དག་ཀྱང་ངོ་། །གང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་གང་ལ་ཡང་ངོ་། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དང་འབྲེལ་བའོ། །རྟགས་དང་དཔེ་དག་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟགས་གང་ ལས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།བརྗོད་པའི་ཆོས་དེ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ན་ནི་སྐྱོན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་དང་དཔེ་མེད་པ་དག་གོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྨྲས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།གལ་ཏེ་འདོད་ཀྱང་མ་སྨྲས་པ་འགལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་ནའོ། །འདོད་པ་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་འགལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱོན་མེད་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པས་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྨྲས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་སྨོས་པ་སྟེ། འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ།གཞན་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པའི་གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་ནི་རྟགས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། བདག་གཞན་ཞེ་ན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བདག་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་དེ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱི་དེ་དང་འགལ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་རྩོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གང་ལས་ཏེ། དེ་བསྒྲུབ་པའི ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་བཀོད་པའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཀོད་པའི་འབྲས་བུ་བདག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་ཡང་ངོ་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་འདུས་པའི་དོན་དུ་གྲུབ་པས་སོ། །གལ་ཏེ་འདུས་པའི་དོན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །འགལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དཔེས་བསྟན་པ་ནི་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྷ་ཏྲི་ཧ་རི་ན་རེ། ཤེས་དང་ལྡན་དང་ཕྱི་དོན་དང་། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། །དེ་དེ་སྒྲ་བརྗོད་པས་ རྟོགས་པས།།སྤྱི་ནི་འབྲེལ་བར་རབ་ཏུ་གནས། །ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ།

"仅此"即相违等。"于任何"即于任何喻例。"随行"即与因相关联。因为无有因相与喻例，所以从任何因相都不能了知。
若说所说之法"非和合性的作用"，则此过失即相违与无喻例。"于所立无差别故"即如说是由因相所了知故。若虽许可但未说则无相违等过失。若于所许，则于能破也应无相违过失。
若谓："愿无过失"。答：非无过失，因为因相趋入相违品，是颠倒成立所立之相故。所说颠倒成立与无差别故。若谓："因为是和合故"无颠倒。答：如前所说，以"非和合义"等显示为法与有法的差别，否则未作差别的他义，因相无义故。
因此，于彼许无非和合义随行，如世亲论师所说："若谓我他故，因不成立故"，即我不成立本身是能破所许的相违，因为与彼我无随行而与彼相违随行故。"从何争论"即从我，为成立彼而立论。"即便如此"即虽许所立我为所立。"颠倒成立"即因随行和合故成立和合义。
若谓："和合义即是所立"。答：说"无果"，彼即敌论者也许可。以喻例显示相违无果，即说"声的相"。如跋颇利诃梨说："具智与外境，及自性亦尔，由彼声诠故了知，普遍安住关联中。"

།དེ་ཉིད་སྒྲ་རྣམས་ནི་མིང་དང་འབྲེལ་བར་མ་གྱུར་པའི་སྔོན་ནས་ཀྱང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིང་དང་འབྲེལ་བ་ནི་བརྡར་བྱས་པའོ། །དེའི་སྔོན་རོལ་ནི་དེ་མ་གྲུབ་པ་ན་ཡང་ངོ་། །དོན་དང་ལྡན་ཏེ། སྒྲ་འདོན་ པ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་གོ་བར་བྱེད།ཕྱིའི་དོན་གོ་བར་ནུས། རང་གི་ངོ་བོ་གོ་བར་བྱེད་དེ། གོའུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་། བ་ལང་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ག་དང་ཨོ་དང་ཨུ་དག་གོ་བར་བྱེད་པས་སོ། །དེས་ན་བརྡའི་སྔོན་རོལ་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ ཤེས་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོར་གོ་བར་བྱེད་དོ།།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པར་འདོད་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་དོན་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པའམ།རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་དོན་ནི་གྲུབ་ཀྱང་དོན་དུ་སྐྱེས་བུས་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དོན་མེད་དེ། སྒྲ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་གཞན་པའི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་ན་ནི་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་བདག་གི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པ་སྒྲུབ་ན་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱང་པན་པའོ། །དེ་ དག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་རྟགས་སྦྱོར་བ་སྨྲས་ཤེ་ན།འདི་ནི་འགལ་བ་མེད་དེ་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་རྗེས་སུ་འདོད་པས། གཞན་ཉིད་ལ་སྟོན་པས་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སེམས་པ་ཅན་དུ་གསལ་བའི་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ།སྐྱེས་བུ་དང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་དག་ལུས་ལས་གཞན་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཉིད་སེམས་དང་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ཅན་དུ་གསལ་བའི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་སྟེ་དགུན་ཆང་རྣམས་སོ། །སོ་ གའི་དུས་སུ་དང་བར་འགྱུར་བ་དག་ཆང་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།སེམས་དང་སྐྱེས་བུ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འབྱུང་བའི་ལུས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ངན་གཡོའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། བུམ་པ་སེམས་པའི་ངོ་བོར་གསལ་བའི་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་སྐྱེས་བུས་ཟླ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་ན་ལུས་ཉིད་སེམས་དང་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པར་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའོ།

"声音在未与名称相关联之前就具有意义"这句话中，"与名称相关联"即是约定俗成。"之前"即是在尚未建立约定时。"具有意义"是指：发声时能表达说话意愿的意识，能表达外境义，能表达自性。如"牛"这个声音能表达说话意愿、牛这个对象，以及自身的"ga"、"o"、"u"等音。因此，即使在约定俗成之前，也能表达说话意愿的意识和自性。
"因见有语法变化"是指不离第一格、第二格等自性故。此处欲证成仅具自性之义，而语法变化则会导致具有外境之义，故成立非所欲，或虽成立仅具自性之义，但因无人意欲作为义，故因相无义。因为除了从声音了知自性外，无其他所欲了知之义。
"未作他义差别"即若未特别指明"非和合的他义"，则不能成为所欲证成的自义。"承许他义"即若证成未作差别者，则为敌论者佛教徒所承许故。第二种论式属于顺世外道。他们不是不承认推理为量吗？为何说因相论式？答：此无相违，因为随顺他人共许，为对他人说故。
"具有意识的身体相之士夫"，他们的宗义如是：除身体外别无所谓士夫与意识，具物质性的身体本身即是意识与士夫。因此，具有意识的身体性质的士夫，如冬季的酒。夏季变清的酒不异于酒本身，同样，意识与士夫也只是物质的转变，而非异于物质的身体。为证成此义，设立诡辩论式：若成立瓶子与具有意识的身体相之士夫相随，则以此推知身体即是意识与士夫。

།རྩིག་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ལ་བུམ་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དེ་ལྟ་བུའི་ཟླ་དང་བཅས་པ་རྟགས་ཅན་དང་། ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་དག་ཡོད་པར་སྣང་བས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྟེ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་གསལ་བའི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེས་བུས་གཉིས་པ་ཅན་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ།ལུས་ནི་སེམས་ལས་ཐ་མི་དད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་གསལ་བའི་ལུས་གཉིས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་མི་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་གཉིས་པ་ཅན་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་གསལ་བའི་ལུས་ཀྱིས་གཉིས་པ་ཅན་ཞེས་བྱེ་བྲག་མི་འཕེན་པའི་ཕྱིར་ལུས་དེ་ཙམ་གྱིས་སམ། ཡང་ན་བུམ་པས་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེ་ལ་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟའོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་སེམས་པ་ཅན་དུ་གསལ་བའི་ལུས་ཀྱིས་གཉིས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་ན་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཡིན། བུམ་པ་ལུས་ཙམ་གྱིས་གཉིས་པ་ཅན་དུ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྟེ།གལ་ཏེ་དཔེ་ལ་ཡོད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་སེམས་ལས་བཟློག་པའི་བུམ་པས་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ཅན་དུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཉིས་པ་ཅན་དང་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་དཔེ་ལ་གྲུབ་པས་ བུམ་པ་ལ་ཡང་མི་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་གྲངས་ཅན་པ་ལ་སྨྲ་བ་དང་འདྲའོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱོན་སྔར་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་མི་འཕེན་ཞེས་སྨྲ་བ་བྱེ་བྲག་དེ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་རྟགས་ཀྱིས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་ན་རྟགས་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེས་སེམས་པ་ཅན་དུ་གསལ་བའི་ལུས་ཀྱིས་གཉིས་པ་ཅན་དེ་འགྲུབ་སྟེ།སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་འདི་ལྟར་སེམས་པ་ཅན་དུ་གསལ་བའི་ཞེས་སྨྲ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་པ་ཅན་ དུ་གསལ་བའི་གཉིས་པ་ཅན་དུ་འགྲུབ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་འཕེན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ན་དེ་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱེ་བྲག་དེ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་མི་འཕེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་འཕེན་ནའོ། །རང་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ནི་སེམས་པ་ཅན་དུ་གསལ་བའི་ ལུས་སུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ།

墙是周遍处，因为在其上显现有瓶子与士夫这样的相随关系的有因，以及非青莲花性的因相。为显示其中也无周遍，说明如下：具有意识性的身体之士夫未成立为具二性，因为对身体是否异于意识存有怀疑。如是，由于对所立法"具意识之身体具二性"存有怀疑，故不能作为譬喻。因此无有周遍。
若说"因欲以共相成立"，即仅成立共相具二性，而不涉及具意识身体之具二性的差别，故仅由身体本身，或由瓶子具二性，对譬喻的周遍无有怀疑。对此回答：若不能成立具意识之身体具二性，则"非青莲花性"这能立有何果？因为对方也承许瓶子仅由身体具二性故。
"或者"是指四种分别：若于譬喻中所立法是异于意识的瓶子具二性，由于士夫存疑故非是，因此非具意识性的具二性与因相在譬喻上成立周遍，于瓶子上也成立非所欲，故成相违，如前对数论派所说。
复次，"若又"之言，"若"字表示过失未尽。若为遣除譬喻无周遍而说不涉及差别，则此差别若非能立因相之境，如何由"因为是非青莲花"之因相成立具意识身体之具二性？因为所欲成立说为"具意识"。若由"非青莲花性"之因相成立具意识之具二性，则如何说彼非因相之境？因已涉及彼差别，说"不涉及"不应理。若说"是境"则涉及差别。依于自身之过失即是：由于对具意识之身体存疑，故对周遍存疑。

།དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པས་ནི་འདོད་པ་མ་གྲུབ་ན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པས་ནི་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་ལ་འདོད་པ་གྲུབ་ན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་འཕེན་དུ་ཡང་མི་རུང་ལ་མི་འཕེན་དུ་ ཡང་མི་རུང་བའི་རྒྱང་པན་པའོ།།ུཏྤལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་ནུས་པ་མེད་པ་ལ། མི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུས་ཉེ་བར་འཚོ་སྟེ་བདེ་བར་གནས་ནའོ། །ཕ་རོལ་སུན་འབྱིན་པ་ཀླན་ཀའི་འཇིགས་པ་མེད་པ་ནི་མི་འཚོའམ་ཅི་སྟེ་ རང་གི་ཉེས་པ་ལ་མི་ལྟ་བར་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ།རིགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀླན་ཀ་དང་བཅས་པ་དགོད་པ་ལ་མི་བདེ་བ་མེད་ན་སུན་འབྱིན་པ་འཇིགས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། སེམས་པ་ཅན་དུ་གསལ་བའི་ལུས་ཀྱི་ གཉིས་པ་ཅན་ནོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐུས་གྲུབ་པ་འཕངས་པ་ནི་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་འཕངས་པའོ། །དེས་ཁྱབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པ་མ་བཏང་གི་ངར་དུའོ། །སུན་འབྱིན་པས་ཀྱང་ཁྱབ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ། ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གམ་ ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས་སོ།།གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་ཅན་སེམས་པ་ཅན་དུ་གསལ་བའོ། །ཁས་མི་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་ཅན་དུ་གསལ་བར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། ། ལུས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་བུམ་པ་ཡང་གཉིས་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བུམ་པ་ལ་མི་སྲིད་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གཉིས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཟ་བ་མི་སྲིད་པ་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྦྱོར་བར་མི་འདོད་ལ། སྨྲ་བ་པོ་ཟ་བ་པོ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་ཁོ་ན་ཟ་སྙམ་ན་ཡང་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་སྦྱོར་བར་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བུམ་པ་རང་ཉིད་བུམ་པ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་པར་ནི་ཁས་མི་ལེན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ ཏེ་བུམ་པ་ཉིད་བུམ་པ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།བུམ་པ་དང་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

所谓"如是"，是指若有周遍则不能成立所欲，若成立所欲则无周遍，因此既不应涉及士夫身体之差别，亦不应不涉及，此乃顽固论者。对于"因为是非青莲花"这无力因相，若依止于成立非所欲之所立法，以如是能立而安住快乐。难道不是因为无有他方诘难过失之畏惧而不能存活？若不观察自身过失而压制他方，此乃王族之安立，意即非依正理。
若于设立过失无有不安，则因无有诘难之畏惧，故随其所欲，即具意识之身体具二性。由能立力所引生之成立，是由欲成立非青莲花性所引生。彼遍及未舍所立之自性。诘难亦遍及，因为将说"乃至周遍存疑，或若无疑则颠倒"。
复次，如是差别即具意识性。"若不承许"是指因对具意识性存疑故不如是承许。"共相"即仅具二性。因为如是身体未成立，且将显示瓶子于所立瓶子上不可能具二性，故于任一者上皆无具二性之义。
不可能单独食用，是指不欲作"任一者单独食用"之连结，对说者与食者二者无疑，即便认为"唯提婆达多食用"，亦不欲作"任一者单独食用"之语言连结。为显示此义而说"如何"，即不承许瓶子自身异于瓶子，因为非异于彼自身故。若承许瓶子性异于瓶子，则成相违，因为瓶子与非瓶子相违故。

།དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་ལུས་ཙམ་ཞིག་བུམ་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་གཉིས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་གི་དོན་ཤུགས་ ཀྱིས་ཏེ།རིགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་གཞན་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་གཉིས་པ་ཅན་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལས་གཞན་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཉིད་འདིར་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་དམ་བཅའ་བར་བྱ་བའི་བུམ་པ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་མ་བརྗོད་དོ།།བུམ་པ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བར་འགལ་བས་མི་སྲིད་པའི་བརྗོད་པ་མི་རིགས་པས་སོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ནི་རྫས་བརྗོད་པར་ འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲིད་ན་རུང་གི་རྫས་ཐམས་ཅད་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་ཀྱང་དེ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པས་གང་ཡང་མེད་པ་ལ་རིགས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་ ཆོས་མི་སྲིད་དོ།།གཞན་ཡང་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མིག་གི་ཤེས་པས་གསལ་བ་དང་བྱ་བ་བྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་ལྟར་རྟོག་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དབང་པོ་དེ་འགྱུར་ཡང་རྟོག་པ་ཙམ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་མེད་པར་ཡང་རྟོག་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་དུ་མ་ གྲུབ་པ་དེ་དག་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་ཁས་ལེན་ནའོ།།འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་མེད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྩིག་པ་ལ་སེམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་གཉིས་པ་ཅན་ཉིད་མ་ གྲུབ་པ་སྟེ།ལུས་ཉིད་སེམས་པ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ལ་ཡང་སེམས་པར་གསལ་བའི་ལུས་ཀྱིས་གཉིས་པ་ཅན་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་མེད་དོ། །འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་དང་བུམ་པ་གཉིས་པ་ ལ་ནི་མི་སྲིད་དོ།

因此，由于非异于瓶子，故仅身体异于瓶子之义，乃具二性语义之隐含，因为唯有一种依理而住之他法，故说"任一具二性"无义。"异于"即异于瓶子。若谓"此处唯欲身体异义"，则应如是说，即不说"任一"而立宗"身体具二性"。瓶子亦因相违而不可能如是说，故不应作不可能之说。
"任一"是总说，总说若于欲说实体一切处可能则可，若于一切实体不可能者，因为不应有总相，故如是则差别亦应成过。婆罗门等即摄取刹帝利等。如是于婆罗门等皆无者，种姓总相法不可能。
复次，如"根"之总相相，于非根生之分别意识上不具"根生"之相，即如是。若问"如何是非根生性"？非如是了知，因为根生眼识所了知之明显及作用功能非分别所了知，且根虽转变而仅分别不转变，且无根亦生分别故。
"若于彼等如是承许"即于未成立异义彼等承许"任一"。"将成"即总相所立。若问"何故无异义"？故说"复次"，即由无周遍而存疑，谓于墙上思维性身体之具二性未成立，因为对身体是否为思维存疑故。因此于瓶子上亦以思维明显身体具二性存疑之因相无所成立。"因相违"即如前所说。因此，身体与瓶子二者皆不可能具二性。

།དེ་ལྟར་ན་རྫས་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་སྤྱི་ལྟ་ཞིག་ག་ལ་འགྲུབ། དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཟ་བའི་ཆོས་གཉི་ག་ལ་སྲིད་ན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་སྤྱིར་བརྗོད་པ་རིགས་ཀྱི། གཉི་ག་ལ་ཟ་བ་ཉིད་མི་འདོད་ན་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཅིག་ སོད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ལྷ་སྦྱིན་ཁོ་ན་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལྷ་སྦྱིན་གཅིག་པུ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་འདི་ལྷ་སྦྱིན་ལ་འགོག་པ་ཙམ་ཞིག་བསམ་པས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཟའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། གཅིག་གཟུང་བར་ཐལ་བ་སྟེ། རྫས་གཅིག་གི་ ཆོས་བསམ་པའི་སྐབས་ཡིན་པར་ཐལ་བ་སྟེ།མི་འདོད་པ་དེར་འགྱུར་བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་མའི་གཉིས་པ་ཅན་སེམས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའམ་འདིའོ་ཞེས་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཏུ་ རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གི་ཆོས་སེམས་པར་ཐལ་བ་མེད་དོ།།དེར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དེར་རོ། །བུམ་པ་ཡང་གཉིས་པ་མ་ཡིན་ལ། ལུས་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་གཉིས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འདོད་དེ། རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་མི་སྲིད་ན་བརྟག་པའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་གཅིག་ཁོ་ན་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས། གལ་ཏེ་ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཟ་བ་པོ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་པོ་དག ལས་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་གཉིས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་ཀྱི་གཅིག་གི་གཉིས་པ་དང་བཅས་པར་སྒྲུབ་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྡུ་བ་སྟེ།འདིའམ་འདིས་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་གི་འདོད་པའི་དོན་ཡང་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་ལ་སྤྱི་ཡང་བྱེ་བྲག་མི་སྲིད་པས་མ་ཡིན་གཅིག་ཏུ་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཡང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་པས་ན།ད་ནི་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྟགས་འདིས་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་པར་ནུས། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་།གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡང་མི་འཐད་པ་དག་ཏུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་དང་བུམ་པ་དག་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་ བའི་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ།

如此，怎能成立无实体差别之总相？以提婆达多等为例，若食之性质于二者皆可能，则应理说"任一"为总说；若不许二者皆食，则说"任一食"是否有意义？
若谓"并非唯提婆达多食"之说，仅是遮遣提婆达多独食之性质，故说"任一食"无过失。则应成执取一者，应成思维一实体之性质时分，因为无不欲成彼之时分，因为是思维多者之具二性时分故。由此是观察之境故，即因为是二者中任一之分别境，故无成立一之性质之过。
"于彼"即于分别境。不许"瓶子非二，如是差别之身亦非二"，不应理，因为若二者皆不可能则无观察境故。此首先遣除"唯一食"之遮遣分别后，若谓"于提婆达多与耶若达多中任一食"即是成立唯一食者，亦不应理。以二者中一者不可能具二性，若成立一者具二性，亦为分别所摄，若谓"此或彼具二性"，则不应说"任一具二性"。
如是，由于自许义无周遍故不成立，由于总相于差别不可能故非有，由于一向遮遣与成立亦不应理故不成立。今者，"因为非青莲"等因相能成立何义？于"因为是主题与同品中任一"亦说明无周遍性及一向决定执取不应理。
若问如何？于虚空与瓶子是同品性，由于无主题、同品及自性，故无"任一"之因相，故无周遍。

།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་སམ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པས་ངེས་པར་བཟུང་ན་ཡང་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒྲར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སུན་དབྱུང་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་མ་གྲུབ་པའམ་རྫས་ མེད་ན་སྤྱི་མི་རུང་བའོ།།ཇི་ལྟར་སྤྱི་དང་རྟགས་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། གཉི་ག་ལ་སྲིད་པར་འགལ་བ་མེད་ན་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་དེ་ལྟར་དེ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྲིད་པ་ནི་མེད་དེ་འདི་ལྟར་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བུམ་པའམ་ ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་རྟགས་དེ་ཕྱོགས་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ།འདི་ལྟར་སྒྲ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་གི་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དེ་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟག་པ་ནི་འདིའམ་འདི་ ཡང་རུང་ཞེས་སྤྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟེ།ཕྱོགས་ཁོ་ན་གནས་ཀྱི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་ན་མ་ངེས་པར་སྤང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་མ་གྲུབ་པོ།།དེའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ཉིད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་བརྗོད་པ་མ་མཛད་དོ། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་སྤྱི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མ་གྲུབ་ པོ།།དེ་ལྟར་ཞར་ལ་འོངས་པ་བསྟན་ནས་དོན་དཀྱུས་མ་ཉིད་བཤད་དེ། གལ་ཏེ་རྩིག་པ་ནི་སྤྱིར་གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་པར་སྨྲ་བས་གཉིས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གང་ཡང་རུང་བས་ཞེས་སྤྱིར་སྨྲས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པར་འདོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཤུགས་ ཀྱིས་གཉིས་པ་ནི་ལུས་ཁོ་ནས་སོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡང་གནས་ཏེ།ལུས་སེམས་པར་གསལ་བར་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ལུས་ཁོ་ན་གཉིས་པར་རྟོགས་ཀྱི་བུམ་པ་ནི་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་རིགས་པ་ཅན་སྲོག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟའི། རིའམ་ཤིང་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཁོ་ན་བརྗོད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་གི་སྒྲ་དང་ཉེ་བ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐབས་ཀྱི་ཤུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་སྨྲ་བ་འདོད་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་ངོ་། །དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གཉིས་རིགས་པ་མ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཁོ་ན་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若确定是主题或同品之一而另一不可能存在，则说"任一"之词不应理，此为破斥之说。"又"者，即因相不成立或无实体则总相不应理。
若问如何不成立总相与因相？若于二者皆可能无相违，则彼等主题与同品如是可说"任一"。然而如是可能性实不存在，譬如说"任一"是同品瓶子或虚空，若转为他者，则此因相于主题声不成立。如是，声是常或无常等差别，所立声非是主题与同品中任一之总相自性。观察即总说"此或彼皆可"，而声之自性是各别决定，唯住于主题非同品故，各别决定与不决定相违故。若不承许各别决定性，则成舍弃不决定故。如是，由于声上无"是同品"之性质故，因相不成立。
于彼同品上亦由于是主题性故无周遍，然彼已先说故了知，此处未作宣说。由于主题与同品各别决定故总相不可能，故总相不成立。
如是说明旁义后，今说正义：若谓墙由总的任一具二性而说故成具二性，故有周遍。虽总说"由任一"，然由所欲成立处义之力，二性唯由身而住于差别，因为明显欲成立思维身故唯了知身为二性，而瓶子因无必要故非所了知。如同于行走与来去，对有情等某些存在疑惑，而于山或树则不然。
若谓因全无唯身之差别语故非尔。说"差别语与邻近唯"者，即由处之力等，亦由彼说之欲求力。"异义二者不应理"者，因为唯身应理故。

།ཡང་ན་དོན་གཞན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་དེ་གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་བྱེ་བྲག་ཅན་དག་མ་གྲུབ་པ་དང་བུམ་པ་ཡང་བུམ་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་མི་རུང་བས་སོ། །ཁས་མི་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའམ་རིགས་པས་ན་གཉི་ག་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་ བུམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྤྱི་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ་དཔེ་རྩིག་པ་ལ་བུམ་པས་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་ལུས་ཀྱི་མ་ཡིན་ལ།བུམ་པ་ལ་ལུས་ཙམ་གྱིས་གཉིས་པ་ཙམ་ཡིན་ཡང་ལུས་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱིས་གཉིས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་ན། གལ་ཏེ་ བུམ་པར་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ།སྒྲའི་མི་རྟག་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་སྤྱིར་ཡིན་ན་གཉིས་པ་ཅན་ཙམ་སྤྱིར་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དཔེ་ལ་གྲུབ་པའི་མི་རྟག་པ་དེ་དང་སྒྲ་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་གཉིས་པ་ཅན་གང་གིས་ ཡང་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་དང་བུམ་པ་དག་ཁས་ལེན་ན་གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་པ་ཅན་གྱི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སྤྱི་སྲིད་པར་འགྱུར་ན་དོན་གཞན་དེ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།།དེ་ལྟར་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དང་། གཉིས་པ་ཅན་གྱིས་སྤྱད་པ་དེ་དེ་དག་གིས་ཚིག་དག་གཞན་དུ་ སྣང་ཡང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྨྲས་པས་ན།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་གིས་ཁྱབ་པར་བྱས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏེ། སེལ་བ་ནི་དེ་ལས་གནོད་པ་ཅན་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ལན་སོ་སོར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་རྟག་པའི་སྒྲའི་སྒྲ་ཡིན་ཏེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།དེ་ལ་གནོད་པ་སྨྲ་བ་ན་རེ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་དེའི་སྒྲ་ནི་དེ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟགས་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ན་སྒྲ་རང་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་བྱས་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་གནོད་པར་སྨྲ་བ་སྟེ།སྒྲའི་མི་རྟག་པ་སྒྲ་ལས་གཞན་པ་ཞིག་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་ན་ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་དང་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་ལ་གནོད་པ་སྨྲ་བས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་དོན་ལ་འགལ་ཏེ་སྐྱོན་སྨྲ་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ སྨྲས་པ་འདིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྨྲ་བའི་རྒོལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་འདོད་པ་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་སྤྱི་དེ་བརྗོད་པས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ།

或者说无一异义，因为"二者"即身之差别性未成立，且瓶子亦不应异于瓶子故。"不承许"者，即反诘者或依理则二者皆然。
若谓"由声与瓶之差别"者，即若于所说"总的任一"，以墙为喻，虽由瓶具二性而非由身，于瓶虽由仅身具二性而非由具差别之身为二性，若如是分别。若是成为瓶之无常，则于声不成立，而声之无常则无周遍。若是总的无常，则仅具二性总为因相。为证明彼于喻成立之无常与声相应故。
如是成立无常时，若承许由任何具二性之异义身与瓶，则应有由任一具二性之异义总相，然已证明彼异义不可能。
如是由是和合故，虽具二性所行之彼等语显现为他，然由说所欲成立故，为法与有法所遍，此之举例下当显示。破除即说彼之能害，于彼亦各别作答，如说"声是无常声，因为所作故"。
对此能害者说：彼非如是，具无常法之声，彼声即能诠声，如是立因证明则声成具自诠声，而不成声无常。又于"声具无常性，因为所作故"亦有能害说：若成立声之无常异于声而相应，则声亦不成无常。
由于对声与无常总相之能害说于法与有法所诠义相违之过失不存在故，此亦由说所欲成立而明显。云何？如是诸论者之所欲亦是欲以说"声无常"之总相成立，故无声不成无常之过失。

།དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པར་ སྒྲུབ་པར་འདོད་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྒྲ་མི་རྟག་པའི་སྒྲའི་སྒྲར་ཏེ། དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་སྒྲའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ་དེར་མི་འགྱུར་བའི་གནོད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བའམ།དེ་མ་ཡིན་པ་གྲུབ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པའི་སྤྱི་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བྱའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་མི་འདོད་པའི་སྤྱི་སྟེ། སྒྲ་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ འགལ་བ་སྟེ་འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱི་སྟེ།ཆོས་ཅན་དང་མི་འདོད་པའི་ཆོས་བསྡོམས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་དེ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་འདོད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་ བྱེ་བྲག་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ།།གཞན་གྱི་དོན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་སྟེ། དེའི་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་ཀྱི་འདོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ ཚིགས་ལ་ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་པ་དང་།མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཐ་སྙད་དུ་བྱེ་བྲག་ཡོད་ཀྱི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་དོན་ལ་ནི་གཅིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་སྒྲའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་བྱེ་བྲག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་སྟེ། རྟག་པའི་སྒྲ་ལས་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ཏེ་བརྗོད་པའོ། ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲས་མི་རྟག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པས་བརྗོད་པ་སྟེ། སྒྲ་མ་ཡིན་པའི་མི་རྟག་པ་ལས་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་དོན་དུ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྒྲ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་འདོད པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ། །འདུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་གཞན་ཐམས་ ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་གསལ་བར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་སྨོས་མི་དགོས་སོ་ཞེ་ན།འདོད་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

因此，"是无常声之能诠声"者非也。若欲如是证成，则声不成无常，而成无常声之声声，因为证成彼之能诠故，当成"无常声之声"。又因不欲证成彼故，于欲证成无常者，全无不成彼之能害。
是故，或唯证成无常法于有法声，或若成立非彼则颠倒，即作违害所欲之相违。如是所欲总相即"声无常"。颠倒亦是非所欲总相，如"声常"。如是相违即唯能害所欲者，一切处皆是总相，即有法与非所欲法和合彼自身。
若由法门而说相违，如"眼等是他义"，若彼转成与所欲相违，则称为"由法差别返遮"。"他义眼等"者是由有法门而说，彼成相违亦称为"由有法差别返遮"，然所欲颠倒之义即是一也。
如是于因相亦然，"声无常"与"无常声"二者虽有名言差别，然于声成无常之义则为一。如是"无常声之声"者，是由法之有法差别门作名言，即区别于常声而说。"声具无常性"者，是由有法声区别无常而说，因为区别于非声之无常故。彼等于义毫无差别，因为一切皆欲了知声具无常法故。
又因由所作因相能了知故，于所欲无害。"由有和合故"等，因不能证成所欲故。若不欲自身证成，则由明显应证成造论者一切其他所欲故，不须说自身，故说"一切其他所欲"等。

།བདག་ནི་བྱེ་བྲག་པར་གྱུར་པའི་སྨྲ་བས་སྨྲའོ་ཞེས་རྩོད་པ་ན། བྱེ་བྲག་པ་དེས་སྒྲ་བྱས་པས་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ན། དཔྱོད་པ་པ་ན་ རེ།ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཐུབ་པ་གཟེགས་ཅན་གྱིས་སྒྲ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་མི་རྟག་ན་ནམ་མཁའ་དག་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྒྲ་རང་གི་སྟོན་པའི་ཁས་བླངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གཞི་མ་གྲུབ་པ་དང་། དམ་བཅས་པ་རང་གི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བར་གཏན་ཚིགས་དང་དམ་ བཅའ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་པ་ཡང་ཁས་ལེན་པར་སེམས་ལ།དཔྱོད་པ་པ་ཡང་སྐྱོན་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་པ་དང་དཔྱོད་པ་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བས་ན་རྒོལ་བ་དེ་དག་བྱས་པས་སྒྲ་འཇིག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་ཟའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཏུ་འགྱུར་ཏེ།སྒྲ་མི་རྟག་ན་བསྟན་བཅོས་ལས་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དྲི་ཡང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། མི་རྟག་པ་ནས་རྟག་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་འགྱུར་ན། སྐྱོན་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སེམས་དེ་གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ།རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་སེམས་པའི་སྐབས་ཡིན་གྱིས་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ནི་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲའི་ཆོས་སུ་མི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་ པོའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པར་བརྟགས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པའིའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལས་ཁས་བླངས་པས་ཀྱང་གནོད་ན་ནི། དེ་ ལྟ་ན་དྲིལ་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་པས་ཁས་བླངས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་མི་འགྱུར་ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་རྒོལ་བའི་འདོད་པ་ཡིན་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ པ་ཅི་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྒྲའི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མི་རྟག་ཅེས་པ་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་རྒོལ་བའི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་ཡིན་པ་ཙམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ ཡོན་ཏན་ཉིད་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པའོ།

当我以毗舍师迦派论师身份立论时，该毗舍师迦派欲以所作因证成声无常，弥曼差派言："因为你们的导师迦那陀承许声是虚空的属性，若声无常，则虚空的属性将成无常，由此将违背自宗导师的承许，故因不成立，且立宗违背自宗论典，这将成为因与立宗之过。"毗舍师迦派亦认为此为过失，一些弥曼差派与毗舍师迦派论师皆如是说。
若如是，则彼等论者以所作因证成声为无常时，将违背其自身承许声为香德之义，因为若声无常，则如同异于论典之其他属性，香亦将成无常，而无常者非是常住属性，所作因将成相违。为何不思此过于他亦然？此于虚空属性亦同，因为此是思择常无常之时机，而非虚空属性之时机。
"非也"者，谓虚空属性非为非时机。若问何故？若谓因彼有法声之法与无常为一故。答曰：因无实际关联故。此谓虚空属性仅是造论者之假立，非实法性，故说"由论典"等。
若谓论典承许亦能害，则香土属性亦为论典所承许故，应成相违。若彼不成，虚空属性亦不应成，因为无差别故。若谓声之虚空属性性亦是论者所欲证成，有何理由？答：由比量故。如是，所证声无常之总相一分，因声本性是虚空属性故，所证法"无常"之总相一分是论者所欲。若谓仅由是差别故，此是承许虚空属性为声本性而说。

།དོན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཚུལ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བར་རྒོལ་བའི་འདོད་པ་འཇུག་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ་མཐའ་ཡས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཐལ་ བར་འགྱུར་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྙེད་ཀྱི་རྟགས་དང་འབྲེལ་བ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་སྒྲ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ནི་བློའིའོ། །དེ་འགོག་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་འདོད་པའི་བློ་མི་རྟག་ པ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའོ།།དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ནི་དེ་ལྟར་རང་རིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཚད་མ་མེད་བཞིན་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་འདོད་རྒྱལ་གྱིས་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་རྒོལ་བ་ནི་བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་སྨྲ་བའི་རྒོལ་བའི་འདོད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ ཏན་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པའི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དོ།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ན་འདི་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ རྟོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ།དེ་ཡང་འདོད་པ་ཁོ་ན་དང་མཐུན་པ་ཡིན་གྱི། མི་འདོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚད་མ་དང་འགལ་ཡང་ངོ་། །མྱོང་བ་མི་འདོད་པ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གལ་ ཏེ་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ་ཞེ་ན།རྒོལ་བའི་བསམ་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་མ་ཡིན་པས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྟགས་ནི་མེད་དེ་བསམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་མི་རྟོགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་དོན་ནམ་ མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་གང་ཡང་མི་རྟོགས་པས་གཞན་མི་རྟག་པ་རང་གི་རྟགས་ཀྱིས་གོ་བར་ནུས་པ་ལ་ཅི་ཡིད་གཉིས་ཏེ་མི་གནོད།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་རང་གི་ཡུལ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལའོ། །ལུང་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། དེས་ ཕན་པའམ་གནོད་པ་མེད་དེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཚིག་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་གྲུབ་པས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་བཏང་ན་ཁོ་བོ་བྱེ་བྲག་པའི་སྨྲ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་བཏང་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྩོད་པའི་ ཚེ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པའི་དེའི་ལུང་ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ་བརྩད་ནས་རིགས་པས་གྲུབ་ན་ལུང་གཟོད་ཁས་བླང་པར་བྱའོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའི་ཆེའོ།

所谓"义即其本性"者，指论者所欲之义趣是永不舍弃自法之无量差别方式，由此将导致所立无间断且无边际之过。若问此有何过失？答：将成不能成立，因为未了知如是众多因相之关联故。
颠倒之体验，是心欲成立声为虚空属性。遮破此者即与之相违，即不欲如是，而欲成立仅是无常之心。如是趣入，即如是自证体验。于此无量度而强行欲成立虚空属性者，与立所作因之论者不欲成立虚空属性之自证现量相违而行。若了知唯欲成立无常之自性，则与"此中无欲成立虚空属性"之自身体验相违而行。
了知此即是欲所立之体验，此唯与所欲相顺，因无不欲之体验故。于此强行，即虽违体验之量度。谓不欲体验亦是所欲。
若问：岂不曾说"因是总相一分故"耶？答：非是论者意乐果之因相故。自性因相亦无，因意乐自性超越故，不了知其自性故。是故，不了知任何与欲不相关之虚空属性义，于其他以自因相可知之无常有何疑惑而不害？
若谓论典能害，则对比量自境由事物力而了知者。不依教量，彼无益害，因事物自性不随言转故。由彼成立即是由比量故。
若谓舍虚空属性则将舍"我是毗舍师迦论者"之诤论，故说"尔时"，即诤论时此是承许彼教之方便，经诤论后若以理成立则方可承许教量。"尔时"即诤论时。

། །དེ་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལུང་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། །ཐགས་མིན་ཏེ་རིགས་པས་རྩོད་པ་ནི་ལུང་གིས་ཕན་པའམ་གནོད་པས་མི་ ནུས་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་སོ། །ཡུལ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལུང་ནི་དོན་ཏོ། །རྣམ་དག་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལུང་གི་དོན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་ དཔག་པས་གྲུབ་པའོ།།དེ་ལྟ་བུ་བསྟན་བཅོས་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དོན་ལ་ཡང་ཚད་མ་དང་རང་གི་ཚིག་གིས་མི་གནོད་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ། ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ནི་ལུང་ཁས་བླངས་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་ན་གཟུང་བ་ དེའི་དུས་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ཉིད་ལ་གྲུབ་པའི་དོན་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་ནའོ།།དེ་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་རྟགས་དང་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་བརྩད་དེ། ལུང་དེས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་ནི་ལུང་དེ་དང་མི་འགལ་བས་སེམས་པར་རིགས་པ་སྟེ། འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལུང་གིས་བརྩད་པ་དེ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་གསུམ་པར་ནི་འཇུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ན་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ ལ་ལུང་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལུང་གིས་བརྩད་པ་དེ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱིས་ནི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་གང་མེད་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་མི་འབྱུང་བ་དག་ལ་གནོད་པའི་ལན་གདབ་པོ། །ཐུག་པ་ མེད་པར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར།།དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་མེད་པར་རྟོག་གེ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ལས་ལུང་གིས་ཕན་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། སེམས་པ་ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་ ཅིག་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་གྱི་དཔེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་དང་འབྲེལ་བ་དག་མཐོང་ན་སྟེ།གྲུབ་ན་དེ་གྲུབ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་རང་གི་དོན་ཙམ་གྲུབ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"虽有彼"者，即虽有教量。非因，因以理诤论时，教量不能有益或有害故。"如是"者，即以理。"二境"者，即现量与隐蔽之教量义。"清净"者，即以量成立，如色与受等教量义以现量成立，无常与空性等以比量成立。
如是论典以量成立，于未以量成立之义，亦不为量与自语所害者，应当摄受而承许。是故，诤论是承许教量之方便。若复欲摄受，则说"因是彼时"者，即于教量自身所成之义，欲以教量自身摄受。
尔时以论典因相与立宗过失而诤，于彼教量所成之义，应思维不违彼教量，因不相违无错乱成立过失故。
若问：如是以教量诤论，于以量成立者亦非耶？故说"趣入第三处时"，即于极隐蔽而观察时，非于现量与隐蔽，因于彼不依教量故。于彼教量诤论，亦由所立法而成关联，如空性之关联，无常与苦等法若无，则对所立空性不生者作害之答复。
因将成无穷过失，因论典义无边际故。若谓无论典则唯以论理者不能了知，故由量而教量有益之成立。故说"于一切思维"等。若于一能立见论典一切义之喻，即见因相关联，若成立则即成立，非唯由自义成立。

།ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་ཏེ་ཤེས་པར་མི་ ནུས་པའམ།འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོས་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལུང་ལས་གྲགས་པ་མ་གྲུབ་པས། རང་གི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་དེ་ཅི་འགྲུབ་པའམ་ཡང་ན་སྒྲ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་གྲུབ་པས་སྒྲའི་བྱས་པས་མི་འགྲུབ་ བམ།དེའི་རྟགས་བྱས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རྟག་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ལ་འདོད་པ་ལའོ། །མི་རྟག་པ་བྱས་པ་དེ་གྲུབ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཅན་ཡིན་དེའི་ཕྱིར་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཚང་བང་དང་། རང་གི་ངག་ལས་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲགས་པའི་ཆོས་མཐའ་ དག་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཡང་ངོ་།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྩོད་པའི་གནོད་པ་ནི་ལུང་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་ཚིག་གིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་མ་ལ་ཚད་མས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟར་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དཔྱད་ནས།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་གཞན་ལ་བསྟན་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེའི་གཏན་ཚིགས་ངེས་སོ། །ལུང་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རིགས་པ་ ལ་གནོད་དོ་ཞེ་ན།བསྟན་བཅོས་མི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལས་བྱས་པའི་ཚད་མས་གནོད་པས་སོ། །གཞན་རིགས་པ་སྨྲ་བ་སྟེ། བྱས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བྱས་ནས་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་གཅིག་གིས་བསྒྲུབ་པར་རོ། །ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རང་ཉིད་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་གིས་གྲུབ་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཏན་ཚིགས་གཅིག་གིས་ཏེ་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་གྲུབ་པ་ལའོ།།འགལ་བ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་མི་གནོད་ཀྱང་ངོ་། །གནོད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཏེ་ཐུབ་པ་གཟེགས་ཅན་གྱི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་སྟེ་དྲིས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་ཡོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ དེ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལའོ།།དེ་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དེ་རང་གིས་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཚད་མས་མི་གནོད་ཀྱང་ངོ་། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་ལའོ།

所谓"出世间身"者，即超越世间言说而不能了知，或不与世间共许之事物相混杂之法。虚空功德虽于教量中闻名却未成立，其遍摄者无常性如何能成？或者，与声不相关之虚空功德未成立，故声之所作性不能成立。
于说以其因相所作性证成自性无常性之主张者。于无常与所作性成立时，如何构成立宗与因相过失，是故虽具足瓶等喻依，然于自语中未见教典所说一切法。
若问：如是成立究竟为何？故说"自性"等。诤论之害，无论以教量等任何，皆不能害实事，因言说不能害实事故，量不能害量故。如是观察自义比量已。
为欲向他显示他义比量，故说"亦由欲"等。彼因相决定。无教量如何不了知？实能了知。若谓害教典之理，则教典不应理，因虚空功德为所作性量所害故。余说理者，即证成所作性相关事物为无常。
为总结故说"令一切义等同"，即以一因相证成教典一切义等同。将成损减，即成不可能。"是故"者，因唯证成自所许故。"虽一成立无违"者，即以一因相，如所作性成立无常与苦。"虽无违"者，即虽不为量所害。害者即教典，即迦毗罗语。彼于他境，即于所问功德。
若谓"唯于彼害"者，即于声无常性。"虽于自所立无违"者，即彼所作性于自证无常时虽不为量所害。"于他所作亦等"者，即于香。

།གལ་ཏེ་གཞན་ཐུབ་པ་ གཟེགས་ཟིན་གྱི་བསྟན་བཅོས་པ་ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡང་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཡིད་ཆེས་པ་གསལ་བའོ་ཞེ་ན།ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ཆེས་པས་གསལ་བ་ཡིན་པའོ། །གཞན་གྱི་ཡུལ་ནི་དྲི་ལ་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་བྱས་པས་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་བརྗོད་ པར་འདོད་པའི་ཕྱིར།ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་གནོད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དྲི་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་ལ་ཡང་ངོ་། །བྱས་པ་གང་ཡང་རང་གི་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གནོད་པ་འདིའོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དྲི་ལ་སོགས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་དོ་ཅོག་བསྒྲུབ་དགོས་པར་རོ།།དེའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོ་ནི་བྱེ་བྲག་པའོ་ཞེས་སོ། །བསྟན་བཅོས་མ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲ་ལ་མིག་གིས་གཟུང་བའོ། །དེ་ཡང་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་ ཏེ།བསྟན་བཅོས་ལས་མིག་གིས་གཟུང་བ་བཤད་པ་དེ་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པས་གྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མིག་གིས་གཟུང་བ་སྟེ་བསྟན་བཅོས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་འོངས་ པའོ།།དེ་ཁོ་ནའི་ཚིག་གིས་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པས་འོངས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཅན་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་མི་འདོད་ཀྱང་བསྟན་ བཅོས་བྱེད་པས་འདོད་པས་ཡང་ཕྱོགས་པས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ་དོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་དོན་འགའ་ཡང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པའམ། བྱེ་བྲག་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བདག་ གི་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་རྣམས་མི་རིགས་པར་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་བདག་ཉིད་མི་འདོད་པས་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་འདི་ག་ལས་ཏེ། འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཅེས་མ་སྨྲས་ཀྱང་བདག་ཉིད་འདོད་ན་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གང་གིས་ན་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་འབད་པ་བྱེད། གལ་ཏེ་བསྐུལ་བའི་དོན་དུའོ་ཞེ་ན། ཚད་མས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གགས་མི་བྱེད་དེ་མི་གནོད ན་ཅིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ་རང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若问：其他如迦毗罗教典中虚空功德亦为立宗过失，此为信解明显？答：诚然，此为信解明显。他境亦于香。因欲说以所作性所害之有法声，故唯于虚空功德有害，而非于他香。
"于他亦然"者，即于香。任何所作性皆能证成自无常性，故有此教典之害。"将成太过"者，即须证成教典所说香等一切。"非其能力"者，如前所说，因许教典故，即"我是胜论派"。
教典不成立者，即声为眼所取。此亦成立宗，因教典说眼所取于声不成立，故为教典所说不成立。以理成立所立眼所取，因从教典而来，如虚空功德，此为理所生。
不能仅以言词遮遣，因理所生即是事物自性故。复次，若"自身"之词义为能立者自身所许之立宗自性义，则纵使自身不许，因造论者许故亦成立宗，故成外义，因"许"字已足以成立，"自身"之词全无增益。
若谓："自身"之词是为表示依自意趣趋入佛教或胜论派等教典之义。"复次"者，表非但前说不应理。"因自身不许故不趋入教典"此疑何来？此不应理。何以故？因纵不说"自身"，若自许则趋入故。是故何因勤加"自身"之词？
若谓为劝勉故，故说"以量"，若教典不为现量等诸量所违害，何故能遮？即不应自趋入。

།ཚིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་ཡང་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གནོད་ནའོ། །ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པ་གཞན་དག་ནི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ལྟར་འཆད་དེ། གཞུང་ ལུགས་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཡོད་པའིའོ།།རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པའོ། །དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་སྦྱོར་བའི་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གཟུང་བའི་དོན་དུ་འཆད་པའོ། །ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་མེད་པའོ།།གལ་ཏེ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་ཤེ་ན། རང་གི་འདོད་པས་བརྟགས་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ་སྤྱི་གཅིག་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་སྒྲ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་། མི་རྟོགས་པ་ལ་སྤྱི་གསལ་བ་ལས་ཐ་ དད་པ་དང་།དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་ཡོད་པ་དག་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་ཉིད་འདོད་པས་བརྟགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །བརྟགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཚིག་གི་དོན་ཀྱང་ཡིན་ལ་དོན་ལ་རག་ལས་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་པས། བརྟགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དོན་ལ་རག་ལས་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་བརྟགས་པའི་དོན་ལ་རག་ལས་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྟེ། རག་ལས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡང་ཡིན་པས། རག་ལས་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅན་ཏེ། དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་སྣང་བའོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ་རང་དགར་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །དགག་པ་ནི་གསལ་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྟགས་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པའོ། །འགའ་ཡང་མེད་དེ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གི འཇུག་པ་ནི་དོན་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། མ་ནིང་གཟུགས་བཟང་མི་བཟང་ཞེས། །འདོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཅི་ཕན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་དགག་པའི་ཕྱིར། དཔྱོད་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའི་གཞི་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་སྤྱིར་གྲུབ་པའོ། །འདིའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་དཔྱོད་པའི་གཞིར་བྱེད་པ་མེད་དེ། གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ གཞི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་མེད་དེ།སྤྱིར་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟགས་པ་དག་དགག་པར་བྱ་བར་ནི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་གཞིར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"言词"即"自"。"皆不趋入"者，谓为现量等诸量所违害时。其他诸释论者如是解释"自身"之词：谓存在于所谓教规之宗义中。以极成量所成立。"于观察时自"者，即以立因之时。"彼"者，为取自相有法义而释。"全无"者，即无义。
若问：何故由观察时自能了知自性成立之有法？答：由自意所计度之差别，即一总相趋入多者，如声之虚空功德性，及于不了知处总相异于别相，及于一义有聚集性等。此即词义。故自身所计度之差别即词义。以计度差别为词义，且非依义之近加行者，故计度差别非依义之近加行。
彼有多种，谓依人意所计度义之近加行，既是依赖又是近加行，故为依赖之近加行，即义所生显现。非彼者即非彼，为自在显现。于如是无义之了知分别中安立为能立。遮遣为明显。结合为由因等所了知。
全无，因具分别者之趋入为求作用义，而如是者无有作用故。如说："于黄门美丑相，具欲者观何益？"
若问：岂非亦为遮遣非自相而观察耶？故说"如是"，即如无二自相共同成立之所依，如是于能立与所立普遍成立。无作为观察基础问"此性如何"，因所依不成立故。是故无所依言说，因不能作普遍共同言说故。是故应遮遣诸计度，而不应作为因之所依。

།རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་སྟེ་ཆོས་ཅན་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ ན་སྟེ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་སྟེ།འདོད་པས་སོ། །དེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ཞེས་བྱ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཕྱོགས་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་དང་པོར་བསྟན་པ་ འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དགག་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྟགས་དང་དཔེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་བསྟན་པ་སྲིད་ནའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ ཅན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་པ་དགག་པའི་ཕྱིར།བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་འདོད་ཅེས་བརྗོད་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་མི་འདོད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དགག་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་མི་བརྗོད་ནའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་ པ་འགྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཉེས་པ་གཞན་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། རྣམ་པར་རྟོག་ པས་བསླད་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ།ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱིའོ། །ཆ་ཤས་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཆ་ཤས་དང་པོ་དམ་བཅས་པའོ།།གཉིས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་དཔེའོ། །དེ་ལས་འདི་དམ་བཅའ་བ་ལས་གཞན་པའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་དུ་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལྟར་ཆ་ཤས་ ཕྱེ་ནས་དཔྱོད་པའི་སྐབས་བཏང་སྟེ་དཔྱོད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དཔེའི་སྐྱོན་ཡང་ངོ་། །ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆ་ཤས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆ་ཤས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཙམ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་བསལ་ བས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྟེ་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།

"自身"之词是为显示因之境故。又有一些人说：有法唯是极成，此乃意欲。由其已成立故，有法非所立，为显示此义，以"自身"说明所立之体性是宗。
此亦非理，因以最初所说"自体"已了知遮遣有法成为所立之义。如是，若"自体"一词能显示有法等之成立与能立，即因与喻成为所立时。若为遮遣于自身成立之有法成为所立故而说"自身"之词，因说"自欲"故，自相非自所欲。若不说"自身"之词为遍摄遮遣自相有法。
自相之立亦非应理，因由"比量之境唯是总相"之说已了知"非自相"之义故。即由"彼有法"等而释。为显示其他过失，由分别所染故，说有法等。"不能故"是对方之语。"何故"是宗义论者之语。"因无别相随行故"是对方之语。
"待其他分故"，第一分是立宗，第二是因，第三是喻。此中意为：由此是立宗以外诸分之过失故，若非立宗之过失，何故说为立宗之过失？如是分别诸分而舍观察时，则因等即喻之过失亦成为宗之过失。如是则无分之安立。
由无分别故，唯宗，即由离因等遮遣而相属，是与宗相属。若非如是，则难知宗等之相故。

།དཀའ་བ་དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བླ་བའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་གནོད་སྤངས་ལས། ལོགས་ཤིག་ ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཇི་ལྟར་བསྟན་ཅེ་ན། མ་ཁྱབ་པ་དང་སྟེ་གྲངས་ཅན་དག་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ་ཙམ་ཕྱོགས་སུ་སྨྲ་བའོ། །བཟློག་པ་དག་ནི་ཁྱབ་ཆེས་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་པ་དག་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པ་ན། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡང་སྒྲུབ་ པར་འདོད་པའོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལུགས་གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱ་ཁས་བླངས་ཕྱོགས་མཚན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ། བསལ་བ་དག་ནི་གནོད་འགྱུར་བས། །ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །ལྷག་མ་ ནི་མ་ཁྱབ་པ་དང་བཟློག་པ་དག་གོ།།མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ཕྱིར་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ལ་མི་འཇུག་པ་བཟློག་པ་ལ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱིའོ། །ལོག་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་བས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་དམ་བཅས་པ་སྒྲ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་སུ་ འདོད་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ཅིང་མི་ཉམས་ལ། །མི་རྟག་པ་དག་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་གནོད། གལ་ཏེ་མི་གནོད་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐུག་པ་མེད་པའང་གཟིགས་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བཀག་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་དང་འདོད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་ཁོ་ནའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དུས་གསུམ དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་།ད་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་མ་བསྟན་ཀྱང་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཡང་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་དུ་ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྨོས་ཏེ། མ་འོངས་པ་ན་ཡང་རུང་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་ རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་བའོ། །གལ་ཏེ་འདོད་འགྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་བསལ་ཟིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཉིད་བསྟན་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་རོ། །འདོད་འགྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འབྲེལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཟླ་མེད་ཀྱང་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བས་མི་འདོད་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

为此难解，为令易解，故离因等遮遣而别说宗之相。
如何说明？数论派等仅说言语即称为宗，是为不周遍。胜论派与正理派等则为太过，如以所作性证无常时，欲证虚空之德性。
为解说导师所示宗相之他理，故说："所立所许为宗相"。除此非宗，以遮遣等成害故，不应许可。其余为不周遍与相违。由相不入故，以不周遍故非宗，故相不入于相违中即宗之相。
"见邪解故"，谓他人立声有虚空德等为宗。何故为邪解？"欲为所立且无损"，于欲证无常时无有损害，何所损哉？若谓虽无损害，由许教典故是所立，故说："亦见无穷尽"，以见遮遣一切教义故。
若谓由"自身"与"欲"二词已知"唯"义，不应说"唯"字，故说"此中"等。由"说"字与三时相连故，虽未说过去、现在为所立，然后说因不成等亦应成宗，为遮遣此义故说"唯"字，为令了知未来亦唯自体故。如是，于一切处所立体性皆不成。
若问："将成"之词已遮遣假立耶？此中说"此说自体与性"。"将成"无力故，非为能了知之支分。于一义所摄一有法相属，如是虽无对应，以所作性因证无常性为所立，而非立论者不欲之虚空德所限定者。

།ཐ་དད་པར་གྱུར པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གསལ་བ་ལས་སོ།།དབང་པོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་བལྟར་རུང་བའོ། །གཞན་དུ་ན་སྟེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འདོད་ན་སྐབས་དང་མ་འབྲེལ་བ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་འགའ་ནི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པས་སྤྱི་སྒྲ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་འཕེན་པས་སྤྱི་དེ་གྲུབ་པར་ རྒོལ་བའི་འདོད་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཉན་པ་པོ་མི་རྟག་།ལ་ལ་འབའ་ཞིག་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ངེས་པར་སྤྱིའི་དོན་བྱེ་བྲག་གི་ངེས་པ་སྟེ། རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པ་ནི་མེད་དེ། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་འབྲེལ་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེ་བྲག་དང་འབྲེལ་པ་དངོས་པོར་ཡོད་ན་ཡང་། ཁྱད་པར་གཞན་ལ་མི་རྩོད་པ་ཡང་སྲིད་དེ་མེ་ལ་ཚ་བ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་ན་འབྱུང་བའམ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་མི་རྩོད་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྩོད་པ་ལ་བདག་མེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱད་པར་ངེས་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ སྟོང་པ་ཉིད་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་མི་རྟག་པ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ད་ལྟ་བུ་ནི་གཞུང་ལུགས་དེ་ལ་མི་གནས་པ་རྣམས་ལ་གང་ན་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མེད་དོ། ། འདོད་ན་ཡང་མི་འཁྲུལ་བའི་རྟགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་བསྒྲུབ་པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་འདིས་གཉིས་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་སུན་དབྱུང་བ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྤྱི་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ལ་སོགས་པ་བསྟན་བཅོས ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཡང་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་སུ་བབ་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་པོའི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྤྱི་དང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་ ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པའི་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དོ།།གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་པོའི་མི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནའོ། །དོན་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་ནི་སྐབས་སུ་མ་བབ་པ་སྟོན་པས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཆད་པས་བཅད་པ་སྟེ། ཕན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། ། བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཀུན་ལ་སྦྱར་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡིད་ཆེས་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དུ་མའི་ཚིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་རང་གི་ཚིག་གི་དབྱེ་བས་སོ།

我将为您直译这段藏文：
"差别"一词是指所依明显。"感官所取"即是可见。若对方不愿理解，即是说与论题无关之语。
若问：通过证成某别相为常住，由声性等普遍引申，岂不成立论者所欲证之普遍？能了知者，即听者仅欲了知无常，此为当前语境。
再者，必定无以别相之确定来确定普遍义，因为无实在的关联故。即使与别相有实在关联，也可能不争论其他差别，如争论火之热性时，不争论大种或所造之差别。
若于空性之争论中，如无我性是确定差别之成立，因无彼则空性不生。然而，对于无常，虚空德性与普遍等并非如此之所立。诸如此类普遍等法之差别，于不依此教义者皆无随行，即无欲证彼义。即使欲证，亦无不谬之因，因彼等非实法故。
以此说明普遍之成立不可能，亦说明对具二支之论式之破斥，因彼亦立普遍故。若谓普遍等由教典而许可，为避太过之过失已作解说。"唯当前语境"即唯能了知者之所欲。"未作差别"即未以虚空德性、普遍及一义所摄而作差别之无常法。"若非如此"即若证成能了知者所不欲。
趣入他义，即显示非所应显示者，因显示非当前语境故不应理，应予制止，将成有益之处。"应显示"等词，表明"自体"等直至"明显"等词皆相连。"诸可信"用复数词，是由教典与自语之差别。

།མངོན་སུམ་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། མངོན སུམ་གྱི་དོན་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་དེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནའོ། །རྟེན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་དག་སྟེ། མངོན་ སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་ན་ཆོས་དེ་འགོག་ལ།ཡང་དེ་ལ་རྟགས་ཡང་དག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་འགལ་བ་གཉིས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ། ཕྱོགས་བསྟན་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཉེ་བར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེས་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བའོ།།ཐེ་ཚོམ་ནི་རྒྱུའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པར་སྲིད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བསལ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་སྲིད་པའམ། གྲུབ་ཟིན་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་དང་འབྲས་བུ་དང་། རང་བཞིན་དུ་བརྟགས་པ་དག་གི་དབྱེ་བས་སོ། །རང་གི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི རང་གི་དོན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་ཅིང་ངོ་།།དེ་དང་འགལ་བར་ཁས་ལེན་པའི་གགས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གགས་བྱེད་པར་མཚུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་དག་མངོན་པར་བསྡུས་ཏེ། མཚུངས་པར་ཡིད་ཆེས་འབྲས་བུ་ཡན་ལག་ ཅེས་བརྗོད་དོ།།རང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་རང་གི་དོན་དེ་མཐོང་ལ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རམ་མི་སྨྲ་བར་ཁས་ལེན་ཏོ། །བསྟན་བཅོས་མ་བརྟེན་ན་དེར་གྲགས་ པ་སྟེ།ཤིན་ཏུ་ཀློག་ཏུ་གྱུར་པ་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་མཐུའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དཔྱད་པ་ཡང་མི་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་ཁས་མ་བླངས་ན་དཔྱད་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བས་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་འཇུག་གོ། །མཚུངས་པར་ལྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གཉི་ག་ཡང་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མཚུངས་པར་རོ།།མཚུངས་པར་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སོ། །ཚད་མ་དང་དེས་གཞལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སོ།

若问："现量义"一词中"义"字何需？故说"现量之义"等语。当所立生疑时，即说因以显示。"非所依"即因不可能入于彼处。
何以故？于一有法，颠倒与正确认识，即现量或比量，一者遮遣某法，而另一依正因之比量又成立彼法，此二相违不可能同时存在故。
为显示因之境故，即显示宗亦为显示因之境故，此处应作另一次序连接。"疑为因之作用境"即所立之可能性是因所成立之境，已被遮除而不可能之所立，或已成就者非因之作用境，因对彼不可能有作用故。
比量之分类，即事势比量为一，及以果、自性推度之差别。"正说自果"即正说自义。"许彼相违之障碍"即令生疑惑之义。由障碍相等故，如是摄集自语与教典，而说"同等可信果支"。
若自非量，则"比量非量"之语不应理。然而，见彼自义，于彼欲无倒说予他而说，或许不说。若不依教典，则于彼所知，极难通达、非二量力境之考察亦不得入，是故若不许教典为量则考察不得入，故许教典为量而入。
"为观察相等故"即二者皆由许可而成能害，此为相等。"说相等"即法称论师所说。"无量与所量"即吠陀教义。

།རང་གི་ཚིག་དག་མི་ རིགས་ཏེ།གལ་ཏེ་རང་གི་ཚིག་དོན་ལ་མི་སླུ་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཚིག་གི་དོན་མེད་དོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་མི་རིགས་ཏེ་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དང་དེས་གཞལ་བར་བྱ་བ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེར་བརྗོད་ པར་བྱའོ།།འདིར་ཆོས་ཅན་ནི་ཆོས་སོ། །དེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་གནོད་པ་ཉིད་ན་དེས་གཞག་པའི་གཞི་ཆོས་ཉིད་མི་གནས་པར་ནི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་བསམ་པའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ ལས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་སེམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ངེས་པར་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱ་དགོས་སོ།།ད་ནི་ཇི་ལྟར་འབབ་སྟེགས་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྟེ། བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་སྐྱོན་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་པ་དག་སྟེ་འབབ་སྟེགས་སུ་ཁྲུས་བྱས་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་པར་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་ལས་ཁྲུས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།མ་མཐོང་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྐལ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་དག་དེ་ལྟར་མི་ སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བཀག་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ་རང་གི་བསྟན་བཅོས་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་གཞན་དང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་སོ། །སྨྲ་ཞིང་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ཁས་མི་ལེན་པས་ན་དེ་དག་དང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་བསྟན་བཅོས་གང་ཞིག་དང་འགལ་ཅེ་ན། བསྟན་བཅོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་དེས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་བསྟན་པའི་དོན་རྣམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་ ན་དེ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་སེམས་ཀྱི་གཞན་དང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསྟན་བཅོས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁས་ལེན་པའོ། །དེ་ལ་མི་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་དང་ བསྟན་བཅོས་དག་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཕན་ཚུན་གགས་སུ་འགྱུར་ཏེ།གཉི་ག་ཡང་ཁས་བླངས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོབས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གགས་ཉིད་ཡིན་གྱི་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །སྟོབས་མཚུངས་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་ བ་ཡིན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བསྟན་བཅོས་དང་སྟོབས་མཚུངས་པ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ།

自语不应理，若自语于义不欺诳则彼即为量，若非量则语义不存。教典若非量亦不应理，因无疑故。"于彼"即应举例说"无量与所量"。此中有法即法。其安立，因依彼教典故，若教典被破则由彼所立之基法不住，因无安乐等差别思维之基础故不得入，因教典所说故，如是差别思维定须许教典为量。
今"如何于浴场"者，即外道。若与教典相违过失，则佛教徒说于浴场沐浴不能清净非法，此与诸多教典说浴法能净非法相违。
了知未见即了知绝对隔绝。"一切"即佛教典籍不作如是说。无遮破过失，因不违自教典故。"复次"即显示无违其他教典。"于彼亦"即他所许之教典。"因说及思故"即因此不许为量，故无违彼等之义。
若问违何教典？故说"何教典"等。"因彼教典所取故"即因取彼所说诸义故，与彼相违而思，非与他相违之义。"教典安住"即许可彼。"不依彼之事物"即非教典所说之义。若彼与教典相违，则彼与教典非互相违害，而成互相障碍，因二者皆同为所许故。"如是"即因力相等故唯成障碍非成违害。彼力相等亦与自语相违非与教典，与教典力相等即前已说。

།དེ་གཉིས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ལས་སོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་མེད་པ་ལའོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ དོན་འགོག་པར་བྱེད་པའོ།།གགས་ནི་འགོག་པར་མི་ནུས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་དུ་བྱེད་པའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་མེད་པས་སོ། །དམ་བཅའ་བར་སྟོབས་མཚུངས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་། བསྟན་བཅོས་དང་། རང་གི་ཚིག་དང་རང་གི་ཚིག་ཏུའོ། །དེ་དག་ ཕན་ཚུན་རིགས་པ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བས་ཇི་ལྟར་གནོད་པར་འགྱུར།དེ་དག་གི་ཅིག་ཤོས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅན་ལ་ཡང་རིགས་པ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བས་ཇི་ལྟར་གནོད་པར་འགྱུར་བའོ། །གལ་ཏེ་ལུང་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ལུང་ཚད་མ་ཉིད་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བསལ་ཟིན་ཏོ། ཁས་བླངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཉིད་དུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་རང་གི་ཚིག་དག་དོན་གྱི་འབྲས་བུར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་གང་ཞེ་ན། ཁས བླངས་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་དང་གགས་བྱེད་པར་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དངོས་པོའི་དོན་ལ་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ལའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་ནའོ། །རྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བས་མཐའ་ཡས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འདུས་ན་ནི་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་པ་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བར་མཚུངས་པ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་བསྟན་བཅོས་ལས་ལོགས་སུ་བསྟན་ཅེ་ན། ངག་བརྗོད་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ཉིད་ གགས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་སོ།།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལ་གགས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གཞི་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་སོ་སོར་གཞག་པ་ཡིན་ན། བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་དེས་ གཞག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དེ་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ནའོ། །བྱེ་བྲག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་རང་གི་ཚིག་དག་ཁས་བླངས་པས་ཚད་མར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ ཅན་འགོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་ཆོས་སུ་འགལ་བ་དག་ནི་གེགས་ཞེས་བྱ་བ་ཐེ་ཚོམ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཆོས་ཅན་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཕྱི་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ ཀྱི་གླང་པོས་གསུངས་སོ།

"彼二者"即与教典和自语相违。"于他"即于无量。"能破"即能遮遣其义。障碍则不能遮遣而生疑。"其他"即因无量。"立宗力等"即教典与教典、自语与自语。彼等互无理之立宗如何能破？对于彼等一方如实推理者，无理立宗又如何能破？
若谓教证亦是量故能破，教证为量已于自义比量中破除。"许可"即教典为量。"正因此"即因教证与自语皆说为义果故。为显境之差别故，何境？于所许境有破与障碍，非破实义故。比量之义在实境上。"若非"即无境差别。因相差别分类则成无边过失。
若彼等摄入比量中，则另立违所许无义。若与所许相违相等，为何自语相违别于教典而说？因仅说语即成障碍义故。若教典亦非量故，彼亦成教典障碍者，故说"于有基"等。若由教典别立，则破彼教典时亦破其所立有法故称能破。若彼教典仅是立宗故如是为量。"无差别"即教典与自语由许可为量相等故。因破有法故，教典与法相违为障碍，非生疑而为能破，即破有法。先所许为后他所破即违教典，此乃大师法称所说。

།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དང་རང་གི་ཚིག་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གགས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྟོབས་མཚུངས་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་རིགས་པས་སྟོང་པའི་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དང་རང་ གི་ཚིག་དེ་དག་གང་ལ་ཚད་མར་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་རང་གི་དོན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དང་འགལ་བ་ཚད་མ་མེད་པ་དེ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་གགས་མ་ཡིན་ཏོ།ཚད་མས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་ཚིག་དག་ཀྱང་རྒོལ་བ་དེས་ཚད་མར་ ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་རང་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཅིར་མི་རུང་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་སྟེ། དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་ པ་ཁས་བླངས་པས་ཚད་མར་བྱས་ནས་གནོད་པ་བྱེད་པར་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚད་མ་སྟེ།ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པའོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱ་བའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་དེ་ཕྱོགས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ཀྱི་དེས་ པ་ནི་མ་ཡིན།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ངེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལའོ། །འགལ་བའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྨྲ་བའི་ཚིག་ཇི་ ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་གྱི། བསལ་བ་བཞིན་དུ་མི་སྲིད་པར་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་བསམ་པ་མེད་པ་དམ་བཅའི་ཚིག་གིས་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །མི་ སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན།ཚད་མ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་གནོད་ན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པ་དང་རང་གི་ཚིག་དག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་འགལ་ཡང་སྲིད་པས་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་མཚུངས་པས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ཆོས་གཉིས་ སྦྱར་བ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་ཁས་བླངས་པ་དང་རང་གི་ཚིག་དག་འགལ་བ་སྦྱར་བ་ནི་སྨྲ་བའི་སྐྱོན་ཉིད་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་སྤྱད་པས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཤེ་ན། གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：若教典与自语非量，则障碍如何成立？答：彼等力等，因二者皆是无理之许可故。若教典与自语于某处成量，则自义已成，与彼相违无量者非具量障碍，因量能破非量故。
若谓：无量之教典与语亦为彼论者许为量故，非量能破一切与己相违事，故说"若许"等。云何不可？因无差别故。仅是补特伽罗意乐，不观待实事而许为量而作破除，复圆满量即量相圆满，此当讥笑。
于生疑之无过失彼分亦同，于彼亦有所立义疑，非彼能破。"即彼"即由说宗故。决定于所立。非如说具违过者。若如是，彼何故如是生疑？因说三相因相之语能了所立，而宗语不能故。
是生疑非如遮遣显示不可能，因无破故，无可能思故，由立宗语显示故有差别。何为不可能？谓量，若为现量与比量所破则不可能。若谓许可与自语因非量故虽相违亦可能成宗，如是力等故于一有法系二法亦不可能。若谓许可与自语相违系属是说过失非于实事，用彼何为？故说"他义"，为令他了解故。

།གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོའི་སྐྱོན་ཡང་ གཞན་ལ་ཅི་གནོད་ཅེ་ན།སྨྲ་བ་པོའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གཞན་མ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དག་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པས་ཐོ་འཚམས་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྔར་ཁས་བླངས་པ་བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཚད་མ་དང་ཞེས་སྨྲས་པས་སོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་མ་བརྟེན་པར་དཔྱོད་པ་རབ་ཏུ་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་ནུས་པའི་ཡུལ་ལའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་པར་མཚུངས་པའི་བསྟན་ བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡང་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའོ།།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱིས་སྨྲས་པ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་འདི་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཅིས་ན་ངེས་པར་ཕ་རོལ་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟེན། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཁས་ ལེན་པའི་སྐྱེས་བུས་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་དེའི་དོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཁ་ནས་ཏེ།བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་འདི་སྐད་ཟེར་རོ་ཞེས་གཞན་ཡང་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དོན་དེ་རང་གི་ཡིན་ལ། ཡང་དེ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་བ་ཡིན་ན། དོན་དེ་ཉིད་ཀུན་དུ་སློང་བར་བྱེད་དེ། མི་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཉིད་དོ།།གྲགས་པ་དང་འགལ་བར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བ་དོན་རྣམས་ལའོ། །འདོད་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །དེའི་སྟེ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་དེ་རྟོགས་ པར་ནུས་པ་ལའོ།།དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅས་པས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་ལ་དེས་གནོད་པའོ། །གྲགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱིས་དོན་གྱི་ཆོས་ཏེ་གྲགས་ པའི་སྦྲར་བརྗོད་དོ།།སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གྲགས་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཏོ། །བྱས་དང་མ་བྱས་པའི་བརྡ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའོ། །འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་བརྡ་འཇུག་པར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་ནི་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་པས་སོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པར་ རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དོན་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྫས་ངེས་པ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རུང་བ་དེ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ།

若问：说者之过于他有何损害？答：因欲他人不如实了知说者之义者生疑而轻慢，故说者功德亦应观察，因彼说即是他人了知等之因故。
"若无少许差别"者，谓前所许无差别亦如何一为量等之说。"不依宗派而观察不得转起"者，谓于现量与随行不能之境。"说于一切"者，谓与同许教典相违亦即是自语相违。
若问：与教典相违岂非与他说相违耶？于此与教典相违，何因定唯是他所许耶？如是，许教之士即彼教典之义，即从他口，谓造论者如是说，他亦自许故，彼义为自，若复说与彼相违，则彼义普遣，因令不住故即是自语相违。
云何与共称相违？谓于与欲相系之义成为分别境之诸义。"欲声"亦即是分别境。彼即声之所诠，谓能了彼者。立宗说非彼所诠故不能诠，故即由此而害立宗。为显"共称"故说"从言说生"，谓由分别境之义法即共称相系。种种自性共称事之境义。所作与未作之成立与未成立名言。唯由欲故名言得转，因名言依欲故。"由彼"者，谓由得转故。"唯义"者，谓无地时物定。故彼可能即是与一切义相系之自性。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་ཏེ་དུས་མི་མཚུངས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་རུང་བ་དེ་དང་འགལ་བར་ བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བས་སོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་གང་དག་བརྡར་མ་བྱས་པའི་རུང་བ་ཉིད་དག་གིས་དོན་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་འགལ་བ་མ་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྒྲ་ཐམས་ཅད་དོན་འདི་དག་དང་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་དངོས་སུ་གྲགས་པ་ སྟེ།བརྡ་གྲུབ་པ་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གྲགས་པར་རུང་བའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ། བརྡར་བྱས་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་པར་དོན་དེར་སྒྲ་དེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གང་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་ སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་རུང་བ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་བུམ་པ་ཡང་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་འགལ་བ་མ་གྲུབ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་མེད་དོ།།སྒྲ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ད་ལྟར་མེད་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མི་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་བསལ་ཏེ་དེས་གནོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་གྲགས་པ་ནི་རུང་བ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་འགལ་བ་ཡང་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ ཉིད་དོ།།བུམ་པའམ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བ་ཉིད་དག་སྲིད་པས་ན་གང་ལ་ཡང་ཟླ་བའི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པས་སོ། །འདི་དགག་པར་མི་ནུས་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ནི་མི་འགལ་ བ་ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་རུང་བ་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །རུང་བ་ཉིད་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལས་ལྷག་པར་འཇུག་པའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པས་མ་རྙེད་ན་དེ་དག་གིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་དཔེར་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་དཔེར་བྱས་པའིའོ།།སྔར་རུང་བ་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པའི་ཚད་མ་དེ་འདི་ ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་བརྡ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ལ་བརྡ་དེ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྒྲའི་ཐ་སྙད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ། འདོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

正因如此，过去和未来的声音，即不同时的声音，也可表达与之相违，这是由于立宗说"非所诠"故。
若问：若某些声音未作为名言约定，则不能以其可能性理解义，如何说它们违背非共称相违？答：虽然并未直接共称"一切声音与这些义相系"，即虽无名言约定，然而依靠共称可能性之力，不仅限于已作名言约定，法称论师说彼声于彼义即是极为共称。如说："因于任何皆非特殊故"，即"兔持者"不应以月之声诠说，因为存在，如瓶。他人说此损害可能性，然而瓶亦可能以月声诠说，因相违未成而生疑，故于喻缺所立，因为是不共，故无比量。
虽现在无极成声，但以过去未来极成不相违义而遮遣，彼即能害。故说非共称即与可能相违亦非宗，因此可能相违即是共称相违。
因于瓶或毛毯等一切皆有可能性，故于任何皆未成非月声之义，故喻不成。此不能破，如是说："能害不共故，不共极成不相违。"于此确定无能破量，因可能性已由量成故。如是，存在性亦是相违。因可能性不定故，即因是三时故。"一切因相"者，谓无胜过存在之事故，若存在未得，则彼等不得同品，即以存在性为喻之果。
前说"因可能性已由量成故"之量即是此：声之名言正依，而彼名言唯依欲故非不成，以声言说之声成立为可说，因欲于一切转起故。

།དེའི་གང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ དེ་ནི་བརྡར་བྱས་ཏེ་བརྗོད་པར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཟླ་བས་ག་པུར་བཞིན་ནོ།།རི་བོང་ཅན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་རུང་བ་ལ་གགས་བྱེད་པ་དེ་གནོད་པར་བྱེད་ པའི་ཚད་མ་སྲིད་པར་ཡིད་གཉིས་ཟ་ན་ཐེ་ཚོམ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རུང་བར་མི་འགྲུབ་ན་གགས་ཀྱང་མི་སྣང་སྟེ།འདི་ལྟར་ཡུན་རིང་དུ་མ་མཐོང་བར་དོན་རྣམས་ཏེ་སྔོན་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་ལའོ། །ཕྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་མཐོང་བ་སྟེ་ངེས་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་དང་སྒྲས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ རྟོགས་པ་མཐོང་བ་སྲིད་པ་སྟེ་མཐོང་ནའོ།།མཐོང་བ་དེ་ཡོད་ན་སྐྱེས་བུ་ཙམ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་གང་གིས་ཀྱང་རུང་བ་སྟེ་མེད་པར་མ་ངེས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཀུན་ལ་རུང་བ་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ ཚད་མས་རུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གསུངས་པ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་པར་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་ན་རབ་ཏུ་གྲུབ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གནོད་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ངེས་པ་ལ་ གནོད་པ་ཅན་མི་སྲིད་པར་བཤད་པ་དེ་དག་གི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉི་ག་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ ཏེ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་སྟེ་རྗེས་དཔག་ལ་འགལ་ཟླ་མཐོང་ན།དེ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་འགལ་ཟླ་ཡོད་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཡོད་ན་ནི་བྱེ་བྲག་དེས་གཅིག་སྟེ་མངོན་སུམ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཞེས་བྱ་བར་ཚད་མར་རྣམ་པར་གཞག་ལ།དེའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་གང་དག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ། ཕུར་བུ་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་དགག་ པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་མི་སྲིད་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ལ་འགལ་ཟླ་མེད་པ་ཉིད་འདི་འདྲ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཁས་མི་ལེན་ན་ངེས་པར་མི་ནུས་ སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ།

其分别心之境，即是经名言约定而可诠说，如月光与樟脑。兔持者亦是分别心之境，此由自性因相。因此说为极成声。
若于可说性生障碍，疑有能害量，则因成疑故不成可能性，共称亦不显。如是，于长时未见之义，即先未了知之义。后见别别了知，即决定了知。见彼与声为境而了知可能，若有此见，则任何补特伽罗皆不定为无，因于见与未见一切成立可能性故。
关于自性因相之成立所说，故论师说由量决定可能性时，即已间接显示于比量境中无不错乱相违，因若有能害量则不可能极成故。故确定无能害量。
于量决定说无能害者，彼等说现量与比量相等，因二者皆无差别为量故，如现量般于比量亦不可能有能害。若虽具彼量相，然于一者即比量见相违，则因见此故，因相相等故，于现量亦当疑有相违。若有差别，则由彼差别，一者即现量成立，如是安立为量，除彼差别外更无他。
仅由此即明显破除如弗卢布等说"比量非量，因见错乱故"。为破正理派等宗故说"若"字，比量无能害，因是欲说数一故。如是因相无相违，有如是决定耶？意谓若不许无则不能决定。

།མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་མཚུངས་པའོ། །དེ་འདྲ་བ་ལས་འགལ་ཟླའི་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བ་གཞན་ལ་ཡང་འགལ་ཟླ་ལྡོག་པར་ངེས་པར་བྱས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་འདས་མ་ཐག་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ གནོད་པ་ཅན་མ་མཐོང་བ་དག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྐྱེས་བུའི་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཏེ། དངོས་པོ་རྟག་པ་བཏང་བས་སོ། །དངོས་པོ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འགལ་བ་མེད་པའི་དོན་དག་ལྷན་ཅིག་པ་དགག་པར་ མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མཐོང་ན་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཡང་རྟགས་སུ་སྦྱོར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྟེ་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལའོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་མ་ཤེས་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ་ཚད་ མས་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་ཡང་འགལ་ཟླ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ངེས་ཤེ་ན། སྔར་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་དེ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ འདིའི་ཡུལ་ལ་མི་འདོད་དོ།།འོ་ན་གང་ལ་འདོད་ཅེ་ན། འདིའི་ཡུལ་ཡང་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དངོས་པོའི་སྟོབས་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མར་བཤད་པ་ན་དེ་ ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྲིད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྲིད་ན་གནོད་པར་བྱེད་པར་ངེས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྗོད་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོར་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བརྗོད་པར་བསྒྲུབ་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ ལ་གྲགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལའོ།།དངོས་པོ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། རི་བོང་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་དངོས་པོར་བརྗོད་པར་མི་འདོད་ན་མིང་དུ་གྲགས་པ་གང་ཡང་དངོས་པོར་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་དངོས་སུ་བརྗོད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དཔེ་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓相无差别，即同为无则不生之自性。如前所说，从如是见相违因相类似者，于其他亦不能决定相违遮遣。
若谓"未见能害者是欲说数一"，则由补特伽罗了知差别，即舍常法故。彼法亦不能如是决定，因仅由未见不能遮遣无相违义之和合故。
若谓"虽见不定为无亦可立为因"，则于其相，即于因相无能害性。若谓"虽未决定，然于事物无害性亦可能"，则知性即由量决定因相，一切皆说为因相。
若问："于汝复如何决定无相违？"即前所说相，为无则不生。故彼欲说数一者，于此无则不生境亦不许。
若问："则于何许？"此境亦当下说明。由事势力无不错乱相违可能，故论师说现量与比量二者为能害宗之量时，说彼不可能为因依，故说彼不可能有比量，若有比量则说定能害。
或谓"因是不共故"，即世间言说，即论师说"于言说事物性无比量"。故于分别显现义以比量成立言说，而非于外事。境各异者，比量能害外事，而共称于分别境。
若问："于事何故无比量？"若不许兔持者言说月为事物，则任何名称共称亦不许言说为事物，故若说"兔持者直说月，因有故，如瓶"，则彼喻亦不成故。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ ཡུལ་ཉིད་དུ་ནི་ག་པུར་ལ་སོགས་པ་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་གྲུབ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དཔེར་གྲུབ་པས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྒྲ་དེའི་དོན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པར་གྲུབ་ན་དེའི་ དོན་དངོས་པོས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་དག་ལ་མི་ལྟོས་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྒྲའི་དོན་གྲགས་པས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་སྒྲའི་དོན་དུ་འགལ་བ་བྱེད་པ་མེད་དེ་གྲགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ག་པུར་ལ་སོགས་པ་ཟླ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་ག་པུར་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་།བསིལ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ག་པུར་དེ་ལུས་བསིལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོས་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་གྲུབ་ན་ནི་རི་བོང་ཅན་ལུས་བསིལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ དངོས་པོས་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་མེད་ན་ནི་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་ལ་གགས་བྱེད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པ་འདི་ལ་ཡང་ངོ་། །བརྗོད་པར་ནུས་པ་དེ་དག་འགོག་པ་ལ་འགལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།སྔ་མ་རྣམས་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་པའོ། །སྒྲ་དོན་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་བསིལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དག་འགོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ལུས་བསིལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བར་མི་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འགལ་བ་མེད་དེ་མི་ འདོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་དེས་དེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཛད་པའོ།།ཡང་ན་གོང་དུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སོ། །དོན་དམ་དོན་ཅན་ནི་དངོས་སུ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །སྔ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསལ་བ་བཞིན་ནོ། །གྲགས་པས་བསལ་བའི་བྱེ་ བྲག་དག་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ་ཡང་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་གྱིས་གསལ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་ལས་དང་ཡོན་ཏན་དག་གོ།

若问："分别亦非不共耶？"此中亦即"因是分别境故，仅能言说"。非不共性，因见樟脑等以月之声言说成立为分别境故，喻得成立。
故说"由名言力而转"等。若问："何故非事物？"若声义决定成立于某义，则彼义由事物成立，若不依事物则不然。
若许声义由共称成立，则于兔持者亦无违于声义，因是共称故，如樟脑等为月声之义。若谓"樟脑等因是悦意及清凉事物故而以月声言说"，则说"彼"，即若樟脑由身体清凉事物以月声言说成立，则兔持者无身体清凉等事物以月声言说，然许于兔持者亦直接言说有障碍故，全无过失。
"于此亦"者，即于此共称。于遮遣彼等能说成违，即说成颠倒能立，不仅前者等。"声义有因相"者，如"因能使身体清凉故称月"。若谓"遮遣如是声，因无身体清凉故不称月"，则无违，因无不许故，此乃论师所作。
或由上说因。胜义所诠即直接为声义者，彼亦同彼。"如前"者，即如比量所遣。
如是共称所遣差别无过，为显现量所遣分类故，说"现量所显亦"。"种种相"者，即类、业、德。

།འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་པ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ དངོས་པོར་གྱུར་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་ཉིད་རིགས་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པའོ། །བློས་མི་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་སོ། །དེའི་ ཕྱིར་མི་མཐོང་བ་དེ་དག་བཀག་ཀྱང་དེས་བསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་འགོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའོ། །དེའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བའི་དོན་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྟོགས་པར་བྱས་པའི་བྱེ་བྲག་དག་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་དབང་པོའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྒྲས་བརྗོད་མིན་ཕྱིར། སྒྲའི་ཡུལ་དང་འགལ་བར་བྱས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་སྟེ་རྟོགས་པའོ། །དེའི་སྟོབས་དེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྗོད་དེ། དངོས་པོའི་མཉན་པར་བྱེད་པས་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་ཀྱི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་འདུག་ཀྱང་མི་འཇིག་ པ་སྟེ།འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་ཀྱང་ངོ་། །བུམ་པ་ཞིག་པ་དེ་ལ་ཡང་བསལ་བ་སྟེ་དེ་སྣང་བ་ལས་སོ། །མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་སྟེ། གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞིག་གི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་གི་ལུས་སོ། །མི་གནས་པ་ སྟེ་གསལ་བར་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་སྟེ།འགལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་བྱའོ་ཞེས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །རྒྱུས་དེ་ཞིག་པ་ལ་ཡོད་ན་ནི་ཞིག་པའམ་མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འདི་ལ་ཁྱོད་དང་ཁོ་བོ་དག་གིས་ཞེ་ན་ངར་ མི་བྱ་བ་སྟེ་དོན་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་གི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནོད་དེ་ཞེས་བྱ་ནི་གྲངས་ཅན་བདག་ཉིད་རྡུལ་དང་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་དང་ཤེས་པ་ཅན་རྣམས་ལའོ། །སེམས་པ་ཡོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་བདག་གིས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། མི་དམིགས་ ཀྱང་དེ་ལ་དེ་ཡོད་ན་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་བྱེ་བྲག་སྟེ་ཕན་ཚུན་སྟོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ཕན་ཚུན་མེད་པ་དེ་སྒྲུབ་ན་མི་དམིགས་པ་མ་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་འགའ་ཡང་མེད་དེ་དགག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

无他关联者，因类等诸法无成事物之关联故为无二，因事物本身说为类等故。法与有法无二，以种种相各别显现为法与有法差别。心不见者，由现量。故虽遮遣彼等不见，非彼所遣，因于彼不显故。
"若遮遣彼自"者，即现量所显。"为彼义"者，即为现量所取义作差别故。"余为返体相"者，即是了知之差别，非事物体性故为共相，是分别境而非根识行境。
自相于一切种皆非声所诠故，虽违声境亦违现量。彼等返体亦依彼事物而成立，即了知。彼力由事物力而说，由事物所闻住于根识行境，非由类等差别故。
虽俱住亦不坏，即虽与坏因俱住。于彼坏瓶亦遣，即由彼显现。成不显，因住于胜性自性故而坏，仅是如是思维，此是数论派之身。
不住，即明显不住彼即说为无常性，因将成无违故。常亦如是于住彼自性而作，应如是次第观察。
若因于彼坏有，则于此"坏"或"不显"之名，汝我不应争执，因义如是有故。
"于语义安立有损"者，即于数论派之我性、尘、暗性、勇识诸有情。有思维者，即彼有情我许彼等互异，虽不得见于彼有彼，因尘等亦有故，彼等相之差别即互不空。
若成立彼等互无，则全无成立不得见之不了知之缘，因遮遣唯由不得见故。

།དེ་ལྟ་ བས་ན་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ན་རྡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་བ་དང་འགལ་བ།མུན་པ་ནི་ལྕི་བ་དང་སྙིང་སྟོབས་ནི་གཡོ་བ་དང་སྲོམ་པ་དག་ཡིན་ལ། དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དགག་པ་མི་དམིགས་པས་བྱེད་དེ་ཡོད་ན་དེའི་རང་ བཞིན་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ།།དེ་དག་དང་སེམས་པ་ཡོད་པར་ཡང་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་པ་མེད་པར་འདོད་པས་སོ། །དེའི་བདེ་བ་ཡང་མི་རིགས་པས་སོ། །མི་དམིགས་པས་དགག་པ་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞོ་དང་མྱུ་གུ་དག་ནི་འོ་མ་དང་ས་བོན་བཞིན་དུ་བལྟར་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བར་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་མངོན་པར་བྱུང་བའོ། །དེ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་ཡང་བར་གྱི་མངོན་པར་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྔར་མི་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་མངོན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། བར་དུ་བཏང་ན་ནི་དེའི་འཇིག་པ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཞིག་ཀྱང་བུམ་པའི་རྫས་ཉིད་ན་རྟག་གོ་ཞེ་ན། རྫས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་དག་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་གཞན་པ་ཉིད་དུ་སྔར་མང་དུ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གཏན་ ཚིགས་དང་རྒྱུ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཞོ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པར་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་འགྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།རི་བོང་གི་རྭ་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་མ་ནི་ཞོ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་སྟེ་འོ་མ་ལ་ཞོ་མེད་ན་ཡང་ངོ་། ། གལ་ཏེ་འོ་མ་དེའི་ཞོ་ཁོ་ན་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་འོངས་ཤེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་ནུས་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་གི་ཡིན་དེ་དཔྱད་པའོ། །གལ ཏེ་ཞོ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདས་མ་ཐག་ཏུ་སྨྲས་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཞོ་དེ་ལས་ནུས་པ་གཞན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རིགས་པ་དེ་དག་གིས་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་དག་རང་བཞིན་གཞན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

因此，在证成微尘等互相无有时，微尘的特征是轻与相违，暗性是重，勇识是动与迟钝，以不得见而遮遣彼等一者于另一者之自性，因若有则应如其自性而得见，然未得见故。彼等与有思维亦异，因许彼等无思维故。彼之安乐亦不应理故。由不得见而成立遮遣，正因此故而说"以不得见为相"等。
非如是事物之比量，因酪与芽如同乳与种子般应可见故。正因此故而说"若彼有"，中间状态即显现。彼因是不变自性故，先前亦是中间显现之自性故，由得见而见。
若谓先前是不见相，则为不显相，若舍中间则为彼之坏灭。若谓虽相已坏而瓶之实体恒常，则唯是成为异体性之不相顺，更无他义。如是显现等为相违相故，彼等为异性已如前广说。
因此，生因与因乳等，其果酪如是生起之能生自性得成，而非彼果事物存在于因中。此即"较兔角有何差别"之义。乳虽非酪之本性，即使乳中无酪。
若谓彼乳唯从生酪之自性而来，故说"自因"等。如是"何为功能"者，谓不显状态时功能自性住于因中，此乃数论派之观点。
若谓即是彼酪，故说"如是"等。虽有差别亦如是生起，如前已说。若谓果酪异于功能，故说"云何异"等。以此等理趣，已详说因果诸状态为异体性。

།དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་དམ་བཅའ་བའི་མཚན་ཉིད་དག་བཤད་ནས། ད་ནི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པར་འདོད་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་ཡོད་མེད་རྣམ་གཉིས་ཏེ།།དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་རྣམ་གཉིས་སོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་དམ་བཅའ་བ་དང་། ཕྱོགས་དག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་རྟགས་དོན་མེད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་གྲུབ་ན་ནི་གཞི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་དོན་དངོས་ལ་གནོད་པ་ཡོད་ཅིང་བཏགས་པས་གནོད་པ་སྤོང་པ་དང་། གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་གདགས་པར་བྱས་ན། འདིར་སློབ་དཔོན་དབང་ ཕྱུག་སྡེ་ན་རེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གདགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན།དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དང་པོའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཏེ། དུ་བ་དང་མིག་གིས་གཟུང་བ་དག་དང་། ཁ་བཟང་དཀར་ ཏེ་ཁྲའི་གནག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།དེ་ཐམས་ཅད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དགག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཡོད་པས་སོ། །དགོས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ ཞེས་སྤྱི་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་འདྲ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་ཕྱོགས་སུ་གདགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་དག་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་སེལ་བ་ནའོ། །མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁྲའི་གནག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་སྨྲ་བས་ཀྱང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དོན་གྱིས་རྟོགས་པས་ ཆོས་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་སྟེ་རྟོགས་སོ།།དེར་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།

如是解说了他比量的相与宗的相后，今欲说因相，故说"宗法"。同品有无二种，即于彼有与无二种。宗法亦有三种，即于彼有、无及二俱是。如是于异品亦有三种。"各别"者，即于同品等亦各别有三种。
若谓因是宗法，则所立、宗、宗义皆为异名，应成"所立法"，如是则因无义，因所立已成故。若未成则成无基故。
对此答：宗是有法，因为是假立故。若于声义实有妨害而假立能遣除妨害，且有假立之因由时则可假立。此中，阿阇黎自在军言："因无必要故不应假立。"
非无必要，因为有法之一切法即是所立有法之法、初有法之法及非二者有法之法，如烟、眼所取及"口善白故黑"等，依次配之。为遮遣彼等皆是因之义故有必要。
若问此必要如何成立？因为是所立宗之一分故。因为是有法故，为了解知如是堪为总假立"宗"之有法，故能遣除不堪立为宗之诸有法。
"如是亦"者，谓于遣除非宗有法时。"因眼所取"等及"黑"等当遣，因彼等非宗法故。若此中当说"有法之法"，则由说"法"亦观待他故，由义能解有法，故成立法仅依于有法而得解。于彼说"有法"，即由势力成立是所立有法。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།དཔེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཏན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་དེ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དཔེ་ལ་ཡོད་པས་འགྲུབ་ པས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་དཔེའི་ཆོས་ཅན་བཤད་ཟིན་པས་སོ། །བཤད་པ་བྱེད་པ་འདི་ཡིས་ཏེ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བས་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་ཉེ་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ལས་ཡང་དཔེའི་ཆོས་ཉེ་བར་བརྩད་པ་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འབད་པ་སྤང་བའོ། །ཕྱོགས་ཞེས་སྨོས་པས་ལེགས་པར་བཞག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་སྤྱི་ཡན་ལག་ལ་བཏགས་པས་ཚིགས ཆུང་དུས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས། སྤྱི་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་སམ་ཡང་ན་ཆོས་ཅན་ནི། །གཙོ་བོ་མིང་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གདགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེའི་ཆོས་ཁོ་ནར་གོའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གདགས་པར་མ་བྱའོ་ཞེ་ན། དོན་གྱིས་གོ་བ་ན་ཡང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་ བའི་ཕྱིར་ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གཟུང་ན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་སྔ་མར་མ་ཟད་པའོ། །དངོས་སམ་བརྒྱུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལས་ནི་མངོན་སུམ་དུའོ། །གཞན་དག་ལས་ནི་བརྒྱུད་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་པས་རྟོགས་མེད་དོ་ཞེས་བརྒྱུད་པས་སོ།།འདི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ཡིན་པ་དག་གོ། །ཅི་རིགས་པར་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།

若问何故？因为是亲近故。因为因是所立之因，而彼唯于所立有法中有者为因，非于喻等中有者，因为已成故及永不能故。
对此答：喻之有法亦是亲近故。如是，由关联成就能立，非由他故。彼亦由于喻中有而成立，故喻之有法亦以成立义故为亲近。
若谓因说"于同品有"故已说喻之有法。此说者，由"法"能解有法，复由说有法故亲近，故成立为所立有法。又从彼而诘难喻法亲近时，因说"于同品有"故，应舍此勤勉。
由说"宗"当善安立，因由总支分假立于宗支分之有法，故由少言能解故。如是亦如阿阇黎自说："总是所立故，法或复有法，主名亦一分故，应假立为所立。"
若谓因是能立，而彼唯所立有法是所立故，能立亦唯解为彼之法，是故不应假立。答：纵由义能解，为遣除难解故。若取能立义，则于喻之有法成疑故。"复"者，非仅前说必要。"直接或间接"者，于无者是直接，于余者是间接，即由无所立故，能遍者返故，间接了知无。
此真实性即于宗有、无及二俱。随理因等，即因及似因决定当取。

།ཅིས་ངེས་པར་གཟུང་ ཞེ་ན།རང་གི་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱིས་གསུམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་གསུམ་དག་རང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་ སྟེ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མེད་དམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གྲུབ་པ་ལ་ཚུལ་ལྷག་མ་གཉིས་མ་གྲུབ་ན་འགལ་བའོ། །དེ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མ་ངེས་པའོ། །མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པའོ།།དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡང་མ་ངེས་པའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དག་ཉེས་པར་སྨྲ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་གཟུང་བར་བྱའོ། །ལྡོག་པ་ཡིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོ་ ལ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ།།ཚུལ་གསུམ་པོ་དག་ཚང་བ་དང་མ་ཚང་བ་དེ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་གང་ཡང་གཞན་དུ་གནས་པ་ལ་གཞན་དུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ སྟེ་གྲུབ་པར་རོ།།མི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ་སུན་འབྱིན་པའོ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དག་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་འགྲུབ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ངེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་པར་མི་འགྱུར་བས་མ་སྨོས་སོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་ལྟོས་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་ པ་དང་མཉན་བྱ་དག་དངོས་པོ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་པ་པོ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྒོ་ནས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྐྱོན་དེ་དངོས་པོ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡང་མཚུངས་ཏེ།སྐྱོན་དེ་ཁོ་ནས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡང་འདིར་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་གང་མ་ངེས་པའི་བསྒྲུབ་པ་དགོད་པ་ལ་འདི་མ་ངེས་ཞེས་ཕྱིར་རྒོལ་བས་བརྗོད་ན་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ། །རང་གི་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་ངེས་པ་ལས་གཞན་དུ་རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་རྟགས་ཚུལ་གཉིས་སམ་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡིན་ནོ།

若问何以决定？答：由自证能立，即宗之三种真实性，及随行、返遮二者之三种真实性，皆由自之真实性证成能立，应由现量与比量二量决定。
以量成就宗法无或疑惑者，是不成因似因。与此相反者即是因。宗法成就而余二相不成者是相违。于彼二者有疑者是不定。于异品无不成者是共不定。于彼有疑者亦是不定。若说随行与返遮有过失者，亦应取为似因。返遮而有疑惑及于一不成者，应取为实有。
于彼三相具足与不具足之真实性有疑惑及颠倒，即不如实了知，于异处住而异处了知。如是相应成立所欲，即是成就。成立非所欲，即是能破。
言"不了知故"者，即是不能故。不定即是宗法性者，因与相违二者即成就为宗法性，因为是能立故。不定则不能立故，无必要故不说。不成即非宗法性。
不定于同品异品有或无决定者当观察。如命等与所闻，虽于事物一向决定，然由了知者疑惑门中成不定过，此疑惑过与事物不定亦相等，因唯由此过成不定故。
如是所说亦是此中能破性者，即立论者立不定能立时，对论者说"此不定"者亦是能破，非仅颠倒他人所许而已。异于自证能立之量决定，立论者与对论者随一于因相二或一有疑惑，即于同品异品中也。

།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་གྲུབ་ན་ནི་མ་ངེས་པ་དང་འགལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སྨོས་ཀྱི་གསུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གཅིག་ཕྱིན་ཅི ལོག་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནའོ།།འདོད་པའམ་འདོད་པའི་གགས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མ་ངེས་པའོ་ཞེས་སུན་འབྱིན་པར་སྨྲ་བ་ནའང་། འདིའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ཞེས་ཚད་ མས་ངེས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཉི་ག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པར་མི་རིགས་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་གི་དངོས་པོས་བསྡུས་པས་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གཅིག་ལས་ཚད་མས་ངེས་ན་ཡང་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ན། གཅིག་ལ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚད་མ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ལ་འཇུག་པ་དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན། ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུ་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་དག་ལས་གཞན་ལས་ མ་ཡིན་པའོ།།ཇི་སྙེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པའོ། །འདི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པས་བསྡུས་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལོག་པ་དག་གོ། །ལྡོག་པ་ངེས་ན་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་སྲིད་ནའོ། །ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་ རྟག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་གཉི་ག་འགོག་པའོ།།སྨྲས་པ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་རོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །སྨྲ་བའི་སྐྱོན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟགས་ཉེ་ བར་སྨྲས་པའོ།།གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོས་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུས་ངེས་པར་མ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོན་ཀྱང་དངོས་པོས་ནི་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།འདིའི་བསམ་པ་ཅི་ཞེ་ན། མཉན་པར་བྱ་བ་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་ངེས་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་ནི་ངེས་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ། །གཞན་གྱིས་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉི་ཚེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ཏེའོ།

因为宗法若不成就则不会成为不定与相违，故说二而非三。一相颠倒，即于异品无颠倒时。因为无力如是了知所欲或欲之名言，故此说"此是不定"作为能破时，由此故是不定，如是依于以量决定之因。
是故，立所闻性为不共性，不应离于能破因二者，故说"不应离于二者"等。言"不应成为二者之外"者，因为常与无常之事物所摄，无第三蕴故。
若谓于一以量决定亦不成不定者，能立能了知于一有，然因无量故，于异品趣入及从异品返遮有疑惑故，于所立及其他成不定，如共不定。
言"非从他"者，即非从与士夫功德相等者之他。"若干"者，是阿阇黎所说。"此二合一所摄"者，即常无常所摄及一向决定返遮二者。若返遮决定，则于有第三蕴时。差别遮除即遮遣常与其他二者。"说"者，在第二品中。
若谓"决定因"者，即是正因。说过失即说随行颠倒等。"彼亦"者，即说正因。言"非一向不定"者，即非以事物体性不定。为显事物相故，非由彼因决定，因由说过失所作故。然以事物则不成不定。
此意何耶？虽所闻性与命等了知决定未成，然于事物有决定故成为因。他之义比量唯依于事物法性。

།སྨྲ་ བའི་སྐྱོན་སྤངས་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་སྒྲ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་ གྲུབ་པ་ནི་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པས་ན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཐེ་ཚོམ་དང་།གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འདོད་པ་མི་འཐོབ་པས་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒོལ་བ་གང་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ་སྨྲ་བ་དེ་ ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་འདིའི་ཕྱིར་འདི་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སྨྲས་ནས།རྒོལ་བའི་འདོད་པ་དང་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་འཐོབ་སྟེ། དེའི་གགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐོབ་པ་མེད་པར་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནམ་སྟེ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་ བ་མི་འདོད་པར་བྱས་པའམ་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གགས་བྱེད་ནུས་པས་སུན་འབྱིན་པར་གཞག་སྟེ། འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ། གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་སྨྲས་ན། ངག་དེས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དེའི་ངོ་བོར་ རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་གགས་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །མ་ ངེས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཕྱིར་རྒོལ་བས་བརྗོད་ན་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིར་རྒོལ་བ་བརྗོད་པ་དེས་རྒོལ་བའི་འདོད་པ་ལ་གགས་ནུས་པས་སོ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དག་ཁོ་ན་རང་གི་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར།གཉི་ག་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་ལ་གགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མིག་གི་ཆ་དགུར་གྲགས་པའོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འདི་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆར་གོང་མ་དང་། བར་མ་དང་ཐ་མ་རྣམས་སུ་ཡི་གེའི་ཕྲེང་གི་རིམ་པ་ལྟར་རིམ་གྱིས་མ་འཁྲུགས་པར་བྲི་བར་བྱའོ།

舍弃言说过失，为令他方了知，且彼亦依于声故。若谓"若如是"者，是不定，"由此故"者是能破。
说"宗法于一不成"者，若谓不成是由于一不成故为不成，疑惑及于一不成于事物亦然，如是思维。由不得所欲，故彼如是者，谓于立论者以不成因说立时，对论者说"由此故此不成"，不得立论者所欲即所立，因为成为其名言故。彼即如是，是能破。
无颠倒所得亦是能破耶？谓能破唯是令对论者不欲或令方法颠倒而已。由能立名言之功能安立能破，若说"此有疑惑或于一不成"，因彼语能令了知似因之体性，故能作成就所立之名言。
若谓眼所取性于因相二者成就相违者，"于此亦"者，即疑惑及于一不成。不定即无决定，是故非能立，若对论者如实说彼，则是能破，因对论者所说能于立论者欲作名言故。不成亦如是。
是故，唯因与相违二者于自能遍决定故，既是能立亦是能破，因能于他方欲作名言故。"宗法九种显示"者，即眼分九种所知。彼为何？即"因是所量"等。此等依次为上品、中品、下品，如文字行列次第依序无错写之。

།དེ་ལྟར་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ ཡོད་པ་དང་།མེད་པ་དང་གཉི་ག་དག་གི་དབྱེ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་དག་ཆ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲེང་བའི་ལུགས་དང་མཐུན་པར་བརྟགས་པས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གསུམ་མོ། །གྱེན་ཐུར་དུ་བརྟགས་པ་གསུམ་ གྱིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གསུམ་མོ།།འདིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚེ་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། །སྟེང་དང་འོག་གི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གཡས་གཡོན་དག་གིས་འགལ་བའོ། །ཟུར་བཞི་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་དག་གོ། །དབུས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚམས་དང་པོ་དང་དབུས་ཀྱི་རྩོད་པ་གཉིས་སོ། །མཚམས་ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་ལྡོག་པ་གྲུབ་པའོ། །ཕྱོགས་བཞི་རང་བཞིན་འབྲས་བུའོ། །གཞལ་བྱ་བྱས་པ་མི་རྟག་པ། །བྱས་པ་སྲོག་སོགས་རྩོལ་ལས་སྐྱེས། །མི་རྟག་རྩོལ་དང་རེག་བྱ་མིན། །གཏན་ ཚིགས་དགུ་རུ་གྲགས་པ་ཡིན།།རྟག་དང་མི་རྟག་རྩོལ་འབྱུང་དང་། །རྟག་དང་བདག་བཅས་རྟག་ཉིད་དང་། །རྩོལ་འབྱུང་མིན་དང་མི་རྟག་རྟག་།བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སུ་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཞེས་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཏན་ཚིགས་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གཞན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ།དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཞན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་ནི་སེར་སྐྱའམ་མང་དུ་ཟ་བའམ། རིང་བ་ཉིད་དང་ངོ་། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་མི་བརྟེན་ ཏེ་མེད་ན་འདོད་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་བྲམ་ཟེ་ལས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཡང་ན་ཆོས་གཞན་པ་དག་གོ། །དེ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་འདོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་སྟེ། རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་འབའ་ཞིག་ལས་ཆོས་གཞན་དང་མི་ལྡན་པའོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ཆོས་གཞན་མ་སྤངས་པས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།

如是，则能了知同品中有、无、二俱，异品中有、无、二俱之分类，以及因相违、不定之分类各自差别。依照行列方式观察，则有同品之三。依上下观察之三，则有异品之三。
此中因为是宗法之时的分类，故无不成。上下为因相。左右为相违。四角为共不定。中央为不共。
其中第一边际与中央为二种诤论。其余三边际为成立返体。四方为自性果。
所量、所作、无常，
所作、命等从勤生，
无常、勤及非触性，
此九因相广所知。
常与无常从勤生，
常与有我常性及，
非从勤生无常常，
广为所立法所知。
此为摄颂。
岂非将无因相耶？因为宗与同品亦成为异品故。何以故？一切法即是于所立法中有他品与异品者。由彼等异于所立故，与彼相应之差别亦成为异品故。
与余法相应即如黄发者、多食者或长者。所欲说者为生于婆罗门种姓。若不依彼则无所欲，黄发等由异于婆罗门故将成非婆罗门。
"于余境"者，即于同品等。或者为异法。"由非彼之能立分别"者，显示异品为非同品已。何以故？由所欲说之所立法不相应而作差别而趣入，为令了知故，由与彼不相应之相于宗等中无故。
"如是种类不可得"者，即唯由总相而不与余法相应。由所欲说之法相应而不舍余法而作同品，是故。

།འོན་ཀྱང་ཆོས་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེས་སོ། ། རྩོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པར་ཁ་ཅིག་འདོད་ལ་གཞན་ནི་དེ་འགོགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཁ་ཅིག་ནི་རྩོད་པ་མེད་ཀྱང་། དགོས་པ་གཞན་གྱིས་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡང་ཡོད་པར་སྟོན་ཏོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས བྱ་བ་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུའོ།།འདིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་རྒྱུ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པས། དེའི་རྒྱུ་སྒྲ་ཡང་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །སྔ་ན་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའི་སྒྲ་བརྩལ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པའི་གོང་ ནས་ཡོད་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཡང་རེས་འགའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྩོལ་བ་ལས་སྒྲ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་དེའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྐྱེས་བུའི་རྐན་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པས་བརྩལ་མ་ཐག་ ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་ངེས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བསལ་བའོ། །དབང་པོ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྦྱར་ཏེ། དེས་དབང་པོ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པའོ། །གགས་མི་སྲིད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པས་དམིགས་པའམ།མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུམ་བུར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པར་རུང་བ་ལ་མི་རུང་བར་མི་བྱེད་ནའོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མཉམ་པའི་རྩིག་པས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཕན་པར་བྱེད་པས་ནུས་པ་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ།།ཉེ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྒྲ་རྟག་པའོ། །ལྟོས་པར་མི་རིགས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པར་ནུས་པ་ཅན་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་རྣམས་སོ།།གགས་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་རྒྱུ་མི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་གགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་མ་འགགས་ན་ གགས་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་འགགས་ཀྱང་གགས་མེད་ན་ཡང་ཤེས་པ་སྐྱེད་ནུས་པ་སྐྱེ་བ་སྲིད་པས་གགས་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུའི་འཕེན་པ་ཟད་པས་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེའི་རང་བཞིན་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་དེའི་གགས་ བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

然而"由彼法"者，即由所欲说之所立法。"为诤论故"者，即有一些人认为此等即是因相，而另一些人则破斥之故。如是，此中虽有一些无诤论，亦显示有因其他必要而作譬喻者。
"勤作无间生起之识是无常果"者，即是声无常之果。此中由勤作无间生起之识成立因无常，由此而成立其因声亦无常，故为吠陀声常论者所诘问。
"于先有者"者，即常声于勤作无间识之前已有。如是，由声常有故，其果识亦不应成为有时有。若谓由勤作于声有俱有缘，由其力故识成有时有者。
"由士夫腭及欲等勤作无间生起之识"者，配合"于彼无近行"。由近行不生决定果故。"障碍耶"者，即遮遣彼。于根亦配合近行，由彼不作根之结合故。
"障碍不可得"者，由常时为识所缘或非所缘之自性故。"不作分段"者，即于可闻性不作不可闻性时。"稍作差别"者，意谓由同时墙壁故。
"为识之因"者，即境等作利益而功能究竟者。非所近生者即常声。不应观待者即俱有缘。何以故？由常时为无功能之自性故。"彼等有功能之俱有缘"者，即境根等无常者。
"有障碍墙壁等则显现"者，由无或因不近故。"先有生起功能彼障碍耶"者，由彼未障碍则不能障碍故。虽彼已障碍，无障碍时亦有生识功能生起可能，故说"有障碍时"，亦应了知由因势力尽而断绝。
"由彼自性未损故"者，即不能障碍彼功能，由功能自性已成就故。

།གགས་བྱ་བར་ནུས་ན་ནི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གགས་བྱེད་པའི་ཚེ་ཡང་ནུས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཉམས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནུས་པ་གྲུབ་པ་ ནི་ཡང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ།།མི་རྟག་པ་དག་ཀྱང་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་བཟློག་ཏུ་མི་རུང་ན་རྟག་པ་ལྟ་ག་ལ་རུང་། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཞན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕན་ཚུན་དེ་རྩིག་པས་ཀྱང་བུམ་ པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་སྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྲིད་པའོ།།དེས་ན་སྒྲིབ་པ་ལས་རང་བཞིན་དུམ་བུར་བྱེད་དོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་ཁྱད་པར་མི་བྱེད་ནའོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་ན་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་ནའོ།།དེ་ལྟར་གགས་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་གགས་མི་བྱེད་པས་སོ། །རྟག་པས་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གགས་རྟག་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པས་རེས་འགའ་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གགས་ཀྱིས་སོ། །དོན་དེ་ལས་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དོན་དེ་ལས་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་དེ། རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་ཏེ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གྱིས་ཤིག་སྟེ་ཁྱོད་ཉིད་ ཀྱིས་རྟག་པར་འདོད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་བྱེད་ན་སྒྲ་དེ་སྔར་གྱི་སྟེ་ཕན་པ་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའོ། །མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེའི་ཕན་པ་སྒྲ་ལས་དོན་གཞན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕན་པ་དོན་གཞན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་པ་དོན་གཞན་དེ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་པ་ལའོ། །དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དེ་ཤེས་པ་དེས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་ཕན་པ་དང་འབྲེལ་གྱི་སྒྲ་ དང་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ།།དབང་པོའམ་ཉེ་བ་དག་ལ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བདག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་རྟག་པ་ལ་ཁྱད་པར་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ སོ།།གཞན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དག་ལས་གཞན་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་སོ།

若能作障碍，则非功能自性。"由彼自性未损故"者，即于作障碍时功能自性亦未损坏，由事物自性功能已成就，则不能成为无功能故。若无常者已成就之自性尚不可转，何况常者？
"复"者，即另一观察，"刹那自性"者，即无常瓶等。由相互墙壁，亦可能生起与瓶之近取及俱有识不生之自性的其他瓶刹那。故由障碍而作自性分段。"异者"者，即若非由差别而作差别。"若全不作"者，即由俱有缘于瓶等不作差别。
如是障碍将成常，由不作障碍故。"常者不如是"者，即常障碍。"无如是"者，由识有时缘故。"了知彼有差别性"者，即由障碍。"从彼义获得之差别"者，即从彼俱有缘义获得之差别，谓彼近行生起自性果。"请作"者，意为汝自将损坏常见。
若稍作果，则彼声为先前即未作利益之自性。"决定"者，即常。"不成"者，即无之义。若谓彼俱有缘之利益异于声者，故说"彼利益即异体"等。
"于彼复"者，即于从彼异体利益生识。"彼非能知"者，即彼识不能知彼声，由与异于声之利益相关而非与声故。
配合"于根或近者不观待俱有缘"。"我或"者，即自体差别，由异于自之差别不生常者差别故，且不可能异于自故。"或余"者，即异于前者，即士夫勤作等。"一切"者，即由根等。

།དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་པར་བཤད་པ་དག་གིས་སོ། །སྒྲའམ་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ གཅིག་པོ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་དག་ལ་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕན་པར་བྱེད་པའོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པས་བྱས་པའི་དབང་པོས་སྒྲ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ། མ་སྦྱར་ན་དབང་པོ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་དམིགས་ པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་སྐྱེ་བ་དང་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་ཉམས་པ་མེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ལ། དེ་ནི་གང་ལས་ཀྱང་ནུས་པ་འཐོབ་པའམ་ཉམས་པ་མེད་ན་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ ཏེ་ནུས་པ་སྒྲ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྟག་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་དོན་གཞན་དེ་དང་ཤེས་པར་འབྲེལ་གྱི་སྒྲ་སྒྲ་དང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ སྒྲ་དེ་ཤེས་པས་མི་ཤེས་པའོ།།འབད་པ་མ་བྱས་སམ་འབད་པ་རྫོགས་ཏེ་རྒྱུན་ཆད་ནའོ། །རེས་འགའ་ཡང་སྒྲ་དམིགས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལའོ། །ཕན་པ་འགའ་ཞིག་ སྲིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོལ་བས་སོ།།རྒྱུའི་ཆོས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་བཤད་མ་ཐག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྩོལ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་སུ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་སྒྲ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་སྒྲ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ལྟར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །སྔར་ཡོད་ངེས་པ་ ཉིད་ཀྱིས་མིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩལ་བ་ལས་སྔར་ཡོད་པར་ངེས་པ་སྟེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །གགས་དང་དབང་པོ་དག་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱས་པས་ཕན་པ་སྲིད་ཀྱང་སྒྲ་རྟག་པ་ལ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་གགས་བསལ་བ་དང་། དབང་པོ་ལ་ཕན་བཏགས་པ་གང་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་སྒྲ་རེས་འགའ་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའམ་རེས་འགའ་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའིའོ།

"彼等"者，即由说明不应施加于声自身等。"声或根"者，即非仅声，而是由勤作等于诸根作利益。"由施设为俱有缘故"者，即由利益所成之根将成为声之俱有缘，若不施设则根无用故。"将恒时所缘"者，即由识之因功能无生灭故。
若问：何故无生灭？故说"若如是"，声许为常，彼不从任何获得或损失功能，则成常。若谓功能异于声者，故说"生识之功能"等。"无义"者，即由常声不待他故。异体之过如前所说，由与彼异体及识相关而非与声故，彼声不为识所知。
于未作功用或功用已尽断绝时，亦无时能缘声。"是故"者，即由具二所缘故。"从彼自体"者，即于声之自性。"有某利益"者，即由勤作。"由见因法故"者，即刚说之随行与返遮。
若如是则由勤作之随行与返遮成无常，而非由识，故说"勤作无间之识"，即以有勤作无间生起之识为因，而非仅识。此亦意为缘声之勤作无间生起之识。如声勤作无间生起，识亦如是。
"先有决定故名"者，即于勤作前决定有，即非由常性声生识。虽于障碍与根由俱有作用可有利益，然于常声任何亦不作差别。于彼障碍遣除与根作利益任何亦不观待之声，无时能作识果相违故。如是识即勤作无间生起或有时性。"彼等"者，即无常之。

།དཔེའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི བརྩལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལའོ།།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུའོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཅེ་ན། གཏན་ཚིགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་ དེར་སྣང་བ་དག་གོ།།དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དག་མ་ཚང་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ། །བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར།འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བའོ། །ཆ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྟེ། ཆ་ཅིག་ཤོས་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ཆ་སྒྲ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བའོ། །གལ་ ཏེ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཉིད་ཅི་དགོས་ཤེ་ན།གང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་པའོ། །ལྡན་པ་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་དབྱུག་པ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཐ་དད་པའི་འབྲེལ་པའོ། །སོགས་པས་ནི་འདུ་བའི་ འབྲེལ་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ལྟར་བྱེད་པའོ། །གང་ཡང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་སྟེ་གཞི་གཅིག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་འདྲ་བའི་འབྲེལ་བ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མི་དམིགས་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ན་སྣང་བར་རུང་བ་ལས་མ་དམིགས་པའོ།།མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའོ། །མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་ སྒྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དག་སྟེ་སྣང་བ་མི་དམིགས་རྒྱུ་ཅན་གྱི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྨོངས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའོ། །འདི་ཡི་ཐ་སྙད་གྲུབ་འགྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ལ་སྟེ། སྔོན་གནས་ཁང་ན་སྦྲུལ་སྣང་དུ་རུང་བ་མི་དམིགས་པའི་མེད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བར་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ལའོ། །དཔེ་ལ་འབྲེལ་པ་དེ་གྲུབ་པ་ལ་ཕྱིས་ཡུལ་གང་ན་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཅན་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་ན་སྣང་དུ་རུང་བ་ལས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ་གནས་ཁང བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས།སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་བློ་སྒྲ་ཡང་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

"于喻处"者，即于从勤作所生之譬喻处。"为彼自性"者，即为自性因。若问：那么为何说所量等？故说"为了别了知因"，即因与似因。"即彼"者，即如说自比量之三相为因相，彼等不具者随应为似因。
正因为是应了别，故果相之譬喻即勤作无间生起之识。自性一分即勤作无间生起之生。分即勤作无间生起，另一分自性因分即声勤作无间生起之生。
若问：何须果相与自性之分别？故说"若无则不生有"，即异体自性若无则不生有。具相者即与杖相随关联，即异体关联。等者即和合关联，即作如无异体。又于一义和合即作一基。如是关联即无则不生。正因此故，说"由有错乱可能性故"等。
"不现"者，即因若有应现而不现。无即所立，即应成无之言说。"非异于不现"者，即非异于因。若如是则问：不现因证成何？其因相之识与声，即证成于迷惑者由现不现为因之无言说。
若问：如何如是了知？即由因有证成果有。"此言说若成"者，即于喻，如先于房中应现蛇不现故，应成无之言说。于喻成就彼关联后，于后于何处有现不现者，由应现而不现故，应成无言说，如房舍。由说此故，彼现不现之果即识与声亦成就，由是其果遍故。

།ལན་འགའ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་དུ་དཔྱད་ཟིན་པ་ནི་དཔེ་ངེས་པར་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པའོ། །སྤྱི་དྲན་པ་ཡང་དྲན་པར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་དུ་ རུང་བ་མཐོང་བར་ངེས་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དྲན་པ་སྟེ།ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ཉིད་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་ངེས་པས་དྲན་པར་བྱེད་པས་སོ། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དཔེ་བརྗོད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་ པས་ཆོས་ཐ་དད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རྨོངས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་སྙད་མི་ཤེས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ཞེས་ཐ་སྙད་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཐ་དད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་བརྟགས པ་ཐ་དད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོར་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།ཐ་སྙད་ཀྱི་དེ་ཙམ་དུ་གཞན་དུ་འགྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་པའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ལའོ། །ཡང་ན་ཐ་དད་པར་རོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་དམ་པར་རོ།།གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་གང་གིས་གྲུབ་ཅེས་བྱའོ། །མེད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་བསམ་པས་སོ། །གཅིག་དམིགས་པའི་མཐུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་མངོན་ སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པར་སྟོན་ཏོ།།རང་གི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཁ་ཅིག་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པས་མེད་པར་སྨྲའོ། །རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་འདོད་པས་དབེན་པའི་ཤེས་པ་ ཡོད་པ་ལས་སོ།།ཐམས་ཅད་མི་རྟོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་འདོད་པ་ལྟར་ཤེས་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་དེས་དབེན་པའི་ཆོས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནའོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གང་ལའོ། །འདི་དམིགས་ལ་གཞན་ནི་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དབེན་པ་འདི་དམིགས་ ལ།དགག་པར་འདོད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་གང་གིས་གྲུབ་ཅེ་ན། རང་གི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་སྟེ། རང་རིག་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། རང་ཉིད་ཕྱོགས་དབེན་པ་རྟོགས་པའོ་ ཞེས་ཤེས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ཅིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ།འདི་ནི་དམིགས་ལ་འདི་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་དོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པ་ལས་གཞན་དུའོ།

非仅一次而是已经周遍观察，即了知喻之决定遍。总体忆念亦将忆念，即若确定应现可见则应成无之言说之忆念，未作有法之差别。由于彼于喻之有法确定而令忆念。
所谓"由见与未见而成"者，即譬喻，由现量与不现而了知异法之随行与返，虽已成就因果自性，然于迷惑者不知因果言说者，由随行与返故，果与因与体性等言说，似现为能相所相差别，如非观察差别之自体性。
所谓"仅于言说上异处成就"者，"仅"即所立与因之言说。"异处"即于喻。或为差别。由无差别故，即胜义谛。
若问：彼不现如何成就？即现不现由何成就。"彼无亦"者，即思维不现为无知。"由一所见力"者，即显示不现由现量成就。
"由自境之无知"者，即破他宗，某些他方说由无缘彼之知而说无。"有特殊自性之知"者，即由有离所欲破之知。"若不了知一切"者，即若如他方所许，仅由无知而非见离彼之法。"于何"者，即于何有法。"见此而不见他"者，即见离之方面，不见所欲破。
若问：经验亦由何成就？由正确经验自体之差别，即由自证。是故知之自体差别，即自身了知离方。由知自体成就，即彼境之义差别，谓此见而此不见之差别。"异处"者，即异于自证。

།དོན་གྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་རང་ལ་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གྲུབ་པ་ལྟར་དོན་ གྱི་རང་གི་བྱེ་བྲག་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཟློག་པ་བསྡུ་བ་ནི་ཡང་གི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཕྱོགས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་དམིགས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཕྱོགས་ནི་དམིགས་ལ་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་མི་རྟོགས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་དགག་པར་བྱ་བས་དབེན་པའི་མྱོང་བའོ། །གཞན་འགོག་པ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དམིགས་པ་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་དགག་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དགག་པས་མི་དམིགས་པར་གཞག་སྟེ། གྲོང་གི་ཕག་ནི་བཟའ་བ་མ་ཡིན་པས་བཟར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ ཉིད་དེ་ངེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་དེ་ངེས་པ་ལས་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་དགག་པར་བྱ་བ་མྱོང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེའི་ཡུལ་ནི་ཕྱོགས་དགག་པར་བྱ་བ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་གྱི་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པའི་ ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཕྱོགས་དང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡོད་པ་ནི་དགག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ངེས་པར་ དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་ཤེས་པ་དེ་དག་མ་ཡིན་པར་དགག་པས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པ་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།སྣང་དུ་རུང་བའི་དོན་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་དོན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་ སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་གྱི་གནས་ཁང་ན་སྣང་དུ་རུང་བའི་མི་དམིགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་དང་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཤེས་པའོ།

所谓"义亦"者，即总结遮遣：非如由知自身所具差别而成就，义之自差别亦得成就，此为"亦"字之义。由于识中所具不杂他方之差别，由自身成就所见之差别，故成就"见方而不见所破"。
所谓"将成一切不了知之过失"者，已于第一品广说。"于特殊经验"者，即离所破地方之经验。"遮遣他"者，即令了知无所破。"非他"者，即为特殊经验本身。"由现量而成"者，即由见特殊而不见所破故。
唯其方面为所见之不见，缘彼之知为能见之不见。虽彼等为所见自性，然由是所欲破法之所见故，由非遮而安立为不见，如说"村中猪非食故无可食"。
"由彼确定"者，即由确定彼不杂经验，彼经验唯是方面经验而无所破经验，及其境为不杂所破之方面而无所破，生起决定智，即确定唯有彼，即唯方面及其经验。他有者应破。他经验亦为所破之经验。
所谓"亦为无之言说因"者，即由一确定所见境及知非遮故为无体性，由义无已成故，于迷者成立为无之言说境，应说于一切应现可见义不见处知其义无，如是应行，如昔时房舍应现可见不见之譬喻，此已如前广说。"有特殊自性之知"者，即知不杂所破之义。

།གཞན་དུ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་མེད་པར་སྤང་ ངོ་།།མུན་པར་ལག་པས་བྱུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུན་པའི་ས་ཕྱོགས་ན་བུམ་པས་སྟོང་པ་མྱོང་བ་མེད་དེ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་རེག་པ་ལས་ཀྱང་བུམ་པ་སྟོང་པ་མྱོང་བས་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཅན་མྱོང་བ་ མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འབད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཐོགས་པ་སྟེ། དགག་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའོ། །འདིས་ནི་ཡོད་ན་ངེས་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །འབད་པ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྣང་སྟོང་པའི་རེག་པ་དམིགས་པ་དེ་མེད་ནའོ། ། གཞན་མེད་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་འདོད་པ་མེད་བའོ། །ཡང་ཕ་རོལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་པོ་གཟུགས་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཤེས་པ་ཕྱོགས་མ་འདྲེས་ལ་དམིགས་པ་དག་ཡོད་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཕྱོགས་ལས གཞན་པ་དགག་པར་བྱ་བའོ།།དེ་ལས་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པར་འགྲུབ་སྟེ། འདིས་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ལ་དེ་ལས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེས་པ་མེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་མེད་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་བརྒྱལ་བ་དང་། ཁ་ཕར་བལྟས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་གང་དག་ནི་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།མེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བཟུང་ན་ནི་གཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། གཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་ པའོ།།ཤེས་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དེས་དེ་ཉིད་ཡོད་བཞིན་དུ་གང་དག་གི་མེད་པར་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན་མ་རྟོགས་པ་ཡིན། དེ་མི་དམིགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་པའི་ རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡོད་ན་ནི་གང་དག་གི་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདིར་མ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་འཇུག་པ་སྟེ། བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ ནི་དམིགས་པ་འཇུག་པས་སྟོན་པ་སྟེ།རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་ཡོན་ཏན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་འཇུག་ནའོ།

其他情况下，则应断除无如是知。所谓"于暗中以手触摸"者，即思维：于暗处无瓶空性之经验，因不见故。"于彼亦"者，不仅见为特殊经验，由触亦经验瓶空，故彼即为特殊经验之不见。
有功用者即有障碍，为有所破。此说若有则必定可见。无功用者即不见。"若无彼"者，即无虚空触见。"无他"者，即无欲破瓶等彼外他法。
又有他方说："有见因他"者，即有根、色及光明，及知见不杂方分，彼外即为异于方分之所破。由无缘彼之知，成就无所破。此仅为于所破无所见，而非有见因他而无所见，说此无过之特殊。
"若非如是"者，即若非特殊无，而仅为无知。如是则于睡眠等，即昏迷及背面而望等状态下不见瓶等者，应成能了知为无。若取特殊无，则睡眠等之无不成立，因彼睡眠等具德根等，能生光明及作意之知故。"彼"者，即睡眠等。
由仅无知之特殊所见无故。由彼因，非是于彼等存在时不了知为无，然仅是不见而已，故为不了知。如是不见即为无故，由有见因他而无所见故。若有彼，则于彼等应了知为无。
此中所谓"若有不见因他"者，即说彼等根等功德运行，即作用，如是功德由见运行而显，由生自知而显功德。"若如是"者，即若见运行。

།གདོད་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་ན་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ཡིན་དང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ དམིགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་གང་ཡོད་ན་སྣང་དུ་རུང་བའི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པ་སྟེ།དགག་པར་བྱ་བ་དང་མ་འདྲེས་པར་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ལས་ གཞན་དུ་དོན་དམིགས་པ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནའོ།།དོན་གྱི་མེད་པ་ཉིད་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིས་རྟོགས་འགྱུར་ན། ཤེས་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཕྱིར་ ཏེ།དེ་རང་གིས་ནི་མི་རྟོགས་ཏེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དགག་པ་མེད་པའི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྟགས་གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་གྱིས་ཐུག་པ་མེད་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་སྟེ་ཤེས་པ་སྟེའོ། །དེ་མེད་པར་ཤེས་པ་རང་གིས་རང་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་སྟེ། ངེས་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད ནའོ།།འོ་ན་ནི་ཤེས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡུལ་ལ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་ཀྱི་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་རང་གི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་ གཞན་དོན་གང་གི་དམིགས་པ་མེད་པའི་དོན་གཞན་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ་གང་གི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཡོད་པར་རོ།།གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ན་རེ་གང་གི་སྐྱོན་མེད་ལ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཐུག་པ་མེད་པ་ལ་གང་གི་སྐྱོན་མེད་པ་ལའོ། ། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཤེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐུག་པ་མེད་དོ།

首先，根等具有功德，因为能生起自果所见故。若非如是，则应了知为具德。如是，所谓"有见因他"者亦即是见，因为若无所见，如同睡眠等状态，则不能成为功德之因故。如是为见，则依止我等所说，你所说特殊见之见者，即是于有境可显现之见，即彼见之特殊无，为不与所破相杂而于有法相之一相别别决定。
"其他"者，即若非不见本身为不见，而是对境不见为不见时。对境之无即是所破之无。若由不见知而了知，则不见知即是无，因为如是知之无是由他相了知故。彼不能自证，因为是无故，如同对境之无。彼相亦即是不见，如同前说无所破。是故，由彼为不见故，复须观待他相如前，如是则成无穷。
又说"无真实经验"者，为所破之真实经验即知。无彼之知由自证力于不杂方分所见之知，自身不成立，因不生决定知故。若尔，则知之特殊于境亦应不了知所破无之特殊，因为真实经验是自性之特殊，即有此经验而无彼经验，由了知自特殊，而于他义之无所见之他义亦如是如同知而了知为无，若有所见则为有。
童子摩说："于何无过"者，即于不见相无穷中何者无过。非如说特殊自性之无知，即非无知者之说故，亦成无穷。

།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་གང་མི་དམིགས་པས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བུམ་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་དམིགས་པ ལས་མེད་རྟོགས་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དེས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལས་རང་རྒྱུད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའོ། །གང་ལས་ཏེ་བུམ་པ་མེད་པ་གང་ལས་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ འདོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་ཡིན།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མེད་པ་ནི་མེད་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་དེ་གཞན་གང་ལ་ཡང་མི་ལྟོས་ཏེ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ ལ་མི་ལྟོས་པ་དེ་རྒྱུ་ཕྱི་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་བྱེད་ན་བྱེད་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ། །བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་བརྟེན་པའི་སྒྲ་འཇུག་ པས་སོ།།མཚན་ཉིད་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་དང་གཞན་ལ་བྱེ་བྲག་སྐྱེ་བ་སྟེ་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་རང་གྲུབ་པའོ། །འདི་ལ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་མེད་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའོ། །ཚད་མ་རང་རྒྱུད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཁྱེད་དང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མཐུན་པར་གྲུབ་པའི་མཐོང་བ་རྟོག་པ་མེད་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མཐོང་བ་ཁོ་ནའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དེ་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་དགའ་འམ་རྟགས་ལས་མ་ ཡིན་པའོ།།ཤེས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དུ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་དོན་དེ་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ ཅན་བསྐྱེད་པས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དེའི་མཐུས་གཅིག་པོ་ལས་གཞན་པ་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་དོ།།འགོག་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དེའི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ནི་རང་རྒྱུད་པའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་ བ་རྣམ་པ་གཞན་དང་འདྲེས་ན་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་ཅན་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若问何故，则说"然而由不见"者，为解释此义，即由见到瓶子无而了知瓶子无。彼有分别者亦能执持自相，故由无分别而成自立量，如是说。"如是"者，即知瓶子无。由何者，即由瓶子无而知瓶子无之因，此所许如何为知之缘？
若问何故，则说"无者"等。"无不待他无"者，即因为是无，彼无不待于任何他者，因为无所待故。或者，为成无故不待他，彼因后无故若造作无，则成遮遣作用故。由此所生即是"无"之分别量。因为依特殊之相故，即因为是生特殊之相故。于彼亦依止而有言说故。
"具彼等相"者，即能生知及于他生特殊，即作用及自成。"于此不可能成为缘"者，即知此瓶子无。为破自立量故说"具见之无间"者，即于你我共同成立之见无分别之无间知，唯由见力而生，且唯随顺彼。"由彼力生"者，即由事物力自然生，非由相故。
"彼知亦能于事物本身"者，即能了知，因为由知本身已决定故，初时无知解者，唯彼于义成量。如是由见一相而生定解一相分别，由彼一相定解力，除一者外无所破。为破故，唯前者是量，由彼力所生随顺彼故，无未知而知，有分别者非自立量。若与异见相杂，则不生"未见"之了知故。

།དེ་དག་གི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བ་ཁོ་ནས་དོན་དེ་རྟོགས་ཟིན་པ་དང་། རྟོག་པ་ཅན་དེ་ཡང་མཐོང་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རང་དགས་རྟོགས་པ་མེད་ པས་སོ།།གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། འདི་མཚོན་པ་ཡིན་པས་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་བསམས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རང་རིག་པར་དོགས་པ་ནི་མེད་དོ།།རྟགས་དག་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་རྟོགས་ཟིན་པས་དེ་ལ་ངེས་པའི་རྟོགས་པ་ནི་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་མ་རྟོགས་ པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་རྟོགས་པ་མེད་པས་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་བརྟེན་ནས་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མ་མཐོང་བས་མེད་མི་རིགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་དང་དོན་ཡོད་པར་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་ཡོད་པ་ཟློག་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མི་ དམིགས་པ་ལས་གཞན་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་ནི་ཡོད་པ་ཟློག་བྱེད་དེ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཟློག་བྱེད་དེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྟགས་མེད་རྣམ་རྟོག་སོགས། །དེ་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ བརྟེན་པའི་རྟོགས་པས་ཀྱང་གཞན་ཡོད་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་འདོད་པའི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་མི་དམིགས་པ་འདི་ཡང་དེ་འབྲས་ངེས་པ་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་ན་མི་དམིགས་པར་ མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་མིན་ནོ། །དེ་དངོས་པོ་འགོག་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དང་པོའི་དབང་བྱས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་སྟེ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའོ། །ངེས་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ་མེད་པར་ངེས་ པའོ།།རང་གི་ངོ་བོ་སྦྱོར་བ་ནི་རྟགས་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་རང་གིས་སྒྲུབ་པའོ། །ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྡུ་བའོ། །ཚད་མས་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་སྤངས་པས་ཅིག་ཤོས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་གཉིས་བདག་ཉིད་གཅིག་པར་ འགལ་བར་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པས་འགལ་བ་སྟེ།ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དག་གོ།

为总结上述内容故说"是故"。由唯见已了知彼义，且彼有分别者亦由见力而生，故无自然了知。
为特别说明由他力所生，故连说"不依根"，此为举例，亦当连说"非依修习"。是故思为非现量。因为是决定外境之知，故无疑为自证。因不依诸因相，故非为比量。"是故"者，即由见本身已了知青色，于彼之决定了知仅是了知彼青色而已，并无了知未知事物之法，故彼非量。
为显示依现见不可得而说明不现见不可得故，说"由未见故不应无"，因为仅仅未见与义有并不相违故。"他则能遮有"者，即异于现见不可得之不现见不可得能遮有，因为有之言说是有之果故为有。是故能遮有之言说，因为无有无则不生故。
如"无因相分别等"，依似因相之了知亦不能成立他有，因为无有无则不生故。如是，他人所许仅由未见之不可得，亦非是彼果决定之无言说果决定，因为无有事物无则不可得必定不生故。是故不能成立返遮。彼不能成立遮遣事物。
"就第一因相而言"者，即前所说现见不可得。决定即是能立，即决定为无。自性结合即由因相现见不可得自身成立。"且为量所违"者，此亦总结为相违。"量所违"者，即虽非由舍一而住于另一，然由他量成立彼二自性为一相违，即具相互舍离而住之法者。

།བདག་ཉིད་གཅིག་པར་ཚད་མས་གནོད་པའི་འགལ་བ་དེ་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་གནོད་པ་ཅན་དེ་ཕན་ཚུན་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་བཀོད་ པ་ཡང་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་དོན་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་རྟགས་ཀྱང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་ཁས་ལེན་པ་དེའི་རྟགས་ངེས་མི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་བཤད་པར་འདོད་པས་དཔེར་ན་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དག་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་གཅིག་པར་ཚད་མས་གནོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བསྟན་ ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ནི་རྒྱུས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ འགལ་བའམ་སྐྱོན་མེད་པའོ།།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་གོ། །རང་གི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་བུམ་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་ཟིན་པ་དག་།རྒྱུ་གཞན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ་རག་ལས་པར་མཐོང་བ་མེད་དོ། །རང་གི་རང་བཞིན་རྫོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།གཞན་དེ་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་འདི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་འདོད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ མ་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་འཇིག་པ་མ་བྱུང་བ་དེ་ཕྱིས་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའོ། །རང་བཞིན་ངེས་ན་ བྱ་བས་སྦྱོར་ཏེ།རྒྱུ་ལས་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་ནའོ། །དེ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་རང་བཞིན་ངེས་ནའོ། །དེའམ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའམ་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །རང་བཞིན་ཡིན་པར་དེ་དངོས་པོ་རང་ བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའོ།།དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཡང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཅིས་མི་འདོད་དེ། ཇི་ལྟར་ན་བརྒྱུད་པས་ཡིན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལས་ནི་དངོས་པོའོ། །དེས་ན་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་པའོ།

以下是完整的直译：
将彼自性为一被量所违之相违本身用于承许时，能破之结合也成为安立相互遮遣之义，即由遍于相违之所见，成为不可得结合之能破义结合。
"彼因相亦成相违"者，即彼承许相违者之因相为成立不欲决定故，成为相违因相之似因。为说明此义，如"具依待与必生"。为显示自性为一为量所违故，说"量亦"。"如衣之染"者，显示具依待者遍于无决定。
是故，具依待者为成立无决定性故，异于由因坏灭故决定无常，为成立相违故，因相具依待性本身成为相违。"由决定故"者，即由坏灭决定故为相违或无过。"非也，彼等"者，即彼等坏灭之因。
依赖自因聚之瓶，于已成就之自因，不见趋向他因即依赖。因已圆满自性故，即不依赖于彼他故。若谓此能坏灭为法性故，必生亦如是者，承许为法性者即成许为刹那性，因为若非刹那即非成已即坏之自性，则无别于非坏灭法故，应成先前未生坏灭者后亦不由坏灭因生故，成为自性坏灭。
复次，若承许为法性，则"彼或"者即事物。若决定自性则由作用结合，即由因决定为无常自性。"彼因"者即坏灭因。彼亦即决定无常因之自性。"彼或"者即事物或彼之能生，即非他坏灭因。自性者即彼事物自性坏灭。与彼能生亦何不许为生起坏灭自性之自性，如何为间接，由能生故为事物，由此则由坏灭因故坏灭。

།ཐོག་མ་ནས་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ན་མི་རྟག་པ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཕྱིས་འཇིག་པ་ནི་རྒྱུས་ཀྱང་འཇིག་པ་དེ་འབྱུང་བར་མི་ནུས་ཏེ།ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ངེས་པ་ཁྱབ་པར་བཤད་པས་སོ། །རེས་ འགའ་བའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ངེས་པའོ།།ལྟོས་པ་མེད་པ་ངེས་པ་སྟེ། །གང་ཞིག་དེ་ཡོད་གཞན་ལྟོས་མེད། །དེ་དག་དི་ཡོད་ལ་ངེས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་ནི། རེས་འགའ་བའི་རང་བཞིན་དང་ལྟོས་པ་མེད་པ་དག་ གོ།།དེ་དག་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་འགལ་བའོ། །ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཚད་མས་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་གསུམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།ཚད་མས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བར་རོ། །འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཡང་ངོ་། །དེ་ འགལ་བར་བཞག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་སྤངས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་པོ་མེད་པས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་སྤངས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་ བ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྤངས་ཀྱང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པས་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ངེས་པ་མེད་པ་ནི་ཕན་ ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་འགལ་བ་སྟེ།དེའི་དངོས་པོ་དང་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནིའོ། །དེ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་ཏེ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱུད་ པས་འགལ་བ་སྟེ།དེ་དང་དེ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགལ་ལ། འགལ་བ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། །ཤུགས་ཀྱིས་འགལ་བ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་དེས་རང་བཞིན་འགལ་བ་ལས་གཞན་སྦྱོར་བ་ དང་།ཤུགས་ཀྱིས་འགལ་བ་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ལས་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

若从最初即非彼自性者，即由生起自性之因而生时，若为非无常之自性者，则后来之坏灭亦不能由因生起彼坏灭，如虚空然。"彼等"者，即由说明依他不定遍故。暂时性之自性即不定性。
无所依待者决定，若有彼则无待他，彼等有时即为定。如是所说。
相互排除而住之相违相者，即暂时性之自性与无所依待。由彼等即为不定故，说"由不定"等。"相违"者，即相互排除而住之相违。"非量所成"者，即为相互排除而住性，而"量所违"者非为其他第三者。
非量所违而是相互排除所违者，即成为见到自性相违。"相违所遍之自性亦"者，即虽非相互排除而住之相违亦然。彼安立为相违者非相互排除而住，因具依待之排除不成必生性故。因彼兔角等自体无故无能依者，故虽排除具依待性亦不住于必生。
即于彼虽排除必生亦不住于具依待故。若问云何，由为相互排除而住所遍之自性故，彼必生与无决定是相互排除而住之相违，因为是彼事物与彼事物之无故。决定之事物无所遍者即依他待。
彼亦为间接，即虽非相互排除，然由为具彼法故，间接即间接相违。彼与彼无为直接相违，而具彼相违者则为其间接。证成彼间接相违之量即成为不可得结合，即由彼结合，成立异于自性相违之结合及间接相违。为如是显示故，"相违所遍不可得"者，显示异于见到自性相违之结合。

།ཆོས་ཅན་གྱི་ངག་དག་གི་སྦྱོར་བར་བརྗོད་པ་ནི་དོན་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ལ་ རུང་གི་མེད་པ་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་སྒྲའི་དོན་ཕྱིའི་དོན་མ་ཡིན་པར་བསམས་པའོ། །དེ་བཀག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། ཡུལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟགས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར།དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོད་བཞག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ལ་ཡོད་པར་སྣང་བ་ནི་ཡོད་པར་རྟེན་པའོ། །མེད་པར་སྣང་བ་ནི་མེད་པར་རྟེན་པའོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གར་སྣང་བ་ནི་གཉི་གར་རྟེན་པ་སྟེ་བུམ་པ་དང་རི་བོང་ གི་རྭ་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ།ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་སྣང་བ་དང་། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དག་ཏུ་སྣང་བ་གཉི་གར་བསྟན་པ། དེར་ནི་ཕྱི་དངོས་ཉེར་བླངས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དགག་ པ་དེར་ནི་ཕྱིའི་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ལས་གཞན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་དགག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྒྲ་དོན་མེད་མིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྦྱོར་ བ་བརྗོད་ཕྱིར་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་པ་མི་སྲིད་པས་སོ།།དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བ་པོ་སྒྲས་སྟོན་པ་ཡང་ངོ་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་དང་ཉན་པ་པོའོ། །སོ་སོར་མི་སྣང་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ དོན་ཏོ།།སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །འདི་ལ་གཞན་རིགས་པ་ནི་མེད་དེ། གཞན་དེ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་མ་ཐོབ་པ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འདི་ལ་གནོད་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དེ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་དག་བློ་དོན་ཡུལ་ཅན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དངོས་སུ་ནི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པ་ ཅན་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་དེ་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བཞག་པ་སྟེ།མི་གསལ་བ་དང་རྟག་པ་དང་སྤྱི་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་ཏུ་བློ་ལ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མི་དམིགས་པའི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ལ་སྣང་བའི་གཞི་སྒྲུབ་པས་སོ།

有法语句之结合的表述，唯适用于有法义存在之情况，而不适用于无之情况，因为彼词义非为外境所思。"彼不成遮遣"者，即不成为疑等之遮遣。若问何故不应表述结合，则说"无境"，因能立基不成故。
若谓遮遣结合不可得故，则分别安立为有者，即于分别显现中，显现为有者即依于有，显现为无者即依于无，显现为二者皆有者即依于二者，如瓶、兔角及非有身者等依次而言。非有身者即虚空等显现为有，兔角等显现为无，二者皆示现。
如说："于彼取外事"者，即于胜论等之遮遣中，所谓外事即异于分别显现之自相。不应执取彼而证成遮遣。如是则声义非无，因分别显现之胜论等有法非无。若问何故，因表述结合故，因分别显现若无则不可能有表述。
"又因生起彼相之相故"者，即说者以声显示亦然。"于因果之识中"者，即能说者与听者。各别不显现者，即自相义，因为是各别自证故。即于能立者与对论者以自证现量成立。于此无他所知，因彼他为虚妄故。真实未得者即未来。
"因于此无违害故"者，即因于此分别显现无违害故不成为无。"此等许为心义境"者，即此等一切声词直接皆以心中显现为境。于彼亦"安立相无因性之成立"者，即于胜论等遮遣中，如他方所安立，即显现于心中为不明显、常住、普遍、能生等，证成彼之外因无性，由有如是不可得故，因成立分别显现之基础故。

།དེ་བློ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བའི་བློ་དེའི་ཕྱིའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུའོ། །འདིར་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་སེམས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་དགག་པ་ལ་སོགས་པ་འདིར་རོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ པ་སེམས་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ནི་སེམས་པའོ།།དངོས་པོ་ཁོ་ན་སེམས་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་སྐྱེད་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་བླང་དང་དོར་བར་རྟོག་གོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སོ། །བརྗོད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་རོ།།གྲངས་ཅན་དག་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་སྤྱི་དེ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ནས། ཡོད་པ་རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བའོ། །གལ་ཏེ་ རྟག་པ་དང་མི་གསལ་བ་དང་།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་འགྲོ་མེད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་དག་འགལ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་སྒྲར་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་ མེད་ལ་རྟགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་པའོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བྱེ་བྲག་རྗེས་འགྲོ་མེད་ཅེས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆ་འཆད་དོ། །ཚད་མ་ཡུལ་གྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་ སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སོ།།གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་ན་བུམ་པར་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ཡང་དཔེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"彼为心近立之义"者，即为证成胜论等显现之心非为外因之近立义。"于此思维事物性"者，即于胜论遮遣等处。思维事物是否为事物性，即思维声义于分别显现。
若问何故唯思维事物，则说："因与生果相关故"。唯事物能生果，具分别者亦唯于有果处思维取舍。"亦因不能如实了知真实性故"者，即由分别故。"此等一切"者，即一切具分别者。"所说"者，即陈那论师。"已说"者，即于第二品中。
数论师欲成立胜论为有之总相，故说："若有性自性因"，即谓因有故无常。总相有如何非所立，将成为所立。若谓常住、不明显及能生等差别无随行者，即若谓喻不成立，则因与所立相违。汝之因"所作故无常"亦成为声，瓶中无声所成之无常，因亦与彼相同。
若如是"差别"乃至"所说"之间，即解释"差别无随行"之分。"因量境不可知故"者，即因差别不为量所成故。"所说"者，即陈那论师。"亦因为因故"者，即若依差别，则瓶所摄之有性亦不在喻中故。

།བྱེ་བྲག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་བྱེ་བྲག་ གིས་ཏེ།གཙོ་བོ་ཡོད་པ་སྤྱི་ཉིད་དང་རྟག་པ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ་དབང་ཕྱུག་ཡོད་པ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ཏེ་སྒྲུབ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ་འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་ བྱས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བུམ་པར་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ནི་སྒྲ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་སྒྲར་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ནི་དཔེ་ལ་མེད་པས་སོ། །སྐྱོན་འདི་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པའོ། །ཡོད་པ་ཙམ་ཞིག་ཉེར་བླངས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་རྟག་པ་ དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་བོར་ཏེའོ།།དོན་འགའ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པའམ་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ནོ། །ཡོད་པ་ཙམ་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་འགོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །བྱེ་བྲག་གང་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་སྦྱར་བར་སྨྲས་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དགར་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།།རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གང་ལ་མ་སྦྱར་བའི་ཡོད་པའོ། །ཡོད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །བྱེ་བྲག་ཁོ་ནར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་རྟགས་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ ཡོད་པར་འདོད་པས་ཀྱང་རང་དབང་དང་བདེ་བ་དང་འབྱིན་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་དང་།དེས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་དེས་སམ་སྨྲ་བ་པོ་དེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་ བུ་ཚད་མས་གར་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞི་བྱེ་བྲག་གིས་བྱེ་བྲག་ཅན་དུ་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་མེ་ཞེས་བྱ་བར་སྒྲུབ་ནའོ།།དེ་ལྟར་གཞི་དེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ ནི་བྱེ་བྲག་སྟེ།འདི་ལ་མེ་ཡོད་པའོ་ཞེས་མེ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའོ་ཞེས་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་སྤྱི་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་སྤྱི་མེ་ཙམ་སྟེ་ཆ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པ་ལྡན་པར་འགྲུབ་པའོ། །གང་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དཔེར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ལ་ཡང་རྟག་པ་དང་།བདེ་བ་དང་། རང་དབང་ཅན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

"非唯以差别所立有过失"者，即以有性差别，若以胜论有性总相及常住、能生，或以自在天有性常住、安乐、摄受、以刑罚断除等差别而立，不仅有无随行过失，而且若以有性为因，亦有同等无随行过失。因为瓶所摄之有性于声中无故不成立，声所摄之有性于喻中无故。"此过失不存在"者，即相等。
"唯取有性"者，即舍弃常住、能生等差别。"不能成立任何义"者，即汝所许或未了知之义。仅有性者，我等亦不遮遣仅有性。"说未结合任何差别"者，即未结合自在、能生、常住等任何差别之有性。"若彼有性为能立，唯差别为所立"者，否则因无义故。
"或其他"者，即许自在天有者亦以自在、安乐、出生者等。"彼即成立其自性"者，即以彼差别能立因，或彼说者即胜论等之自性。"无随行"者，即因如是量于何处亦不见故。"若许基差别为有差别"者，即若成立山火。"非如是以彼基成差别"者，即非成立山有火。
若问云何，则"遮遣无具者为差别"，即如"此有火"遮遣无火具者，如第二品中已说。"于彼唯总相"者，即于彼有法成立唯火总相，未作差别分。"于任何处皆无故，无差别"者，即于任何所许有法，常住、安乐、自在等皆非量所成故，无具如是差别之随行。

།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་མེད་དེ་ཡོད་པ་དེ་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གྲུབ་པ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་སྣང་བ་ནི་དོན་ ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་འབྱིན་པ་པོ་དག་སྣང་ལ་དེའི་རྟེན་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དུ་བས་མེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྟེན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲུབས་ ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅན་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ན་ནི་སྒྲུབས་ཤིག་སྟེ།དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མི་སྲིད་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་རྟེན་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ལ་ སོགས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ།ཕྱིའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་བརྟེན་ན་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་མི་འགྲུབ་ན་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྒྲའི་དོན་ཙམ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །རྟེན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོའི་བྱེ་བྲག་གི་ རང་བཞིན་རྟེན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟེན་གྱི་དོན་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་མེ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དོན་དམ་པའི་རྟེན་ནི་མི་སྲིད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་རྟེན་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྟེན་གྱིས་དོན་ཉིད་དོན་ཡོད་པ་ཙམ་ཉིད་དེ་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བའོ།།དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་སོ། །གཞན་དུ་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་སོ།།མེ་སྤྱི་དེ་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དབེན་པའི་མེ་ཙམ་དུ་བ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་སྤྱི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ དང་ཆོས་ཅན་འབྲེལ་པའི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་མི་ལྡན་པ་སྤངས་ཀྱང་འབྲེལ་པའི་སྤྱི་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ་སྙམ་པའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ཟིན་པའི་བདག་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ།

若问"云何无"者，即"云何无随行，彼有性是所知等，如是则所知等有随行"？"将成立何"者，意为所知等已成立故，且彼成立非汝所许。
"分别心显现于义"者，即分别显现常住、安乐、出生者等，其所依自相岂非能立？如烟对火等，亦是分别显现之所依成立。"请立"者，即若如火等能成立所依自相义者，请立。因喻不成故，认为不可能。
若外境所依性不成故，胜论等，即自在等彼相差别，若不依外境相，即如是不成时，因等唯是彼语义，即离自相。彼等所依法是假立，即胜论差别自性所依能立之所依义仅是假立，非如火等胜义所依可得。
若问何故，说"于所依不成"，因胜义所依及随行于何处皆不成故。"彼无差别"者，即有性、知等彼常住、安乐等差别随行不成故，分别显现之所依义即唯有性，离差别。"无义"者，即因。"若异"等，即有随行者。彼火总相离有法差别唯是火，与唯烟相属成立。彼于有法不成故能立故无过。
"彼总相"者，意谓所立法与有法相属总相故，虽遮遣有法无具，然无相属总相随行。"如是自性随行"者，即与所立已成自性随行。

།བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་རྟགས་འབྲེལ་ བ་འཛིན་པ་རིགས་པ་ལ་མཁས་པ་སུ་ཡང་མེད་དེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོན་ཅེ་ན། ཕ་རོལ་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉན་པ་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པ་ལ་སྟོན་པ་ནའོ། །མེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་མ་སྦྱར་བའོ། ། དཔེར་ན་ཚང་བང་ལྟ་བུ་ཞེས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དྲན་པར་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་སྡུད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུ་བ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་མེ་ཙམ་གྱི་དུ་བ་ཙམ ལ་ཁྱབ་པར་གྲུབ་པ་དང་།ཆོས་ཅན་གང་ཁོ་ན་ལ་དུ་བ་དེ་འདྲ་བ་རང་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་མེའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ཁྱབ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་རི་མེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི་རིའི་མེ་ཞེས་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བསྟན་པ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་འདྲ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་དུ་བ་དེ་བརྟེན་ཅིང་སྟེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བརྗོད་ཅིང་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་སྟེ་མེ་དང་དུ་བ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་འབྲེལ་པའི་རྩ་བ་ཅན་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱི་འདོད་པ་རི་མེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རྟགས་དོན་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མ་བསྟན་ན་ཇི་ལྟར་རྟགས་དེ་ཁྱད་ པར་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར། ཡང་དེའི་བཀོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཀོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རིའི་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྤྱི་བཀོད་པ་ཅན་གྱིའོ། །འདིར་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོན་པ་ནའོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ལས་དམ་བཅའ་བའི་ངག་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དངོས་སྤྱི་དང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

所谓"能作"，任何通晓正理者皆不取彼与因相属，因无必要故。若问"云何显示随行"？说"由他方令解"者，即听者于所立外显示时。"唯以火"者，即未与有法相连。
如言"譬如厨房"，说譬喻有法仅为忆念随行，非摄有法。差别作者为能表故，烟亦应观察离有法差别性之随行。如是唯火对唯烟遍摄成立，于任何有法见如是烟者，唯于彼有法生火觉，因已知遍摄故。
如是，"山有火"之能立以推度了知，所立显示为"山火"者，于随行时显示实无意义，因如是随行不可得故，且无必要故。是故"依彼"者，即彼有法依烟，说宗法及说遍，仅说火与烟之随行、返及相属根本，仅由此欲求成立"山有火"之所立故，非无随行，因亦非无义。
是故总相随行时，若我等不显示，云何彼因有差别随行？将成无随行。复次，彼安立为先行者，即所立安立为先行，凡有烟处即山有火，为总安立者。"此非支分"者，因为说随行是为令了知所立故，即于显示随行时。云何能立语与立宗语成相异？即显示所立事总与随行。

།དམ་བཅའ་བའི་ངག་ཉིད་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ངག་ཡིན་པས་སྒྲུབ་པའི་ངག་སྟེ།སྦྱོར་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དམ་བཅའ་བའི་ངག་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ སྒྲུབ་པའི་ངག་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཆོས་ཅན་ལ་བསྟན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བསམ་པ་མེད་པར་ཆོས་ཅན་གཞན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཆོས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་རབ་ ཏུ་བསྟན་པའོ།།དེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིས་བྱ་བ་ཆོས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་བསྟན་པའི་རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་སོ། །ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་ལྡན་པར་རྟོགས། །དེ་རྟགས་དག་ལ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་རྟོགས་སོ། ། གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སོ། །མེ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པར་ཡོད་པ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ་སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱུང་བ་བཤད་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀླན ཀའི་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར།བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་མི་སྦྱོར་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོད་པ་ཙམ་མོ། །དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཙམ་ཞིག་གོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་དང་ ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་ཡོད་པ་ཡིས་སོ།།གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་གཟུང་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལ་གྲུབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་གཟུང་བར་བྱ་བ་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཟུང་བར་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཀྱང་བྱ་སྟེ།བྱེ་བྲག་མེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་མི་རྟག་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་ནི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོད་པ་དེ་ཆོས་ཅན་གང་ལ་ཡོད་པར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་བརྗོད་ པས་རང་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཡང་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཡོད་པས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བྱེ་བྲག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་གཞལ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་རྣམས་སྡུད་པའོ།

立宗语本身即是随行与返的语言，故为能立语，因成为因明论式之语故，从彼分离，即从能立语中分离立宗语非为能立支分，云何能如是显示？其义即是彼将显示为能立语本身。
"因法无错乱"者，即随行。"于有法显示"者，即不思所立有法，而于其他有法即譬喻有法上显示唯法之相属。"于彼极成故"者，由显示唯法相属之因于所立有法极成故。"于有法亦了知具足"，即于彼因成立之有法上亦了知遍摄法。
"所说"者，即陈那论师。如以火等有随行为能立，主性等有亦非无过失，即非无过。说明他方过失后，为答自方诘难故，说"因不遍配差别"。因不遍配"声之有"等差别故，即唯有。"唯事"者，即唯无常。"能立"者，即由彼唯遍摄及遍摄成立之有。
若问："若不执'声之有'等差别，云何成立于声？"说"于彼执差别非决定"，即执"声之有"等随行非决定，由依唯有之随行亦可为，因虽无差别亦能成立所欲于所立有法故。如是，唯有对唯无常之差别成立，即具遍摄之有，于任何有法宣说为宗法有者，由了知彼有法具有遍摄法无常故。
若有本身为所立，则于无差别随行中唯有已成立故，因度量等即无果。"复次"者，即总摄诸过。

།ཡོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ནམ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འགའ་ཞིག་རྟགས་ སུ་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འདོད་པ་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། རང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྟེ།གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཞེས་ཆོས་ཅན་ལས་ལྡོག་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་རོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་སྒྲ་དག་སྟེ་སྒྲའི་དོན་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ངོ་། །བརྗོད་ པར་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་རྟེན་ཕྱིའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །འབྲས་བུ་ཡང་མི་སྲིད་པར་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་སོ། ། དངོས་པོ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་འཇུག་པའོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་མ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མེད་པར་བཀག་པ་སྟེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཐམས ཅད་དུ་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་མེད་པ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཞག་པ་ཡོད་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ཡང་མི་འགལ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་ལུས་མེད་བྱ་བ་ལུས་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་གོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲས་ནི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཆོས་འཁྲུལ་པའོ། །མེད་པ་ལ་བཀག་པའི་སྒྲས་འཇུག་པར་བཤད་པ་ན་གསལ་བྱེད་པ་ན་རེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་བཀག་པའི་ ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནའོ། །ད་ནི་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནའོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དགག་པའི་ མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དགག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲིབ་པ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་ཡུལ་དག་གཞན་ཉིད་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།

"于有未成立如何成"者，即于主性等从未成立有之处，其自性因如何能有？若主性等自性有之自性法某者成立为因，则由其自性成立故，主性等之彼有即是彼性，云何不许？因无差别故。
若问："若自性因即是所立之体性，云何成为因与所因之差别？"虽是自体性，然因所立之自体性亦观待遮除其他差别某者，显示为法，如从有法返，似有差别。由法与有法之语词，即语词义差别故。所诠者，即彼等所依外境。此显示无自性因。
果亦应由义理了知为不可能，因于主性等如所许之差别者未成立故，其果亦丝毫不成立故。"不依实事"者，即不趣入无之事物。
若问："若是非遮虽无亦趣入实事耶？"说"非是非遮"。若问："然则彼如何？"谓无之遮，即唯返一切实事法之无，由分别安立有故为因。彼亦无违，彼复云何？如"无身"，无身性即是非有性，亦趣入于毫无所有。"亦"字表示亦趣入于心等有。是故二者之法错乱。
说以遮遣词趣入无时，明论师言："非有无故，由无基故非遮境。""彼"者，若非有非遮境。今"然则彼如何"者，若非有非成立境。若问："若以非性成为遮境亦云何？"由遮相即是遮遣成立故。若问："若以非成立方式成为遮境亦云何？"说"由遮相即是遮遣障蔽故"。相与境二者非是他性。

།གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བགྲངས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་དགག་པ་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ལ་དགག་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གྲངས་ཅན་གང་དག་དབང་ཕྱུག་མེད་པ་དག་ནི་གཙོ་བོ་འགའ་ཞིག་ལས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བར་འདོད་ལ། དེ་དག་ན་རེ་གྲངས་ཅན་རྣལ་འབྱོར་ སྤྱོད་པ་ལ་དྲང་སྲོང་ཆུ་ཀླུང་ལ་སོགས་པ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་བཀག་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་འཇུག་གི་མེད་པ་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ སེམས་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་མ་བགྲངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ། །ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོ་བར་སྟོན་པའོ། །ཡང་ན་སྙིང་རྗེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བས་འཚོ་བ་སྒྲུབ་པ་འདི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་འདོད་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པའི་ཉེས་པ་བསྲུང་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་གསོན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྲུང་བར་མི་ནུས་ཤེ་ན། བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་འཇུག་པ་ནི་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་པའོ། །བརྡ་དེ་ ཡང་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པར་མ་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དེ་འདོད་པ་ཙམ་ལས་བརྒྱུད་དེ། འཇུག་པས་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། སྐྱེས་བུས་དེ་ལ་ཡང་བརྡ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ འདྲ་བའི་སྒྲ་དེ་དོན་ལ་ངེས་པར་ཏེ་རང་འདོད་པས་འཇུག་པ་གཞན་དུ་ཞུགས་པར་འདོད་པ་སྟེ་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་དང་འགལ་བར་བྱེད་འདོད་པ་དེའི་ཚེའོ།།ཆོ་ངེས་བཏབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་མ་བརྗོད་ཅིག་ཅེས་གསོལ་བ་ཤིན་ཏུ་བཏབ་ ཀྱང་ངོ་།།འཇིག་རྟེན་མི་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པ་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོ་བར་འགྱུར་བར་མི་ལྡོག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་བརྡར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་བརྡར་བྱས་ཀྱང་མི་རྟོགས་ན་ནི་འདོད་པ་དང་བྱེ་བྲག་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མི་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བརྡར་བྱས་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲས་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་ བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་སེམས་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མེད་པའི་སྒྲས་རྟོགས་པའོ། །དེ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྡའི་མཐུ་ལས་རྟོགས་པའོ།

"若唯于普遍计数"者，即遮遣仅趣入于欲令遮遣趣入之处，如数论派某些认为无自在天者，许从某主性生起种种，彼等言："为遮数论瑜伽行者所说之仙人水龙等为自在天者，故说'无自在天'仅无因趣入，于其他无则不然，因不欲趣入彼故。"
因此，"无身"亦仅趣入于心等，不趣入于非有，因未普遍计数故，因不欲趣入彼故。
"呜呼"者，表示厌倦。或者表示悲悯。"以苦维生此"者，因难护自许过失染著之过故。令自身生活成苦。
若问："何以不能护持？"说"从约定而生"，即言语趣入乃从约定而生，依彼而立。彼约定仅随顺人之意乐，不定依于实有事物。如是言语由仅从意乐流转趣入，故"无身"亦趣入于非有，因人对彼亦作约定故。
当如是言语于义确定，即欲以自意趣入他处，欲违背共许事物之时。"虽作哀求"者，即虽极力祈请勿说"无身"于非有。"世间不返"者，即不返共许随约定而解。世间亦为令了知非有故，于"无"字作约定。
若虽作约定亦不了知，则与所欲无差别故。因于欲不了知之非有与已作约定无差别故，则应成第二非遮于心等之"无身"亦不以言语了知。由彼亦正依了知故者，即由非遮心等之约定亦依无之言语了知故，由无之言语了知。彼于他亦相等故，即由约定力而了知。

།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་རྣམ་ པར་བཅད་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།རྣམ་པར་གཅད་པ་ཅམ་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་པར་བཀག་པས་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ལ་ཡིན་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་བདག་ ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་སྲིད་པའི་རྟགས་ཇི་ལྟར་ན་ཡོད་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པར་གཅད་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་བློས་རྣམ་པར་གཞག་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་དབང་གིས་སོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་དེ་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་རྣམ་པར་བཅད་པས་བཤད་པ་ཡིན་ཏོ་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉི་གའི་ཆོས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།ཡོད་པ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་རང་གི་ངག་གིས་སྨྲས་པས་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གཏན་ཚིགས་གཉི་གའི་ཆོས་ཡིན་པའི་རྟོགས་པའི་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །གཉི་གའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་གའི་ཆོས་ ཡིན་ཡང་ངོ་།།སྐྱོན་མེད་དེ་ཞེས་པ་ནི་མ་ངེས་པའིའོ། །དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་ག་ཡིན་པས་ཅིའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་ནམ་མཁའ་དག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པས་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་འཁྲུལ་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའོ།།ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་གཉི་གའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་རྟག་ པ་དང་མི་རྟག་པ་ནམ་མཁའ་དང་བུམ་པའི་ཆོས་དེ་བུམ་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟག་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནམ་མཁའི་ཆོས་ནི་བཟློག་པ་ལའོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཆོས་དེ་ཇི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་།གལ་ཏེ་དེ་དག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འཁྲུལ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་མི་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་འཁྲུལ་ པ་དང་འཁྲུལ་པ་ནི་དངོས་པོ་བ་སྟེ།དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

怀疑也通过遮除而获得能令理解之性而成为因相。然而，仅仅遮除的"无身"一词，由于非遮而趣入于有心等，也可能趣入于兔角等。
"如何证成其自性"者，意为如何以二者皆可能之因相证成确定为其自性。"非遮除之相"者，即非遮遣，即肯定。"因心亦安立于无事物"者，即由约定力。如是等因相存在，因其亦趣入于无，故为共同不定，应当理解此即前说之遮除。
"二者之法"者，即"无身"。由自语所说趣入于异于有之非有而说明者，是由了知因相为二者之法的语境。"虽是二者之法"者，即虽是常与无常二者之法。"无过"者，即不定过。
若问："彼既是常与无常二者，为何非错乱？"认为主题本身非错乱境，因瓶与虚空皆作为同品，故趣入彼时，不应理成为趣入异品之错乱。
"汝"者，即说主题与同品任一者。"如何"者，若无所立为异品，则二者之法即常与无常、虚空与瓶之法，彼作为瓶之法即趣入于无常所立之无，虚空之法则相反。因此，二者之法如何不趣入异品？
若谓："因彼等作为同品故非异品。""依赖区分主题与异品"者，即依赖人之意乐所作区分，由其力故不成为不错乱与其他。何以故？不错乱与错乱是实事，因由事物之力故。

།དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒོལ་བས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལ་ཡོད་པའི་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱབ་པ་ཚད་མས་ཉེ་ བར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་གལ་ཏེ་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡང་ ཅིའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།སྐྱེས་བུའི་འཇུག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་སྐྱེས་བུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱོགས་སུ་མི་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཁོ་ ན་མི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཁོ་ནར་གནས་པ་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོས་ཡིན་ལ་དེ་ཡོད་པ་ཡང་དངོས་པོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཆོས་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ནའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་བོའི་སྟོབས་ཞུགས་ལའོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡང་ངོ་། །སྨྲས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་མང་དུའོ། །གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལ་མ་ངེས་པའི་མཚན་ ཉིད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་སྔར་སྨྲས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་འདི་ཉིད་དུའོ།།དེ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ལྟ་བུས་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྟགས་ལ་ཕྱོགས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་རྟགས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བའམ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གོ་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ནའོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་ལས་གཞན་པའོ།།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་གང་གི་རྒྱུས་སོ། །དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་སེམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ དོན་ལ་མི་སླུ་བར་སེམས་དང་བའོ།།དངོས་པོས་ཁྱབ་པས་ནི་དོན་དམ་པས་སོ།

因此说"一切由主题所作"，意为凡存在于立论者所立主题中的所作性，无论如何皆为无常所遍摄。"遍摄由量所示"者，即非所欲。"一切所作"者，即主题之所作，离开差别。"如是若成"者，即事物力之差别。
若问："其他，若由士夫欲乐，为何亦不能令理解由欲乐所立之遍摄？"故说"士夫趣入"等。"凡士夫欲求证成者即是主题"者，即由士夫所作。彼亦非仅由欲乐成为主题，而是唯见为不错乱境之事物，即无害及与所欲说数量相同而住，因作为主题故。
若谓："由事物故，彼之存在亦由事物故，二者之法即不错乱性。""于比量境"者，即入于事物之力。"有现量所害亦"者，即比量所害亦然。"已说"者，即于第二品等多处。"无害性相亦于彼不定相"亦然者，即彼亦已说，即于此品中。
若问："彼等说何？"即显示如是所说主题之相，于由事物力所入之因相，以区分主题而不能有益或损害于因相令理解之相。"如是"者，即若主题之相不成为因相之令理解。
"如是不依赖所立而有令理解性"者，此为何？即异于所立。"由何"者，即由不依赖所立之因相。"何故"者，即由何因相之因。思维于义无错乱，即于胜义义无欺。"因此"者，即由胜义义无欺而心净信。由事物遍摄即由胜义。

།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ཀྱང་དངོས་པོས་ཁྱབ་པའི་རྟགས་ཡོད་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་ལ། དངོས་པོས་ཁྱབ་པ་དེ་མེད་ན་སྐྱེས་བུས་ཕྱོགས་ སུ་བྱས་ཀྱང་མི་སླུ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟགས་གང་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་སྐྱེས་བུ་འདི་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་རྟགས་མི་འཁྲུལ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་སུ་མི་བྱེད་པ་དག་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཤིན་ ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་དང་མི་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཐིང་སླད་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་གཉི་གའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པ་བཤད་ནས་མེད་པའི་ཆོས་འགལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་མེད་པར་བཀག་པས་ ཁྱབ་པའོ།།དོན་གྱི་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་ཡོད་པའི་དོན་ལོག་པ་ཙམ་མོ། །ཡང་འདི་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཀླན་ཀའི་ལན་འདེབས་པ་སྟེ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བའོ། །སྤྱིའི་དངོས་པོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཡང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོའོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དངོས་པོ་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པས་སོ། །ལྡོག་པ་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་མི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་སྙམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་པའི་ལུགས་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ རྟག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་ཁྱབ་པས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འདི་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་མི་རྟགས་པ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་དང་ལྡན་ པའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་ཡོད་ལ་དེ་སྟོབས་ཆུང་བ་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གློག་དང་རྩལ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉི་ཚེ་མཉམ་པའམ་དེ་སྟོབས་ཆེ་བས་སོ། །འདི་ཡོད་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །འདིའི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དག་གིས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，应当了知：即使士夫不欲作为主题，若有事物遍摄之因相，则于彼遍摄义不错乱；若无事物遍摄，即使士夫立为主题，亦不成为无欺。因此，某因相虽趣入异品，若士夫立此异品为主题，则因相不错乱，而不立为主题者则成错乱，此乃极为清净之量，因为违背事物而入故，是为后设。
如是说明二者之法因相错乱后，为显示无法相违，以"仅无之遍摄"即是由遮无而遍摄。义之遮遣仅是有义之反面。又"此"者，答复自宗之诘难，"此"即是有。"仅彼遍摄"者，即离开无常、声等差别。"共相事物"者，有亦是离开声等差别之事物。
"是故"者，即由共相事物遍摄成立故。"无返"者，即因"无常故"之因相未从异品声等返故。"此中亦如是"者，即有返。云何？因从异品瓶等有返故。"随行非主要故"者，谓因力弱故。云何？如胜论派所许，极微是常，于彼无所触性无随行故，于同品不遍故。
若如是，则此成能令理解：此中无常性于同品一切从功用所生随行故具力。从异品虚空等某些返亦有之，彼力弱，因从异品闪电、技艺等无返故。"常遮"者，即于一切常等。"其他"者，即唯随行相等或彼力大故。"此唯有"者，即随行。"因此功能圆满故"者，即因诸因相欲成立故。

།བྱེ་བྲག་དེ་དག་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དང ཕྱོགས་རྟག་པ་དང་།མེ་མེད་པར་རྣམ་པར་བཅད་པ་དག་གོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤྱི་སྟེ་ཕྱོགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྤྱི་ཡིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ ལ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པ་དེ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཚད་མས་མ་གྲུབ་ཅིང་དགོས་པ་མེད་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ ལྡོག་པ་གཙོ་ཆེར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་རྟགས་ཀྱང་ལྡོག་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་ལ་རྟགས་ཅན་ཡང་ལྡོག་པ་སྟེ།རྣམ་པར་གཅད་པ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ནི་མི་དགོས་སོ་ཞེས་གྲུབ་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་འབྲེལ་ པའི་ཡུལ་ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མའི་སྟོང་བའོ།།ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དག་ཅེས་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་སྦྱར་ཏེ། དཔྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་དག་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ལུད་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་སྐྱེས་བུའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་མེད་དོ།།བདག་དང་བདག་གིའོ་ཞེས་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ ཏོ།།དཔེར་ན་བདག་དང་བདག་གིར་མ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ལ་དེ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཚེའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་དང་འགལ་བ་མེད་དེ་དེ་དག་ཡོད་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་མི་ནུས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མ་གྱུར་པ་གཞན་རོ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བའི་རོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དུས་མཉམ་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མོད་ལས་ནི་ཤེས་པའི་རིམ་པས་བཤད་དོ། །འགྲེལ་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ སྔར་བཤད་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་བཤད་དོ།།གྲོག་མོའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནི་གྲོག་མོའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མའོ།

"唯彼等差别"者，即声、主题常性及无火之遮等。若然何义？非异品即是共相，意为应成立"主题性"之共相。由共相即能了知"非异品性"，而彼与异品不杂混者，以遮他了知即得成立故，不须共相度量且无义用，为显示此义，故说"若与他不杂混"等。如是"返为主要成立"者，即因相亦成立具力之返，所立亦是返，遮遣为主要，不须共相，此为成立。
"虽于异品未见"者，即仅未见，境返故，即量空。身、根、觉分别配合，三种观察行相即吠陀之说，彼量即谓一切智者不可能存在。是故，身等虽是贪等之因，然离非理作意摄受者，其功能极微。由"我与我所未见"者，即显示：返时贪等即返，如未执我与我所之事物。
是故，仅由有我与我所执即有贪等，无则无故，身等非唯一能力故，虽于异品一切智及离贪者未见，然与彼等无违，因彼等存在而不能生贪等是可能的。若如是，"非因果之他味等了知色等"者，即如是味等，因同时二事物无因果故。此中应知了知次第与生起次第二种，其中本颂以了知次第说明。释中先说生起次第，后说了知次第。蚁之近取因即蚁之前刹那。

།དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་ཆར་འབབ་པའི་རྒྱུའོ། །དེའི་ཕྱིར་གྲོག་མོ་འཕོ་བའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཆར་འབབ་པའི་རྒྱུ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ནམ།གྲོག་མོའི་འཕོ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཆར་འབབ་པའི་རྒྱུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དཔག་པས་ཆར་འབབ་པ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །ཉ་འཕར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ ནོ།།རྭ་ཅན་ཡིན་ཏེ་གླང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཆ་ཤས་ཅན་གྱིས་ཆ་ཤས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་གསུམ་པ་ལས་གཞན་པ་སྡེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མ་ཡིན་ལ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་རྟགས་མ་ཡིན་ཞིང་དགག་པ་མི་བྱེད་པས་མི་དམིགས་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའོ།།སྤྱི་རུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླང་ཉིད་དུའོ། །སྤྱི་ཅན་ནི་ནོག་པ་དང་རལ་སོགས་པའོ། །ཡང་གཞན་དག་ཆུ་མི་གཡོ་བར་མཐོང་ནས་དེའི་གཏིང་གི་གཞི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་སྔ་མའི་ཚུལ་གྱིས་རྟགས་བཞི་པར་འདོད་དེ་བརྟེན་པས་རྟེན་དཔོག་ པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུར་དུ་མི་ལྟུང་བར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་གཞི་ལས་མངོན་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཆུའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་གཞིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དག་ལྷན་ཅིག་བྱས་པས་ཆུ་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལས་ ཕན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ལས་ཆུས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མ་ཐོབ་ནའོ།།དེ་ལས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐོབ་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དེ་ལས་བརྟེན་པ་ཆུ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་རིགས་པ་སྟེ་ཕན་པ་མེད་པ་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཉིད་མི་འཐད་པའོ། ། སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་མང་དུའོ། །ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་བརྟན་པར་གཞི་དང་སྦྱོར་བའོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དག་གི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་མེད་ན་ཡང་དག པར་སྦྱོར་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་དང་ཆུ་དང་ལས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་སྐྱེ་བོ་འདུ་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་དང་ཆུ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་མི་སྐྱེ་བའི་དེ་དག་ལ་འདུ་བ་སྟེ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཅི་སྟེ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ནམ་ ཆུ་ལའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་རྟེན་མེད་ཀྱང་ཆུ་འབའ་ཞིག་བརྟན་པར་གནས་པར་རུང་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ལའོ།

彼等俱有作用是将生起之差别降雨之因。因此，蚁移动之因性质即将生起降雨之因的俱有作用者，或蚁移动之近取即将生起降雨之因的俱有作用性，以推度此而推知降雨，故为从果相所生之比量。鱼跃等亦复如是。
"有角故是牛"，此以有分知分之说，因为是异于三相之他部，故非自性相；因为同时，故非果相；又不作遮遣，故亦非不可得。谓立为共相者，即立为牛性。具共相者，即肩峰、垂胡等。又有人见水不动，由此推度其底基，亦如前理许为第四相，即以所依推能依。
"如是自性之水"者，即向下不坠而住之自性。"彼从基而入"者，即从基而生，由水之近取与基之近取共同作用而生水安住之自性。"若无从彼获益之体验"者，即从基水未得少许差别。"从彼不应得状态差别"者，即从彼所依，能依之水不应获得依止性，因无益于无所依能依性不应理。
"已如前说"者，即多次。"由正相应故"者，即所依能依相应关系正相应，以此令水与基相应。"云何彼等为正相应"者，因无少许因则正相应不应理。"若从彼等"者，即从基与水，"由众生聚集"者，即不从基与水生正相应，于彼等聚集，即与彼相关。"若于一"者，即于所依或水。如是则正相应虽无所依，唯水亦应安住。"若由彼不能故"者，即唯一者。

།དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་དང་ཆུ་དག་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པའི་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་འདྲ་བས་སོ།།ཕན་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་གཞི་དང་ཆུ་དག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་བཞིན་དང་། ཆུ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་དང་མི་ལྡན་ན་ཡང་དེ་ལས་བརྟན་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་དང་ཆུ་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་ལའོ། །ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆུ་དང་གཞི་དག་ལ་དང་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ ལའོ།།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ནི་དུས་གཅིག་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་བདག་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ཕན་ཚུན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འབྲེལ་པ་ཅན་དག་གསུམ་པ་འབྲེལ་པ་བདག་ཏུ་མཉམ་པར་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུམ་ཀ་ཡང་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའི་ཆོས་དག་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པའི་ཕན་པའོ། །རྣམ་ པ་གང་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ངམ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་གང་གིས་ཀྱང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའིའོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་དང་ས་གཞི་དང་བཏར་དང་རྒྱ་ཤུག་དང་ཆུ་དག་ལའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་ སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའིའོ།།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་བུམ་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ཆུའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དག་ལྷན་ཅིག་བྱས་པར་ཆུ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་ལ་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །འདི་དག་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དེའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟེན་དང་བརྟེན་དུ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་པས་བཏགས་པ་ནི་བརྒྱུད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་བརྒྱུད་པས བཏགས་པ་སྟེ།དེ་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་འདོད་པ་གཉིས་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནུས་པའོ། །དེ་ལས་ནི་དེ་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་བརྟག་པ་སྟེ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་ པ་དག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བརྟེན་པའི་གནས་པར་འགྲུབ་པར་ཚད་མས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

"由与彼相似故"者，即基与水生起差别之所作利益与非作利益相似故。由无利益故，从正相应中，基与水不成为具彼正相应。或者，于正相应中，如同正相应所应作者，水等亦不成为具彼者。若不具彼，则从彼亦不成安住。
"若于俱有"者，即于基与水共聚。"互相"者，即由正相应力，于水与基，及彼等于正相应。"于所生与能生非有"者，即正相应于同时之所依能依自性作关系故，具关系者互相无所生能生。正因此故说"于自体即为成立故"，由具关系三者于关系自性平等关联故，三者皆已成立故。
"由他亦"者，即异于关系法自性之利益。"以任何方式"者，即以自或他任何自性。"是故一切事物之关系性"者，即差别事物之。"于彼等"者，即于瓶、地基、柱、枣树、水等。"如是自性之言说"者，即所依能依之。所生能生事物，彼瓶之俱有作用与水之近取共同作用而生水依止性，地基等亦复如是。
"此等非彼之无则不生故"者，此所依能依之说，非彼正相应之无则不生，以仅许为所依能依即成就彼依止相故。间接假立即非间接亦非假立之间接假立，于彼所依能依二许，正相应有力。从彼即彼依止自性。即彼观察，以正相应无量成就故。"以无义故"者，以仅有所依能依即依止住立为量所成故。

།ཕན་བཏགས་པས་བཤད་པ་ནི་གནས་པ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་དུས་མཉམ་པ་ལ་མི་འཐད་དེ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཕན་པ་མི་སྲིད་པས་སོ། །གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ལ་ཕན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ སོ།།གགས་བྱེད་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དམ་དེ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཅེས་བཏགས་པའོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེའི་ལྟུང་བའི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གང་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བརྟེན་པའི་ཆོས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་གགས་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་གཞི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་བརྟེན་པའི་དབང་པོ་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞི་དེ་ཇི་ལྟར་བརྟེན་པའི་དབང་པོ་ལྟུང་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ།གགས་བྱེད་པས་མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་གགས་ལ་ གགས་ཀྱིས་མི་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ན་ཡང་ངོ་།།མི་ལྟུང་བ་དེ་ཡང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དམ་དེ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་སོ། །གགས་ཀྱི་ཚིགས་དོན་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་ན་ཡང་དེ་མི་འཐད་དེ། ཐུག་ པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་མ་ཐོབ་ན་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་གཉིས་པ་ཞིག་ཐོབ་ན་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་བརྟག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གནོད་པ་དེ་དག་གི་རྩ་བ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕན་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་ཅིས་ན་ཁས་མི་ལེན་ཞེ་ན། དེ་ཁས་བླངས་ན་དེའི་རང་བཞིན་རྟེན་ལས་གྲུབ་པར་གྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཞིང་རྟེན་དེ་ལས་རྟོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་དུ་འོངས་པས་སོ། །རང་ གི་བདག་ཉིད་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕན་པ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་མེད་པའི་གགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལེའུ་གཉིས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་བྱེད་པའི་དངོས་ པོ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ལྟུང་བ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ལ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྟུང་བ་དེ་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།སྐད་ཅིག་མའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱས་པའི་རྒྱུན་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ལ་སྐྱེ་བར་རུང་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་དང་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་དང་ཉེ་བར་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བའོ།

若以施恩而说，住为依止性者，于同时则不应理，以已成就者不可能有利益故。异者亦非于彼有利益。"作障碍亦何为"者，即彼自或非彼而假立。就第一分别而言，"由作彼堕落之障碍故"者，即由作为住彼自性之障碍故。"唯于彼"者，即异于依止法之障碍自性，由于彼施设基故，于依止根不作任何作用故，基如何是依止根堕落之处。
"由作障碍不堕"者，即使了知为基于障碍由障碍令不堕落，彼不堕落亦是依止事物自身抑或非彼，相同于争议观察。若说障碍句义所作为稍作，彼亦不应理。"将成无穷"者，若从彼差别未得某差别，则不成为彼之差别，若从彼得第二差别，则如前相同于观察，故差别将成无穷。
彼等过患之根本，是由不许彼自性之利益故。若问何故不许彼？若许彼，则彼自性从所依成就，若尔则成因果，从彼所依之了知亦将从果相而生故。由自性未成他之利益不应理故，若谓是无堕落之障碍，则如前成过失，如第二品自性因等所说。
为显示彼故，说"遮止此作用事物"等。"彼亦是所许"者，以基不作堕落于我已成就故，汝所说无义。为显示彼之其他过失故，说"如是虽无彼堕落所作"等。"刹那事物"者，即由他俱生因相续于其他刹那可生。于彼亦生依止因与境相同性，即与彼相近果相续之生。

།གཞི་ལ་སྐྱེ་བར་གྲུབ་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཅན་ཤེས་པ་ཡང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འབྲས་བུའི་ཞེས་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྔ་མ་ལས་བདག་ཉིད་དེ་འདྲའི་རྒྱུ། དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་སྨོས་པ་ལྟར་རོ། །མེད་པ་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་མེད་པར་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་པར་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་བྱེད་ཡན་ལག་ཀྱང་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་ ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།མ་འབྲེལ་པས་ནི་མི་རྟོགས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་དག་དང་ངོ་། །དེ་ལ་ཆོས་ཅན་དང་མ་འབྲེལ་བ་གོ་བར་མི་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་འདོད་ པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་མཐོང་བ་ཡང་ངོ་།།རྒྱ་མཚོར་མེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པར་མ་གྲུབ་པའི་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །མ་འབྲེལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་དག་དང་ངོ་། །གོ་བར་བྱ་བ་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་དག་གི་ཅིག་གམ་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པས་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་རབ་མ་གྲུབ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཅན་དང་མ་འབྲེལ་ པའི་དོན་གཅིག་མ་གྲུབ་བམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་གཅིག་གམ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་མ་གྲུབ་བམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཉིས་མ་གྲུབ་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དག་གཅིག་རབ་མ་གྲུབ་ན་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འཆི་བ་ཁས་བླངས་ནས་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཆི་བ་ཁས་བླངས་ནའོ། །གལ་ཏེ་འཆི་བའི་སྒྲ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤུན་ལྤགས་བཤུས་ནས་འཆིའོ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲས་གང་བརྗོད་པར་ གྲུབ་པར་ཐལ་བ་སྟེ།དཔེར་ན་ཆུ་ངོགས་སྟོང་པ་ལ་ཆུ་འགྲམ་ནི་བུ་རམ་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའོ།

"于基成就生"者，即从彼所生之相知亦将成为从果相而生。"随顺果"者，如前经所说"如是自性之因，彼之果"。"由无不生决定故"者，即所欲成立虽无，亦可能生起所许为因故。
"诸了知之能立非"者，即义为乃诤者与敌论者之似因。若问能知支分复何？则说"因亦是令了知三相"。
"由无关联故不了知"者，即与有法及所欲成立法。为显示与有法无关联不能令了知故，"见量等"，即见与所欲成立法关联。
"如海中火"者，为举与有法未成关联之例。"由无关联"者，即与有法及法。所证与能证之一或二者未成而生疑，随应即彼等之似因，谓于诤者未成及于双方未成。疑亦如是。
"一全未成及生疑"者，随应，即与有法无关联之一义未成或生疑，配为未成。若同品一有性，或异品一无性未成或生疑，配为相违。二未成及生疑者，即异品有性及异品无性，一全未成则配为相违。若生疑则配为"有相违"。
"许死后如何不许有情"者，即若许识灭相之死。若谓由趣入死声故，即由剥皮而死之共称故。"将成太过"者，即声所说一切皆成过失，如于无水岸说"水岸有糖堆"亦应有等。

།དངོས་པོས་གོ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དངོས་པོར་གྱུར་པས་གོ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྒྲའི་དོན་ཙམ་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དབྱིབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་སེམས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་དབྱིབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ས་སྟེངས་དག་ཁྱད་པར་དུ འཕགས་པའི་བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་བཤད་པའོ།།ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་བློ་ནི་དབང་ཕྱུག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བློ་དེས་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ལས་མི་རྟག་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ཉིད་ཙམ་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཉམས་པ་ནི་ཡོད་པ་གཏན་ས་མེད་པའི་འཇིག་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བའི་མི་རྟག་པ་ནི་མི་མངོན་རྒྱུ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་གྲངས་ཅན་དག་གིས་འདོད་པ་དེ་ཉམས་པའི་རང་བཞིན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ པར་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་མི་འདོད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །ཡང་ན་གྲངས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་པ་ལས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་སྤྱིར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཉམས་ པའི་མི་རྟག་པ་དང་།ཉེ་བར་ཞི་བའི་མི་རྟག་ཞེས་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་གྲུབ་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ལན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ཏེ་ཁྱེད་ལ་བྱས་པ་ཉིད་བུམ་པར་གྱུར་པའམ། སྒྲར་གྱུར་པ་ ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཉི་ག་ཡང་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ལའོ། །སྤྱིའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ལ་མཐུན་པར་གྲུབ་པའོ། །མཐུན་པར་གྲུབ་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་དཔེར་ན་བྱས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བའི་གཏན་ ཚིགས་ལྟ་བུའོ།།གལ་ཏེ་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་དང་གྲངས་ཅན་དག་ལ་སྤྱིར་གྲུབ་པ་མེད་དེ་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་བ་བྱས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བྱས་པ་དེ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའི་དབང་ དུ་བྱས་ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།མི་མངོན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཉམས་པ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་གཉི་ག་ཡང་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གཉི་ག་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའོ།

"实事所知之实事非成就"者，即以为实事之相所知之法实事非成就。那么是什么？即唯成就声义而已。
"由无常故，由具形故"者，数论师等由无常故，为证知无心，自在论者由具形故，地上诸法皆由殊胜智为先而成就者，亦说为未成就。殊胜智即自在天，谓由彼一切智智所作。
"于彼等"者，即无常与具形。其中"由无常故"者，由唯说声故，言"坏灭自性"。坏灭即全无所依之灭。寂灭无常即住于不显因中，此为数论师所许，然对方数论师不许其为坏灭自性之无常。是故于诤者自身未成。或由于数论之佛教徒未成故，于双方未成。
若谓"于共成者"，由说无常之共成故，不应观察坏灭无常与寂灭无常之差别。若于共成而作别别了知，则答成颠倒，即果等似难，义为于汝所作性是成瓶或成声。
"二者皆许"者，即于数论师与敌论者。共同成立无常之总法。举共成之例如：由所作故之作因。若谓此于佛教徒与数论师亦无共成，彼等岂非许有性显现为所作耶？由依量所成而说为成就，若依宗义则为未成，如下当说。
"岂非不显亦有"者，谓为共成，因二者皆许坏灭与寂灭俱为不显自性故。

།ཕ་རོལ་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལྟ་བུ་མི་འདོད་པའོ།།མཚན་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་མི་མཐོང་བ་འདིས་སོ། །གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་གྲངས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལས་མི་མཐོང་བར་འདོད་དེ་འདི་ ལྟར།ཀྭ་ཡི་རྣམ་ཤེས་སུ་ཡིས་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་དང་གཙོ་བོ་ནི་མི་མཐོང་བའི་ཚིགས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔ་མའི་ཆོས་ལས་གཞན་པའི་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གསལ་བས་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་མི་གསལ་བ་ནི་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །ཆོས་ སྔ་མ་ལས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གསལ་བ་སྔར་གསལ་བ་ལས་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་བའོ།།མི་ཉམས་པའི་བུམ་པའི་རྫས་རྟག་པར་ཡང་འདོད་པའོ། །གནས་སྐབས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་ལྡོག་པ་སྟེ། དེའི་འཇིག་པར་སྨྲ་ བའོ།།དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཚུངས་པར་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པར་དྲན་པར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་ལྡོག་པ་དེའི་ཡང་ངོ་། །མི་ཉམས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་འགལ་བ་ཡིན་པའོ།།དེ་ལྡོག་ན་ཅིག་ཤོས་མ་ལོག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་འཛིན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལོག་ན་ཅིག་ཤོས་གནས་སྐབས་ཅན་མ་ལོག་སྟེ། ཕྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་བུམ་པར་གཙོ་བོ་ལ་ཞི་བས་གནས་སྐབས་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་སྟེ། བུམ་པ་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་འཛིན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆུ་འཛིན་པའོ། །མི་ལྡོག་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་ནུས་པའི་ཛས་གནས་པར་འདོད་པ ནི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པས་གོས་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་བུམ་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཡོད་ན་ཡང་བུམ་པ་ཆག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་ པོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་ངོ་།།གནས་སྐབས་གོས་དང་རྒྱན་དང་སྤྱོད་པས་ཐ་དད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཅན་ གྱི་དངོས་པོ་ལོགས་གཅིག་ན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཅིས་ན་མི་འདོད་དེ་འདོད་པར་བྱའོ།

"彼等之无常性如是"者，即佛教徒等不许无常性如寂灭。"此相"者，即以此不见无常之相。主性与士夫亦应成无常，因彼等于数论教中亦许为不可见，如说："谁知谁之识？"及说"主性入于不可见句"故。
若谓"异于前法之不显"者，谓先显而成不显之不显许为常。"亦异于前法"者，即不显异于先前之显。亦许不坏瓶之实为常。"位差别"者，即瓶之显与不显位差别，说彼为灭。
为释此故，说"若位"等。"说相等"者，即过失忆念。为显此故，说"彼亦"，即彼位差别亦然。"亦不坏"者，即为相违。"彼若转余未转"者，即持水位若转，余有位者未转，以细性自性瓶于主性寂灭故，一切位亦不生，意为彼瓶于一切处皆无。"彼之彼位"者，即彼持水位。"彼亦转"者，即瓶相持水。
"许有不转位之功能实"者，应当观察，如前所说过失所染，以彼瓶无相故非有，若有瓶亦非破瓶故。"若唯一事"者，即虽是士夫一事。若谓位由衣饰行为见为差别，彼位差别即事差别，事自生为异异，无别位之事故，何不许彼即为事差别相，应当许之。

།འདོད་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་བདེ་བ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་མུན་པ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་བེམས་པོ་དེ་དག་དང་སྐྱེས་བུ་ ཤེས་པ་ཡོད་པ་དག་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །གནས་སྐབས་ཐ་དད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟློས་གར་མཁན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དགའ་བྱེད་ ཀྱི་གནས་སྐབས་གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་དང་ནོར་བུ་བུམ་རྣའི་གནས་སྐབས་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་དེ་ཉིད་གཟུགས་རྗེས་སུ་བྱེད་དེ་ཡོད་པས་ན་གནས་སྐབས་ཅན་གཟུགས་ནི་རྟག་པར་ཡོད་པར་འགྲུབ་ཅེ་ན།དེའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནང་རྣམས་དང་། དེ་དག་དང་སྐྱེས་བུ་རྣམས་སུ་ཡང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། བེམས་པོ་དང་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དག་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ གནོད་དོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་དག་གི་བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་ལྟར་དུས་གཅིག་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་པ་ཅན་སེམས་པ་མེད་པ་དག་ཅིག་ཅར་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཐ་ དད་པར་འགྱུར་ལ་བུམ་པའི་ཆུ་འཛིན་པ་ནི་རིམ་གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།རིམ་གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་དང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ད་ནི་བུམ་པ་དང་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱོར་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།དུ་མར་བཞག་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འགལ་བའི་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐོག་མར་ནི་བུམ་པ་གྲུབ་ལ་དེ་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཞོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཟློས་གར་མཁན་ལྟར་གཅིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་ ལྟ་ན་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་ཆགས་ལ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་ནི་ཁྱབ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་བུམ་དང་ཞོ་ལ་སོགས་བ་ཐ་དད་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་རིམ་ གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་མ་ཡིན་པར་གསལ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་།གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིམ་གྱིས་གསལ་བ་ལ་ཐ་མི་དད་པས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་དང་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།རིམ་གྱིས་གསལ་ཡང་ཐ་མི་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是所许，即乐等，即质性之乐性、苦性、暗性、舍性差别，与彼等物性及士夫有知之差别性无疑。若虽为差别相而非事差别，则乐等亦不成事差别。
"虽位差别"者，如舞者之士夫欢喜位为金色，宝冠位为黑色等虽有差别，然彼随形而有，故成立有位者之形相为常。若尔，彼之乐等内及彼等与士夫等亦当相等，以彼等亦为乐、苦、舍、物性及有知等位差别，应成一事相等，故害汝言说。
"若差别则次第显违故"者，以差别如牛右左角应同时显故。是故乐等有心无心同时显故成差别，而瓶之持水次第显故为一性。若谓因次第显故为一性，今瓶与酪等云何为多性，应成一故。何以故？以立为多之相一显违次第显所见故。先成瓶已，后显依彼之酪等故，如舞者应成一性。
如是，差别相非次第显者有不遍过，一性相次第显则有太遍过。或谓因非次第显故，瓶与酪等为差别性者，以彼等次第显故，违差别相非次第显，及有一性相次第显故，云何为多性，意为非也。以次第显不遍不异性故者，即由瓶与酪等，以虽次第显然无不异性故。

།ཅི་ཞིག་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་དང་ཐ་དད་པ་དག་གོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་དང་ཞོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་ཡང་ཅིའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན་རིམ་གྱིས་ཡིན་པ་ནི་ཞོ་ དང་བུམ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྒྱུ་དེ་མ་གྲུབ་ན་འབྲས་བུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རིམ་གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་ན་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་གི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད་གཅིག་ བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་པ་དག་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་འགྲེལ་པ་གྲུབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་གཅིག་པ་དང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྐབས་སུའོ།།འཇིག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསགས་པ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མི་རྟག་པ་དག་བྱེ་བྲག་མེད་དེ་གཉིས་གྲུབ་པར་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ཀྱང་ངོ་། །སྤྱིའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་པ་ལ་ མཐུན་པའོ།།མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྐན་དང་། མཆུ་དང་། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་སྒྲ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འདོད་པ་དང་། རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་བུམ་པ་བྱས་པ་སྤྱིར་བརྗོད་པ་ལྟའོ། །འབྲེལ་ པ་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱིའི་ཆོས་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ལ་དཔྱད་ཀྱང་སྟེ།དེ་མེད་ཀྱང་བྱས་པ་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པའི་བྱས་པ་དང་སྒྲའི་བྱས་པ་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པའི་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་མ་སྤྱད་ཀྱང་ བྱས་པ་སྤྱི་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པོ།།དམིགས་ན་ནི་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཅི་སྟེ་སྐབས་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་ན་ཡང་དེར་སྤྱི་གྲུབ་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ལེགས་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲལ་པ་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་གི་གནས་ཁང་དང་། ཚོང་ཁང་གི་སྐབས་ལ་སོགས་པར་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་སྙིང་དང་རི་ལ་སོགས་པ་ ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པར་མཐོང་ནའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱིར་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ནི་ཤིང་མཁན་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའོ།

"何者相违"者，即次第显现与差别。若问瓶与酪等次第显现复以何因，次第者因酪是彼瓶之果故，因若因不成则果不成故。是故，因次第显现故成立前后差别性。若无差别，则因无支分故应成非次第，如一自性显现一般。
若谓"因是果故无差别"者，数论师许果存在于因之自性中故。"若成关系"者，即果性一及也。"彼亦"者，即关系。"当说"者，即命等无随行时于二疑惑处。"坏灭与彼余"者，即积聚、寂灭、无常等无差别，二者成立不明等虽观察。"共法"者，即与论者相顺。
不相顺喻如"于诸因"者，如以齿、唇、欲说等随行故许声是士夫所作，以陶师等随行故说瓶是所作之总说。"关系差别等"者，即于所作性之共法他所观察亦观察，虽无彼，所作性以量成立。复次，瓶之所作与声之所作虽未观察法与关系之差别，所作总相于二者皆成。"若见则成彼"者，即成立总相。
若以处为因说，则虽总相成立，然因成不定故，当善观察关系，以彼关系成立所立故。"如宫殿等"者，即牛舍、店铺等处以先起智所作相随顺。"若见"者，即地心与山等亦见如是形相。"如是成因"者，即如宫殿等如是成立总相之因。士夫作用者，即有无木匠等作用。

།རྗེས་སུ་འཇུག་ཅན་ནི་དེ་ དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་ནོ།།དེ་ནི་ཁང་བཟངས་ལ་དང་རྟ་བབས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་ས་སྟེངས་ཀྱི་དབྱིབས་ལ་སོགས་ཏེ་ཁ་དོགས་ལ་སོགས་པ་གང་མཐོང་བར་འགྲུབ་ན་དབྱིབས་དེའི་ཕྱིར་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་གང་ཞིག་དཔག་པ་དེའི་རིགས་ཏེ། དངོས་པོ་མཚུངས་ པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་དངོས་པོ་ཐ་དད་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་དག་རིགས་ཀྱི་འདྲ་བ་རི་དང་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ལ། སྒྲ་མཚུངས་ཐ་དད་མེད་པ་ཡིས། །དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་མཚུངས་སོ། །སྐྱེ་བོ་ཡིས་བརྫངས་སོགས་ཏེ་གྱེན་དུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ ལ་སོགས་པས་སོ།།དོན་ཐ་དད་ཀྱང་སྒྲ་མཚུངས་པས་རྟོགས་ན་འཇི་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ས་ཕུང་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོར་རྫ་མཁན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོག་མཁར་ཡང་འཇི་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱས་ ཁྱབ་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྤྱི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པས་སོ།།འབྲེལ་པའི་ཐ་དད་སྨྲས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲས་གྱུར་པའི་བྱས་པ་བུམ་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་མཚུངས་སོ་ཞེས་ཀླན་ཀ་བས་སྨྲས་པའོ། །སྐྱོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སུན་འབྱིན་པས་སོ།།དེས་དོན་འབྲས་བུར་མཚུངས་པར་ཡིན་པར་འདོད། ཅེས་པ་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་གཞན་པར་ནི་བྱ་བ་དངོས་པོ་རིགས་མི་མཐུན་པར་གྲུབ་པ་ལའོ། །སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་གོང་བུ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ མཚུངས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ།ངག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ར་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གོང་བུ་སྒྲས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གླང་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་དག་གོ། །མ་གྲུབ་པ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ དང་མ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་དང་མ་གྲུབ་པར་རིགས་སོ།།གྲུབ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པའི་རྟགས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་ན། རྟགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དཔེར་ན། སྒྲ་ཡི་ནམ་མཁའ་རྟེན་སོགས་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་བྱས་པ་དང་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་ཀྱང་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །འུག་པ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པའོ།

随行者即与彼随行及返遮者。彼即宫殿与门楼等。如是地面形状等，若色等何者得见成立，则因彼形状，凡先起智所推度者，即其类，以事物相等成立故。
"于他事物差别成立"者，即于山与宫殿等形状类似者。"以声相同无差别，具形状"者，即声相同。"人所遣等"即仅上行等。虽义异而以声相同了知，则泥之变化土堆与瓶等之作者陶师成立故。蚁穴亦是泥之变化故，应成陶师所作。
"所立遍"者，即以无常随行总相，谓所作性于二者皆成立故。"说关系差别"者，即诡辩者言：因声所成之所作于瓶无故，同无随行。"过失"者，即能破者。"许彼义果相等"者，即果相等诡辩差别。"异类"者，即于事物异类成立。
"能立不应理如团块"者，即不应以声相同为能立，否则语等亦应有角，以团块声相同故，如牛。"事物非成立"者，即宗法与关系。"应不成"者，即应不成、不定等宗法与关系不成。"若成"者，即于事物所许因相与随行若成，则虽因义不成亦不成不成过失。
"如声虚空依等"者，谓虽声与虚空德性关系之所作及彼所作与虚空德性随行性不成立，然以所作成立无常故，如所说。优卡派即胜论师。

།སྒྲུབ་བྱེད། ལུས་ཅན་ལ་སོགས་སྨྲ་བ་ བཞིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྨྲས་པ་ན། སངས་རྒྱས་པ་ལ་འུག་པ་པས་འདོད་པའི་ལུས་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་བརྟགས་པའི་སྒྲ་མཚན་ཉིད་དེ་དག་གི་མ་གྲུབ་ཀྱང་རེག་པར་བྱ་ བ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་རྟགས་སུ་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བྱས་པ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གྲངས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཡང་སྤྱིར་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། གང་ཡང་བསྟན་བཅོས་ ལ་བརྟེན་པའི་ཅིག་ཤོས་ལ་མ་གྲུབ་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། མངོན་པར་གསལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་གསལ་བ་སྨྲ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་ཏེ། མི་མངོན་པར་རྒྱུ་དག་གིས་མངོན་པར་བྱས་ཀྱི་མེད་པ་ལས་ རྒྱུས་བྱས་པར་མི་འདོད་པས་སོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་དང་། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་དག་གོ། །ཚད་མས་མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལའོ། །དམ་བཅའ་ བས་མ་གྲུབ་པར་བརྩད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་པའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ ཞུགས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་མི་བརྟེན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལ་གནོད་ཀྱི་ལུང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ན། ཅི་མངོན་ པར་གསལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལུང་ལ་ལྟོས་ཏེ་གསུངས་སོ། །གཞན་དུ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་མ་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་ དུ་དངོས་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་ཚད་མས་མ་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་སྟེ།མ་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་ཏེ། མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་དགོས་པའོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་ གསལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་བྱས་པ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་བ་དེའོ།

"如说具身等"者，即当说"因具身故无常"时，胜论师对佛教徒所许之身非是常住及遍一切。"量"者，即彼等所检择法之声相，虽彼等不成立，然因所许触为身之因相成立故，如义成就。
若问：如是，岂非阿阇黎陈那说"所作对数论师不成立"耶？是故所作亦无普遍成立。答：此乃大师说依论典之一方不成立。若问：如何说？答：说"对显现论者所作性不成立"。其中显现论者即数论师，以彼不许由非显现因作成，而仅许由因显现故。
"于一切推理"者，即依教证及事势力转起二者。"于量所见"者，即于所作性因果随行及返遮由量成立。"不应以宗不成而诤"者，即不应以数论宗义不成而成立不成。
"推理非唯依论典"者，即事势力转起不依论典。是故唯由相而事势力转起之推理，仅由相违害，非由教证。若非量所知，即非由量成立所应分别之义，何故说"对显现论者"等而说"不成立"？是故由"对显现"说者，是依教证而说。"于其他唯不知"者，即于依论典不成立之外，于事入者，唯于量所不知，即唯于未了知说"不成立"，不须特说"对显现论者"。
"或"者，即另一分别。"彼"者，即说"对显现论者所作不成立"之说。

།དཔེར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ངེས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་བསྟན་པ་གཙོར་བརྗོད་ཀྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་ལུང་གི་དབྱེ་བ་མ་དཔྱད་པའོ། །བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་ན་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དུ་མི་རུང་བའོ།།དེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞར་ལ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞར་ལ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་སྒྲ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ གྲུབ་པའོ།།དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་སྒྲ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་སྒྲ་དེ་ལྟར། གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་རང་གྲུབ་པས་ན་ཕྱོགས་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཅན་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྒྲར་གྲུབ་ལ། ཕྱིས་ རང་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་བསྟན་པས་ཀྱང་སྒྲ་ཉིད་ལས་གཞན་རྟོགས་པ་མེད་པས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བར་བྱས་ནའོ། །དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ ནའོ།།ཡང་ན་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞར་ལ་འོངས་པས་ཡང་དེ་བསྟན་པ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྩོད་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་དོན་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟགས་ཉིད་གྲུབ་པར་འདོད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མི་སྲིད་པ་སྟེ་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་རྟགས་ཀྱིས་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་གྲུབ་པ་ན་རྟགས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་རང་གིས་རང་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་བྱེད་པ་ལྟར་རྟགས་ཀྱང་རང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རང་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་རྟགས་ཅན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟགས་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །རྟགས་ཤེས་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་རྟགས་ཅན་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་ཤེས་པ་རྟགས་ཅན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའོ།

"非为举例"者，即非确定举例，仅是主要说明一方不成立而已，未详察量所成立与教证之差别。
"因所立与能立相异故"者，若无差异则不应成为彼等之自性。"由彼仅存在而旁及"者，即由声仅存在而旁及，即由彼自身。"旁及"者，即成立。此亦由有法声成立而成立。如是已成立者，再说"因出声故"实属无义。
广说彼即"若声如是"者，由有法成立故声自成立，故说宗，即由说有法故如是成立为声。"后由自身亦"者，因说"因是声故"之因相，亦无从声自身外别有所知故。是故以声为宗而欲成立彼。
"若彼即是因"者，即声为宗彼即是因。"或不应说"者，如前已说由仅存在而旁及故，再说彼亦无义。"且将无诤"者，即因相无义。
若谓"因未见随行故随行不成"。"彼"者，若欲成立因相，则非未见随行，因此中随行不可能故。如是，有法如何能随行于其他有法？彼不可能，因由因相成立有法差别故。是故非因相之自性，故彼成立时因相不成立。
若谓如灯等能生了知自身之智，因相亦能了知自身。故说"灯等"。"非为自智境之因相所了知"者，即了知因相之智，其境非即是所立，因了知因相后方了知所立，因彼等为因果故非同时。"此中应成"者，即因相之智以所立为境。

།གལ་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མཚུངས་པའོ་སྙམ་ པའོ།།སྨྲས་ཟིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་མ་གྲུབ་པའོ། །དེ་དང་གཞན་ཉིད་དགག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་ དམ་པར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།རང་གི་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་གི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཤེས་ལ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ དང་བྲལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་དུ་མ་སྣང་བ་དེ་ལ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མི་མཚུངས་པའོ།།འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་རོ། །ཐ་སྙད་ལ་མཐོང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལྡོག་པའི་ ཁྱད་པར་གྱིས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཐ་དད་པའི་མཐོང་བའི་བློ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མ་རེག་ཕྱིར་ཏེ།ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་འཛིན་པའི་བློ་ལའང་མ་རེག་པ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མི་སྣང་བའོ། །ཉིད་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ལྟ་བུ་ག་ལ་ཞིག་ཅེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་སྒྲ་ལས་སྒྲ་ནི་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ། །གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་མ་གྲུབ་པ་ཡང་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནམ་ཆོས་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ འགྱུར་བའོ།།ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་གིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་གསུམ་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་གསུམ་པ་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་རྟགས་གྲུབ་པོ་སྙམ་མོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་སོ།

若谓"法与有法"者，即所作性与无常性二者在胜义中亦无差别故过失相同。"已说"者，指第二品。"如是非成"者，即法与有法之差别不成立。"彼与异性当遮止"者，即法与有法二者，其一性与异性当遮止，于胜义中唯一性与异性。
"依于自差别"者，即依于所作性与无常性二者返体法之差别。"于智如何差别"者，因法与有法二者显现为离一性与异性故，所作性与无常性诸法显现为多，因依此建立因相与所立之名言故，过失不同。
"此中"者，即此"因是声故"。"于名言所见"者，即以所作性与无常性返体差别作为因相与所立之名言中，彼差别所见之智亦未触及，即未触及执取返体差别之智，亦不显现与彼相似之差别。"于自亦"者，意为岂有如实事差别之多。
又由声对声无返体差别故，无所诠与能诠。"于二者皆不成故"者，即于能立与所立二者，皆不成立少许差别之宗故。
"由彼等亦说法"者，应知亦说明"声无常，因无常故"之法即因相不成立。"从相违品返"者，即非相违品性。"于彼亦"者，即有法或法成为能立。因说"即是"故。因是所立法性故，因相不成立。
若谓"宗等"，由相顺品与相违品互为差别而住于三性故，所谓"非相违品性"者，因相之自性法非是相违品，亦非成为所立之相顺品，第三宗岂非存在？是故因相成立。"由何"者，即由相续。

།དེ་ལས་བཟློག་པ་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པའོ།།ད་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ནི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དངོས་པོས་གནས་པ་ཡང་ འདོད་པས་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཡང་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་འདོད་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པར་བྱས་ནས་རྟགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མང་དུ་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་འདི་ཉིད་དུའོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཙམ་མོ། །གཉི་ག་ལ་ངེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་གས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ངེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལའོ།།མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། འདིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་པ་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེས་ན་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་གཏན་ཚིགས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པ་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་ངེས་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལོག་ན་ངེས་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མ་ངེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་དེའི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མ་ངེས་པ་སྟེ་མ་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཏན་ཚིགས་ཏེ། རྟགས་ཀྱི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་སོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མ་ངེས་པས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ན་སྔར་སྨོས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མ་ངེས་ པ་རྟགས་ཡིན་ན་དེས་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན།དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མ་ངེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཡང་ཟ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདི་གཏན་ཚིགས་ འདི་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

"与彼相反为相违品"者，即不欲成立者。"今者"者，即由不欲成立而安立为相违品，若非实事，则由欲成立而成为宗故，相违品无所立之实事安住亦将由欲乐而坏灭，即成为非相违品。如是则任何因相皆不成不定，因相违品亦由欲乐所作故，由欲乐令无相违品而成为因相故。
"已多说"者，即于此品中。"若谓一切仅所立不成"者，即仅无所立。"于二者决定"者，即能立与所立二者决定无所立。"是故于有法"者，即于所立有法。"因不定故"者，若谓由能立与所立二者不决定无所立故，所谓"非相违品性"即因相之自性成立。
"此中虽非相违品"者，于此以所立法作为因相，于所立中则成为相顺品，因于所立有疑故，"非相违品"是因相。如是则此因相之所立相违即是相违品，若不决定从彼返之相，则因所立已成故，若决定则成就为相违品故，如何能成为能立，因彼因相之相返决定不定即不成故。
"若由彼性故彼"者，即由非相违品性故是因相，决定因相之返相若谓尔。"云何由不定成定"者，即因将成前说过失故，若返不定为因相，云何由彼成定？为说明此故，说"返不定"等。"此于此有疑故"者，即于此因相疑为非相违品，正因彼故，即因有疑故，此相违品于此因相中无。

།ཆོས་རྣམས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་དངོས་པོའི་དབང་གིས་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་བུས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། ། ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་ལྡོག་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་སུ་འདོད་པ་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའམ། མེད་པ་ལས་གཞན་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་དག་གཅིག་ལྡོག་ན་གཞན་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་དེ་དག་ལས་ཕྱོགས་ལ གཅིག་ལོག་ན་ཅིག་ཤོས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་མེད་པ་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་སོ། །མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཕུང་པོ་གསུམ་པར་གྱུར་པ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་མེད་པ་ལྡོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་རྟགས་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་ འདོད་པས་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནའོ།།ཕྱོགས་སུ་འདོད་ཀྱང་དངོས་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་དང་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རམ་ཞེ་ནའོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེས་འགའ་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་རྟགས་ལྟར་སྣང་བས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ ན་དངོས་པོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྔར་སྨྲས་པ་ ཡིན་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པར་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྱུར་ན་ཕྱོགས་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་བཅད་པ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལའོ།

"诸法趣入与返的分位安立不待观待"者，即由所立之有无而依实事力安住为宗与相违品，非由补特伽罗作为宗与否而所立不返。
"无第三聚之返"者，即所许"非相违品"为因相者，除所立有或无外，无第三聚。"彼等一返则他入故"者，即所立有与无及彼等之宗，一返则另一趣入故。
若不尔，则"无常性之无返"者，即以"非相违品性"为因相。"于无常所立有法"者，即于声。云何能立，因分位成为第三聚时，于所立有疑故，即许为非决定有无故。
又"云何由无常性之无返"者，即由无常性。于无常所立有法中能立，因因相已成故无所立。"若今者"者，若由补特伽罗欲乐非为宗与相违品时。虽欲为宗，因实事亦可能无所立故，作为宗者亦将成为相违品耶？
"就方便而言"者，即有时于无所立以似因作为宗时，由实事非相违品性。若如是则宗与相违品将无差别耶？"相之差别"者，已说宗无过失与相违品不相混。或者前已说相违品相，即不具所立法。
又"于无相违品疑"者，即因相决定非相违品，于彼若成为宗法，则于宗将疑为"相违品"即无所立。如是宗中"无所立"者，即于已成遮除相违品。

།ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་འཆད་པའི་དོན་དུ་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཅི་ལྟར་ན་ཡང་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཆོས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་ངེས་ཤེ་ན། དེ་འབའ ཞིག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་སྟོང་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིའོ།།གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་དེ་མེ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་དུ་མའི་ཚིག་ཏུ་བྱས་སོ། །དེ་དག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་གྲུབ་ན།དེའི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པ་དེའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་དག་སྡོམ་པའི་སྤྱིའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐ་ སྙད་བཏགས་པ་འབྱུང་བས་ཕྱིས་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་ནི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཆོས་ནི་རྟགས་ཉི་ཚེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་ འོངས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དག་རྟོགས་པའི་དུས་ན་སྟེ་འབྲེལ་པ་དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་འབའ་ཞིག་གོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོམ་མ་ཡིན་སྙམ་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཕ་རོལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཅིག་ཤོས་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལྟར་བསམ་པ་ནི་དེ་ལས་ བཟློག་པས་སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ན་ནི་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་སྔ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འདིར་ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཙམ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་གྱི་མེད་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་འགྲུབ་ པོ་སྙམ་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མེད་པ་ཙམ་ལས་ལྡོག་པ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་བྱེ་བྲག་འབའ་ཞིག་ལས་ལོག་པ་ནི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

又为解说无所立之义而说因相者无义。若问："你如何说宗是所立不定，而其法如何决定返？"
"唯由彼"者，即由空离宗等了知之因法。"诸"者，即将所欲成立法以火、无常等差别作为多语。彼等有无依次显示因相趣入与返，如是随所立而有随行与返性已成自性之因相事于宗中成立时，其遍摄自性以势力如是成就彼宗有所立，所立成就后，有法与所欲成立法二者总摄之共相宗相而假立名言，故后以势力宗之境既是宗亦是境，故作是说。
是故于显示宗法关联时，宗非支分故，由其相门而来之法唯是因相，由决定门而来之所立法等了知之时，即于关联及所立有法了知之时，虽无宗等了知，然由能了所立力故，宗等相非因支分。
"另一"者，即唯无所立之差别。与彼相违即是相违品。从彼解脱即是非彼。"云何"者，即疑是否不成。"于彼亦无过失"者，是对方语。何故？谓因说"另一"故。如是思维：若唯说由彼相违空，则彼将成所立法故，即成前过。此中说"另一"故，任一所立，即非仅从无所立返是因，而由从某无差别返故因成立。云何？从无性返者是所立，而从唯差别返者是因故。

།ལན་གདབ་པ་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅིག་ཤོས་ལ་ཞེས་རྟགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨོས་པ་ལ་རང་གི་འདོད་པས་གནོད་པ་ཉིད་དེ། ཕྱོགས་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཁས་ བླངས་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཅིག་ཤོས་ལས་ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་ནའོ། །ནུས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་མེད་པའོ། །ཕ་རོལ་གྱིས་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ ཁྱེད་ཀྱི་བསམ་པས་འདི་མེད་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་དུ་འདོད་པས་དེ་དག་ལ་ཅིག་ཤོས་མེད་པ་ལས་ལོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་མེད་པས་རྟགས་དབེན་པ་ཁྱོད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་གྲུབ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེད་པ་ ལ་དོན་དམ་པར་ཏེ་དངོས་པོས་སོ།།ཅིག་ཤོས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དབྱེ་བས་ཕྱོགས་ལས་ཕན་ཚུན་གཞན་དུ་གཞག་པར་རུང་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འོ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་གཞན་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་ན་བློས་སྔོན་པོ་འདི་ལས་སེར་པོ་འདི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ། སྔོན་པོ་མེད་ པའི་ཞེས་རྟོགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཞག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཁྱེད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མེད་པ་ནི་དབྱེ་བར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་འགའ་ཞིག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྡོག་པ་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མེད་པ་དགག་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་དབྱེ་བ་གསུམ་པ་ཡང་བློས་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཡོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་སྟེ་དེ་ལས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཅན་ཏེ། དེ་ལས་གྲོལ་བས་འདི་རྟགས་སུ བརྗོད་ན་ཡང་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟགས་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས།དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་རང་བཞིན་ འགལ་བ་དང་།གཞན་པ་ཡིན་ལ་དེས་སྟོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ནི། གཏན་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་གཏན་མེད་པ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于此回答也说"又"。对于"另一"而特别说因相者，为自宗所破，因为已承许宗中亦无所立故。如是则从无所立性中"从另一返"之说得成。"若不承许彼无"者，即若不承许彼宗无所立性。"无功能"者，即无所需。"对方所思"者，即汝佛教徒之意，谓此为无故，由许相违品有三，于彼等说从另一无返。若谓：由汝承许相违品中因离另一无故，对汝说已成。
对此非无过失。如是，于无以胜义即事物，由另一所说差别，于宗中有何可立为互异者？若问：尔时如何安立所谓无？如是，若不见一相他黄等，则心分别此青与此黄，即了知为无青。是故此无即是事物法性，由是彼故，此即差别安立。
若尔，汝相违品如何成三分？因无不可分故。说"由某分别所计"等，谓由能直接了知返，能以遮遣所立无性而了知故，三分亦由心造故，说无过失。"有相关"者，即非遮，由彼互异性，由从彼解脱说此因相时，此因能遣一切所立无，如是则此因成为空所立无，由彼即是所立故，因不成。
"或为错乱"者，即非所立遮自性相违及异性，"由彼空"者，即彼等唯遮性，由是全无自性故，由从无常事物异之全无亦趣入故。

།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཡང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒོལ་བ་དེ་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ལས་ཐ་དད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་གྲོལ་བ་རྟགས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞག་པ་ཡིན་པས་དེ་གཏན་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་ལ་ཅིག་ཤོས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་འགྲུབ་སྟེ།བཟློག་པ་འགལ་བ་དང་གཞན་པ་དག་ལས་ཅིག་ཤོས་ལྟར་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྒྲས་ཕྱོགས་མ་བཟུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པས་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའོ། །དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་དེ་རྟགས་སུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། འགལ་བ་དང་གཞན་པ་དག་ལས་གྲོལ་བ་ཡང་རྟགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འདོད་པས་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒོལ་བའི་འདོད་པས་དངོས་པོ་མཚུངས་ཀྱང་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་རྟགས་སུ་བྱེད་པའོ།།འདི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པས་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ན། འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་རྟགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོས་རྟགས་གནས་པ་མེད་ཀྱི་འདོད་པས་ གནས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དྲངས་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་སྟེ་ཁོ་བོ་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་ཁོ་ན་རྟགས་སུ་བརྗོད་པར་རིགས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་ཅིག་ཤོས་ལས་གྲོལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པ་དེ་ལ་ཡང་ངོ་། ། དོན་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལུགས་ནི་གཞུང་འདི་དག་གི་ཕྱོགས་སོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ་སྒྲ་དང་སྒྲ་ཉིད་དག་ནི་སྒྲ་མ་ཡིན་པ ལས་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ཟད་པས་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པ་ལ་རྟགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་འདི་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཡང་བྱེ་བྲག་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྩལ་མ་ཐག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་སྤྱིའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོལ་ བ་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་མོ།།ཡན་ལག་ནི་རྟགས་སོ། །ཡན་ལག་ཅན་ནི་རྟགས་ཅན་ནོ། །ཕྱོགས་ཡན་ལག་ལ་མི་གནོད་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱོགས་དང་ཡན་ལག་དག་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའི་གནོད་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཅན་ཐ་དད་མ་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ་རྟགས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྭ་ཅན་ ནི་གོང་བུའི་བྱེ་བྲག་གོ།

若谓：如是"彼"者仅为论者所许，由"异于彼"即从彼解脱立为因相自性，故于全无亦不趣入，且成就"于另一"之差别。因从返、相违及异中解脱如另一无故，与立宗有差别，且"另一"声未取宗故，亦无所许相违。
"若尔"者，即前所说。"异于彼"者，谓非如是，即从所立无解脱非为因相，因从相违及异解脱亦非因相故。然"由所许"者，谓由论者所许，虽事物相同，唯独作为因相。若如所许，谓由所许从无解脱，若如所许，则于相违等亦应成因相。是故无以事物安立因，由所许安立故，唯由所许引所立事，当极说。由如是当显故，唯彼即我所许故如是，应说唯所许为因相，何须由互相舍离从另一解脱？"于彼亦"者，即于彼所许。
义安立之理即此等文之宗。"刚发声即生之声是无常，因为刚发声即生故"，此即是因。答曰："即彼"者，"声是无常，因为是声故"，此即返异，声与声性仅是从非声返故，由了知有法时因之了知无别境而施设故。此刚发声即生于所立有法亦作差别，谓"刚发声所生声"。"因之总法"者，即仅从作用所生。支分即因，有支分即有因。由于宗支分无害故，由宗与支分法差别异故，无不成过。有法差别非不成，因"从作用所生声"非不成故。"有角"者，即聚之差别。

།རྭ་ཅན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་རྟགས་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་དུས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་དུས་ནའོ། །ཡན་ལག་མིན་རྟགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་རྟོགས་ཀྱི་རྟོག་པས་ ཉེ་བར་མཚོན་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ནས་རྟགས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཉིད་དག་གཅིག་པ་མེད་པས་ནའོ།།ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་མི་རྟག་པ་དང་བཙལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་དག་གོ། །ཚང་ཚིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་གསབ་གསེབ་དག་གོ། །ཡང་ན་ནགས་མ་ཚང་ཚིང་ངོ་། །ཕའི་ཐ་སྙད་ བཏགས་པའི་རྒྱུ་ནི་བདག་ཉིད་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ་ཕའི་བྱེད་པའོ།།འདིས་ནི་ཕྱིས་དམིགས་པ་མེད་དེ་མི་དྲན་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་དག་འདྲ་བས་སོ། །འགལ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དབང་པོས་མི་སོད་པ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་དེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་ བཞིན་གྱིས་བསྐལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་རང་གིས་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུ་ཟ་བ་དང་སྔོ་བསངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞན་ཉིད་དུ་ཟ་བ་དང་། དཀར་ཤམ་དག་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །གལ་ ཏེ་མཐོང་བས་འགལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྦྱོར་ཏེ་དེ་དག་མཐོང་བས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།རིགས་པ་མཚུངས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བར་འདོད་ཆགས་དང་དཀར་ཤམ་དག་མཚུངས་ཞེས་མང་དུ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྦྱོར་ཏེ། མཐོང་བས་གནོད་པར་མི་རིགས་སོ་ སྙམ་པའོ།།ཡང་ན་དེ་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་དེའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགལ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བས་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བས་གྲོགས་བྱས་པའི་བདག་ལ་མཐོང་བས་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་དཔོག་པར་བྱེད་དེ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨྲ་བ་མ་མཐོང་བས་སོ།

"因有角"者，是总说。"或者"者，谓法与因亦非一。"于所立时"者，即了知时。由非支分因无分别故，与所立法非一，由了知彼所立，以分别近标入解后，即遮遣因之分别故，由彼返故，因与有因性二者无一性故。法差别即无常与刚发声即生二者。"丛林"者，即山间隙处。或者，林木为丛林。
父之名言安立因即自身结生为父之作用。此中无后得，因不忆故如未见。"无相违相"者，即离语言、贪著等。根不行境亦即彼等，因心法自性隔绝故。"由自身自知"者，即自身具贪等。"将成太过"者，谓多食及青色等亦于他成为食及白色之了知。
若谓："由见相违"者不相应，因彼等由见成害故。"理相等时"者，谓于自身见贪与白色相等，何故不于多食等相应？思维由见不应成害。或者，彼不应说为理相者，即彼自身了知。何故尔？由相违可能故，即由见害可能故。"由返亦"者，由于不顺品未见助成，由自身见推知贪等，因于离贪石等未见语言故。

།དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་དེ་མེད་ན་སྟེ། བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་དེས་མང་དུ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་དཔོག་པར་མི་བྱེད་དེ་དེ་གཞན་ཉུང་ངུ་ཟ་བ་མ་ཡིན་པ་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་ཡིན་པར་ མཐོང་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་མང་དུ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇུག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བདག་ལ་མཐོང་བ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྟགས་ངེས་པ་མི་ འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བས་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་མཐོང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་ཤམ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་མཐོང་བ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་མང་དུ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དང་གཞན་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་དཔག་པ་དག་ཏུ་མཐོང་བ་ དག་འགལ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ།།འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་ལ་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་མི་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་བདག་དང་འགལ་བ་སོ་སོར་སྦྱར་བ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ ལྟར་རྒྱུ་གང་གིས་ན་འགལ་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བསམ་པར་ངེས་ན་རྟགས་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་དང་བདག་ཉིད་ལྡན་པར་རང་གིས་རྟོགས་པ་སྟེ། གཞན་གྱིས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་དག་རང་ལ་ཇི་ལྟ་ བར་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུས་འདིས་རིགས་པའི་དལ་བ་སྟེ།རིག་པ་བསླབ་པའི་དཀའ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུའོ། །རབ་ཏུ་འདོད་པ་ནི་བསྟིང་བ་སྟེ། རྨོངས་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །ཅི་རྨོངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བུད་མེད་དང་དམངས་རིགས་དག་གིས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ གཅིག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་གསལ་བར་ཤེས་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་རང་གིས་རྟོགས་ལ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་རྟོགས་པས་སོ་ཞེས་གསལ་བར་རྟོགས་པ་དེ་རང་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་འདིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་སྨོས་པའི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའོ། །འདི་ འདྲ་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་བར་མི་དམིགས་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་མ་གྱུར་བ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགོག་པར་བྱེད་པའོ།

"若无彼"者，谓若无彼返，由彼自身所见不能推知他人多食等，因彼见自身非少食，由于不顺品无返故不能成立。
若于不顺品趣入之自身所见多食等，及于趣入有疑之自身所见贪等，由于不顺品因不决定故，贪等亦不应由自身所见而成立。
于此广说中，"见亦"者，谓白色等所见与相违所见二者，自身所见多食等彼等，及于他推知彼自性二者所见，由见相违故不应于他成立。
未见相违者亦即自身贪等于自不见之自性等，由即是未见故，于离贪等自相违别别相应不成故，不应于他成立。如是，由何因于不顺品思维决定，由彼因决定所立。
"自身内法"者，谓贪等何者与自身相应由自了知，彼等非他知行境之法，如于自身，于一切他亦近相应，执为一性名言之士夫，此为理闲暇，即修学智慧艰难之果。
极欲即愚痴，谓得痴性。若问何为痴？女人与首陀罗等亦明了知自他非一性，因自身意乐由自了知而他未了知故，如是明了解者，此人不了知以自见法为因故。
前说显现不得。"如是相应"者，谓不显现不得，如是于补特伽罗心法未成所得智境者，遮破为离贪。

།གལ་ཏེ་སྨྲ་བའི་རྟགས་འདོད་ཆགས་དཔོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་དེ་དང་འགལ་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར་ འགལ་བ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་བས་འདོད་ཆགས་དཔག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།འདོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བ་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་འདོགས་ནའོ། །གལ་ཏེ་དེས་ན་འདོད་ཆགས་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་རང་བཞིན་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་ཟག་ པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་འདི་ལྟར་འདིའི་དམིགས་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་འདབ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ།།རྣམ་འབྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །འདི་དག་གི་རྒྱུ་དམིགས་པ་མདོ་ཙམ་དུ་དེ་མ་ཐག་ ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་དག་གི་རྣམ་པ་ནི་བརྗོད་པ་མང་དུ་དོགས་པས་མ་བསྟན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་འདོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཐ་དད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ན་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་།བདེ་བ་དང་། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་སྟེ། བདག་ཡིན་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་ འདོད་པ་ཉིད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་སྙིང་རྗེས་སོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་མི་དཔོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་ཤམ་དང་མང་དུ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ལ་མཐོང་བ་ཡང་གཞན་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པས་སོ། །འདི་ལ་མི་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ ལའོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ཡང་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མི་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་འགལ་བར་སོ་སོར་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ནི་འགལ་བ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་དག་གོ།

若言说言语之因能推知贪欲，如是则由于遮遣与彼相违之离贪，故为见相违。
"贪等亦为异义故"者，谓无彼自性之关联。若言由言语推知贪欲是果，故为见相违之果。
"贪等亦非果"者，由欲故无过失，谓若假立动摇与欲说为贪欲。若因此而言贪欲非成立，则不然，因与贪欲自性不同故。如是，贪等是从常等颠倒而生，唯有漏之境，非真实功德，喜乐行相，如是此所缘如青莲花瓣等，具喜乐行相。
"已于量理论中说"者，谓已广说。此等之因缘所缘，当于后文略示。此等行相因恐文繁未说，应当了知。
"由离贪故非理"者，谓于他义亦离欲故。"相异"者，谓贪与悲等。"无颠倒则无"者，谓常、乐、我、我所执，由"若是我则知为他"等次第而生贪等故。
"无果事故"者，思维谓因全无自利故。若言欲求他利即是贪欲，此前已说为悲心。
"由错乱故不推"者，谓白衣与多食等于自见者，亦见他人相违，故为错乱。"于此不错乱"者，谓于何者，即于贪等。若言于此由于不顺品未见故无错乱，则"于仅未见亦已说"者，谓如前所说"未见自性亦不能别别相应为相违"等。
俱生与另一者，即无相违与相违二者。

།བསྐལ་པའི་དོན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཉེ་ན་ཅིག་ཤོས་མེད་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་མི་ནུས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ངག་གྲིམས་པའི་ནུས་པ་རྐན་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པར་སྨྲ་བས་དཔོག་པ་འདི་ཡང་ངོ་། ། བདག་ཉིད་ལ་གཞན་དུ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་མེད་པར་སྨྲ་བ་དམིགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སེམས་མེད་པའི་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་བའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྨྲ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་སྟེ་ལྡོག་པ་རྟོགས་པའོ། །ལྡོག་པའི རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སོ།།འོ་ན་བུམ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་སྙིང་རྗེར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་རྒྱུ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དེའི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚོགས་པ་གཞན་དེ་རྡོའི་དུམ་བུ་ལས་གཞན་པ་དབང་པོ་དང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྡོ་ལ་ཡོད་ཀྱང་ འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་མི་བསྐྱེད་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱུ་གཞན་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ།།ས་དང་དྲོད་དང་ཆུ་དག་ཡོད་ཀྱང་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་ན། དེ་ལས་རྒྱུ་གཞན་པ་ས་བོན་དཔོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་མེད་པ་ལས་མི་སྲིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་བའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་ པའོ།།སེམས་པ་ཡོད་པ་དང་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པའི་རྒྱུ་སྣང་བ་ཞེས་བལྟར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ་རྡོའི་དུམ་བུ་དེ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རྟོགས་ཏེ། ནུས་པའི་རྒྱུ་གཞན་དག་ཚང་བར་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་འདོད་ ཆགས་མི་སྐྱེད་ན་གདོད་རྡོའི་དུམ་བུ་ནུས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཕན་མི་འདོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོའི་དུམ་བུ་ལས་འདོད་ཆགས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནུས་ པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཚིག་སྨྲ་བ་བསྐྱེད་པས་འབྲས་བུ་འདོད་ནུས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱི་ནུས་པས་སྨྲ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་དེའི་ནུས་པས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་ བུ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཕན་པར་མི་ནུས་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་པས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ།།གཞན་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དག་ལའོ། །ཅིས་ན་འདི་མ་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་དབྱེ་བ་གཉིས་བསྟན་པའོ།

"劫义"者，于不显现自性者，若一近则他无，不能决定，因有疑故。作用功德者，谓语言收敛力之上颚作用。
若言于此亦"见于自身"者，此亦由作用功德与欲说言语而推知。"于自身亦见为他故"者，谓由见无贪言说故。
若言"是无心之返体境"者，谓于石块等未见言说故为返体境，即了知返体。"如是返体行相"者，谓仅由未见。
若问瓶有无即了知为悲心耶？言"彼因"者，谓贪欲彼因之力，即异于石块之其他聚合，如根与心等，虽于石有，然不生贪欲果，则从根等推知有异因力。如地、暖、水虽有，若不生芽，则由此推知有异因种子。
"于无心不可能"者，谓石块等。有心与作用功德即串习等，根等力因显现可见，于彼石块不可能故，非了知为无力。因其他力因虽具足，不生贪欲果，方推知石块无力故。
"若贪欲不作助益"者，谓因石块无贪欲性故。彼自性功德于如是法假立力故，因贪欲语言生起果欲力即是贪欲性故。
若言由贪欲因自性力生言说，则"由彼力亦不能"者，谓若贪欲于贪欲果不能助益，则由贪欲间隔者亦不能。"于他"者，谓于无关联者。"何故此未说"者，谓示不错乱相违之二种譬喻分类。

།གལ་ཏེ་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པར་ བསྒྲུབ་པ་དང་།མ་སྨྲས་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་དབྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གཅིག་པ་བརྗོད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་དང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། །ཤུགས་ཀྱིས་ འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཤུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆོས་སུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་དེ་འདུས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆོས་ཅན་དུ་བརྗོད་པས་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པ་དག་གིས་སོ།།དེ་དག་ཀྱང་སྦྱོར་བར་བརྗོད་པར་འདོད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འགལ་བ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་མ་བྱས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་ཀྱང་འདོད་པ་བརྗོད་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་།ཤུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་སོ། །ཤུགས་ཀྱིས་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དེ་མ་སྨྲས་ཀྱང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ འདུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་པའི་དོན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འདོད་ན་མ་བརྗོད་པར་ཡང་བསྒྲུབ་པ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤུགས་ཀྱི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འགེགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་རྒོལ་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་འདུས་པ་རྣམས་གཞན་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པས་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བྱེད་པའོ།།ཁ་ཅིག་འདུས་པ་གཞན་རྣམས་གཞན་འདུས་པ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཀླན་ཀར་སྦྱར་བའོ། །འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ བསྒྲུབ་པ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་དོ།།སྔ་མ་ལྟར་ན་ནི་འགལ་བ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་དོན་རྣམས་མཐར་ཐུག་པར་ཚོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སོ་སོར་ཕན་པ་བྱེད་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདུས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། སོ་སོར་ཕན་པ་བྱེད་པ་ནི་འདུས་པ་རྣམས་སོ་སོར་ཕན་པ་བྱེད་པའོ། །ཕན་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ གཞན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཕན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།

若问："难道不应区分为'已说等之成立'与'未说等之成立'两类吗？"答：为令了知一体言说所成立无差别故。"于某处言说"者，谓所作及从功用所生。因为以势力摄入故。
以势力所欲颠倒，于彼亦由差别关系，于某处欲说为法，故彼摄入即是他义。于某处说为有法，即他义眼等，由法与有法差别而返体成立。彼等亦由欲说关系而安立，于所成立颠倒成立则毫无差别。
若问："为何因相亦不如相违般分别？"谓正确因相亦有所欲言说成立与势力所欲成立。势力所欲因相亦已分别，即由显示虽未说亦是所欲成立而已说明。
或者，若欲以摄入性证成摄入义，则由显示未说亦决定成立，即已说明势力所欲成立之因相故。"为何遮止"者，谓不应诘难为"未显示"。
若谓"诸聚合于他非聚合有益"者，谓聚合于非聚合作用。有些读作"诸聚合于他聚合有益"。如是则对说无我者设难。证成非相违性即是相似性。若依前说则仅成立为相违。
若谓"于某处生果之义究竟聚合"者，因必定出生果故，于他作益不成。若问何故，故说"虽然如此"等。由"从各别作益"等，显示唯于聚合作益之成立即是相违性。各别作益即诸聚合各别作益。"因生起异类能益自性"者，谓异于前者。如是则彼能益即是无常性。

།རང་བཞིན་གཞན་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཕན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཕན་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་ མ་གཞན་སྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཕན་པར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕན་པ་དུ་མ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཕན་པར་བྱ་བ་དུ་མར་གྱུར་ན་འདུས་པ་ཕན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་རེ་རེ་ལ་ཕན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕན་པར་བྱ་བའི་སྐབས་གཞན་དང་གཞན་དག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ མི་རྟག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་འདུས་པ་ཁོ་ན་ལ་དོན་བྱེད་པར་གྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕན་པ་བདག་ལ་དོན་གཞན་ཡིན་ན་ཕན་པ་ལས་གཞན་པའི་བདག་དེ་ལས་ཕན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕན་པ་རྣམས་ཕན་པ་སྐྱེ་ན་ཡང་བདག་དེ་ལས་ཐ་ དད་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རིག་བྱེད་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་བདག་ལ་མི་ཕན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བདག་དེ་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་བཀོད་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བདག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་དེའི་དོན་དུ་ སྒྲུབ་པ་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་སྐྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱ་བ་དེ་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདུས་པའི་ཁོ་ནའི་དོན་བྱེད་པར་གྲུབ་པས་འདུས་པ་མ་ཡིན་ པའི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲས་ནིའོ། །བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་གཉིས་པས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གྲགས་པར་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བདག་དང་བདག་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སུ་ཚད་མས་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ལས་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་བཅས་དང་བདག་མེད་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

不生其他自性者非是所益。"以差别自性而益"者，谓异于前者是益，即生起其他刹那，而非于一所益同时作多益。若所益成多，则非聚合为所益，应成于一一作益故。是故，由生起其他其他所益时分，唯成无常。
因此，已成立唯于聚合作用刹那所益。若益于我是异义，则非从异于益之我有益等。若诸益生益，然彼我非异，则已说无穷等吠陀观察等。
若于我实非益，则为彼我益义所立成无义，故为彼我能益义之成立即违自语。是故，由不成一自性故者，谓由生起后后益差别，故彼所益不成一自性，故已成立唯聚合作用，因颠倒于欲许非聚合作用而成立，故是似相违因。
"于二俱不成亦是相违"者，由"亦"字表示。"于离有我及无我之蕴何者"者，谓于彼二者之外某法。若于彼有，则命等由是有我无我二者之外故，于彼等不应疑惑，以成就离二者故。"由彼自性未成立为共许故"等义，谓由有我无我自性未经量成立为法故。"无离彼等"者，义谓未成就离有我无我二者。

།གལ་ཏེ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གང་ལ་ ཡང་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།།མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པས་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གོ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འདི་ཆོས་ ཅན་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་འགའ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར།རྟགས་དེ་ལས་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་རྟོགས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འདི་ཅི་བདག་དང་བཅས་པ་ཞིག་གམ་བདག་མེད་པ་ཞིག་གི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །མ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ ངོ་།།གཉི་ག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གཉི་ག་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གསོན་པོའི་ལུས་དེ་ལ་གོ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་བྱེད་པ་དེར་འགྱུར་རོ། །གལ་ ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བདག་མེད་པ་གང་ལ་ཡང་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ལས་སྟོན་པ་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་ནའོ།།མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ཆོས་ཅན་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བདག་དང་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་ལའོ།།བསྐལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཚད་མས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ལ་ཡང་བདག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ངེས་པར་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པ་ཡང་ཚད་མས་མ་མཐོང་བའོ། །འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་འབྲས་བུར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སོགས་པས་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཅན་ནོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པས་བདག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ འདིའི་རིགས་ཅན་དེ་དག་བདག་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །དེ་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若于我与无我任一皆未成立故，是似不成因，因非能了知故非不定。若谓"亦非令解"者，何故？由与某者相关故，谓命等此有法与活体某者相关故。由彼因于彼有法起解知，即如是：此命等是有我或无我之有法。"不相关"者，谓与法。"超出二者"者，谓若命等超出有我无我二者，则由离彼二者故，彼命等于活体不应生解与疑惑。
若如是者，谓虽命等于我与无我皆未成立，然由彼起显示。"由不相关故"者，谓眼所取与有法不相关故。"于命等差别"者，谓于有我无我法之差别。"由远离故"者，谓我非量所见故。进退者，谓于瓶等有法差别之差别任一，我有无皆未决定故。
"于彼命等亦然"者，谓于彼我之命等进退亦非量所见。由进退未成故，异义命等非我果故，未成随行我等。为广说此义，故说"命等与我"等。"他者"谓正理派。"唯能了知"者，谓命等唯能了知我，彼命等是彼等一向离者，谓许为证成我之因。"由彼是一向离者故"者，谓许唯离异品故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ནི་ལྡོག་པ་མེད་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གསོན་པོའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལ་གསོན་པོའི་ལུས་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལས་མཐུན པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལ།མེད་པས་ལྡོག་པ་ནི་ཡུལ་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གང་ལ་ཡང་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ པས་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་བྱེ་བྲག་པ་ན་རེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལོག་པ་ནི་འདིར་མ་མཐོང་བ་ཡིན་པས་སོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེའོ། །དེ་ལྟ་ བུའི་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་སྨྲས་པ་དེས་སོ།།བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པ་སྨྲ་ན་དོན་གྱིས་གཞན་མ་ཡིན་པ་བདག་དང་འདྲེ་བས་བདག་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་བདག་ཁོ་ན་ ལ་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ཉི་ཚེ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་གམ་བདག་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལ་ ལྡོག་པ་ཡང་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སོ། ། གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་དེས་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་རྟགས་མཉན་པར་བྱ་བ་གང་རྟག་པ་གང་ལ་མི་སྲིད་པ་དེ་སྒྲ་ལ་དམིགས་པ་ལས་སྒྲ་རྟག་པ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ ཟ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མེ་མེད་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་དུ་བ་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་པ་ལས་མེ་མེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱ་བར་མི་རིགས་པ་བཞིན་ནོ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་བདག་མེད་པ་ནི་ཤི་བའི་ལུས་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དུ་བ་མེད་པས་མེ་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ ལྟར་རོ།

正因如此，由命等唯于异品不转故，于同品无离，因无同品故。以一切活体为所立品，而许一切非活体为异品，于无同品中，以无故离者不应理。一向随行将于下文说明。
可闻性于常无常任一皆未成立故，非品不共法，故成为离者因。若毗湿奢师言："可闻性非如是，以离二者故。"谓亦离同品故，此中离即未见故。命等非如是。"如是离之行相"者，谓所说唯离异品。
若说"于无我性定为无"，则以义表非他，由与我相混故说命等转于我，如是则唯于我转，此即无则不生。由随行成就故，命等非唯离者。"是故"者，谓由未见故离不成，命等于我或无我差别无随行亦无离。
若谓："若由未见故离不成，则法称论师何故说可闻性为离者？"故说"论师"等。"仅由彼"者，谓仅由未见。"若非尔"者，谓论师说由仅未见离故，可闻性定为疑因似因。如是，凡于常性不可得之可闻因，由于声见故，于声常性不应生疑。如于无火处不可得之烟，由于处所见故，不应疑无火。由命等无故无我遍于死尸、瓶等，如无烟故遍于无火。

།དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བའི་ལུས་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་བདག་ལོག་པའི་ཕྱིར། སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མེ་ལོག་པས་དུ་བ་ལོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ལོག་སྟེ་སྲོག་ལ་སོགས་ པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དག་མེད་པ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་གྲུབ་པོ་སྙམ་པའོ།།ལན་སྦྱིན་པ་ནི་མ་འབྲེལ་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་ལྡོག་པས་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བ་བདག་མེད་པ་སྟེ་ལོག་པ་ལ་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལོག་པས་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལོག་པས་སྲོག་མི་འཇུག་པའོ། །བཟློག་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལོག་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལོག་པས་ཁྱབ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་བསྐལ་པ་དེ་ནི་བདག་གོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་བདག་མེད་པ་ཡང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་ཁྱབ པའི་ཡུལ་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་འདྲི་བའོ།།གཞན་ལ་ཡང་མི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་མེད་པར་འགྲུབ་ན་གཞན་ཡང་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བདག་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་བདག་དེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ ལས་དེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྡོག་པ་མི་ཤེས་པ་མེད་པས་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གང་ལས་ལོག་པ་མི་ཤེས་པ་དེའིའོ། །འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལའོ། །བདག་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་ཡོད་པ་དང་ མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བའི་ངག་གོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལོག་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་ངོ་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ནི་རང་ལས་ཐ་དད་པ་ སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མ་གྲུབ་པས་སོ།།དེ་ཡང་ལེའུ་གཉིས་པར་མི་དམིགས་པའི་དབྱེ་བའི་སྐབས་སུ་དོན་གཞན་དགག་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེས་འདས་མ་ཐག་པར་བརྗོད་ཟིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་དང་བཅས་པའི་དཔེའི་ཆོས་འགའ་ཡང་ཚད་ མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བདག་མཐོང་བར་ཁས་བླངས་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྡོག་པ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་འདོད་པའོ།

因此，由于近处身体和瓶等因我离故，命等离故，如火离故烟离。如是，果命等为离之能遍，彼于活体离而命等存在时，所遍亦离故，活体中我成立。
答曰：无关联之命等无即离，不能引申无我即离，遍不成立，因无关联故。"彼离故不转"者，谓我离故命不转。返遍关联者，谓能引申离与关联离之遍。极为远离者即我。"命等无所遍无我亦何"者，问离遍境之异品喻。
"于他亦不见时"者，若仅由不见即成无我，则他处亦不见故亦应成无我。然非如是，谓我于瓶等无，因仅不见无差别故。"离不知无故彼"者，谓我从何离不知之彼。"唯于某见"者，谓唯于某活体。我非如是了知他有无。
"若任何"等者，为离支之语。"于彼亦"者，谓证成我离故命等离亦然。"因果非事物"者，谓我非成立为异于自之命等因。此亦如第二品不可得分别中所说遮遣异义。"因不见故"如前已说，因无任何以量成立具我之喻法故。
即使承许于某处见我，仅由于同品见亦不成随行，因离不成故。"如是离"者，谓许仅由于瓶等不见我即为无。

།ནུས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་ཡོད་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ན། བློ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དཔག་པར་རུང་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ ལ་མི་སྲིད་དོ།།གལ་ཏེ་བློ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་བདག་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་བདག་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པས་བློ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ བདག་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའོ། །གཞན་དག་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པ་ཡོད་པར་འདོད་དེ་ཡུལ་དུ་མ་དག་ཉེ་ཡང་ཤེས་པ་ཡུལ་ཀུན་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ།ཡིད་གཅིག་པོའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི། ཡུལ་ཀུན་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཡུལ་གཞན་སྤང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་ཡུལ་གཞན་སྤོང་བ་སྟེ། ཡུལ་གཅིག་ལ་གཏོད་པར་འདོད་པས་ཡུལ་གཞན་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ གྱི།ཡིད་རྟག་པ་ནུས་པ་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་རེ་རེས་དོན་མེད་པ་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་ཅན་ལས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྩོགས་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མི་གསལ་བ་ལས་ནི་མི་གསལ་བ་སྐྱེའོ་ ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་རོ།།དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །བློ་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དག་ གིས་སོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་རྣམས་སོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་བློ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་ཡོད་པ་དང་ལྡོག་པ་སྟེ་མེད་པའོ། །ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བ་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའོ།།འདི་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་བཞིན་ནོ།

所谓"其他能力因"，即若有瓶而无心识等，则无心识等其他因，命等应成无，如是推理若可能，然于瓶等中不可能。
若说"彼心识等亦因无我"，即谓瓶等中无心识等亦因无我者，答曰"非"，即非因无我故无心识等。何故？因于心识等中未见除我外事物之能力故。
此复云何？"首先"者，谓依次序，即识、根、境之次第。前识为等无间。其他论者主张有常住之识因，谓因多境近而识不同时生于诸境，故推知有一意，由一意之力识次第生。若非如是，则应成同时于一切境生识。
为破彼故说"彼亦遮余境"，谓非能力之前识遮余境，即欲专注一境故不同时生缘其他境之其他识，非由常住无能力之意，因常法不应有次第与同时之单一无用故。从障碍因生后识迷乱，以两个"等"字依次表示从不明显生不明显。
"根等"者，亦指诸境。说识亦为根等之缘，因彼为根等之主故。"仅由此"者，谓由根等诸因。"此"指识等诸果。自性事，谓果位心识等随顺自性事之有与离即无。"具"者，谓具有仅彼等因法之随顺与离。"此即是因"者，谓随果所作即是因，如其他所随法。

།གང་གི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་མ་མཐོང་བར་རྒྱུ་གཞན་བརྟག་ན་རྒྱུ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་ འགྱུར་རོ།།གང་དུ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། དྲོད་དང་གང་ཞིག་ཡོད་ན་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་ངོ་། །སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ལས་ཐེ་ཚོམ་ ཟ་བ་དེའི་ཕྱིར།མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་མཚུངས་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལ་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཀྱང་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ལས་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འདིའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད་པས་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་སྔར་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དེ་གཞན་མཉན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཀྱང་ ངོ་།།དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་སོ། །རྣལ་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་རྟོགས་པའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་མའི་དོན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མི་རྟོགས་པའོ། ། རྣམ་པར་གཅད་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་སྨྲ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བ་གཅད་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་གཟུང་བར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འདོད ན་ནི།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་བསྟན་པས་གཅིག་དུ་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

因为随果所作即是因，故若于彼未见而推测其他因，则将导致因无穷尽。
"于何有即有"者，谓种子、土、水、暖等，何者有即为因。"异于彼"者，亦指异于种子等。因对前说之随顺与离二种次第有疑，
故所闻性与命等同为有错乱，命等非能表示。"因离之错乱"者，指所闻性。"云何错乱"者，是宗派论者所说。"非仅离异品故"者，谓所闻性亦离异品故。瓶等是成立无常性之同品。
"如是此"者，谓如所闻性离同品。"此"指命等。"岂非说无随顺同品"者，意为岂非前已说无随顺耶？如是则命等于同品实为无，而同品之无于其他所闻性亦同，因为随顺同品故。
又由说命等于异品无故。"以二否定"者，谓以"于异品"与"无"二者。"了解正面"者，谓了解有于同品。"异此"者，谓不了解正面义即有于同品。
"无遮遣"者，谓若遮遣同品无，则说"于异品无"为唯离性之说应无所遮遣。若如是欲确定有果，则因遮遣于同品无故，显示有随顺，故不成唯离性。

།གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་མེད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་པར་སྨྲ་ན་ཡང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་མེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི།དེ་ལྟ་ན་ལྡོག་པ་ངེས་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྡོག་པ་ངེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གིས་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དཔེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དངོས་སུ་སྟོན་ཅིང་ལྡོག་པ་ཤུགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་མེད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་གཉི་ག་རྟགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་སྟོན་པ་དངོས་སུ་སྟོན་ཅིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ། །དགག་པ་བཀག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་བཀག་ནའོ། །སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནི་མཐུན པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར།དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་དེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ནི་མེད་པ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་མེད་པ་བཀག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།མེད་པ་ལ་དེ་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་བཀག་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་དེ་ཡོད་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་དགག་པ་མེད་པ་རང་གི་རང་བཞིན་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡོད་ལ་མེད་པ་ མེད་དོ།།ཞེས་འགལ་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་སྒོ་གཉི་གར་འགལ་བ་སྨྲ་བ་ནི་འཐིང་སླད་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་གང་དེ་དག་དགག་པའི་ཡུལ་ཡང་མི་འདོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་དགག་པའི་ཡུལ་ཡང་མི་འདོད་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ཡོད་པ་ཡོད་པར་ ཡང་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའོ།།སྩོགས་པས་ནི་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ནི་མི་སྲིད་པར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའོ། །མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཙམ་བྱ་བའི་སྐབས་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།

即使说无需确定于异品无，也不会仅于异品无，而会成为于同品亦无，虽将成为无随顺，然如是则离不能成定，因为离之确定依赖于随顺故。
此即由"彼等即彼"等而解释：由同异二喻随一，即由同品喻直接显示随顺，间接显示离，因为无彼则随顺即成故。是故显示二者皆存在于因相。
异喻直接显示离而间接显示随顺，此由法同与不同之结合，是阿阇黎所说。"遮遣否定"者，谓遮遣于同品无。肯定自性即成为于同品有，若非如是，则不能遮遣于同品无故。
"若由同品非有"者，谓命等于同品非有，因为以一切有命者为宗故。故从全无所谓异品者离亦不可能，因无对境故。离之离即无之无。此于同品无如何可欲？如说"遮遣无"者，于无有彼，谓彼同品无，又遮遣无随顺，有随顺彼有，而于同品无彼有随顺，遮遣无之自性不可能，谓于无有有而无无，说此相违不可能，是为双向相违之说。
为解释此义故说"彼等亦不许遮遣境"者，谓不许无之遮遣境，而以"非有无"施设有为有。等字表示于无之无施设为不可能。于无之无唯一处，即第二品中显示因相之定义。

།ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་ དང་འགལ་བའི་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གོ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ལྡོག་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་དག་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རིགས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཧ་ཅང་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཁས་ ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བདག་དང་བཅས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ལུང་གིས་བདག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཡོད་པར་རང་གིས་ ཁས་བླངས་པས་འགྲུབ་པ་བདག་མེད་པར་ཡང་གཉི་གའི་ཁས་བླངས་པས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་མ་ལོག་ཀྱང་དེ་ལོག་པ་མ་མཐོང་ན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གང་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལས་ལོག་པ་ཡིན་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ངེས་པར་འགྲུབ་ན་གཞན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་པར་ངེས་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་གདོད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ ལ་ཡོད་པར་ངེས་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཞན་ལ་མཐུན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་རྟགས་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དག་ལ་ནི་ལྡོག་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མཐའ་དག་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཁ་ཅིག་གོ།

因为有成立存在之作用，即由于命等与我相违的未成立因相存在，故既非无我，亦非不能理解。然而，由前述方式，因为关联亦未成立，故从命等将生疑惑。
若谓"非如是"，即命等对我非生疑惑，因为离已确定故。此复云何？因为从瓶等无我者离故，彼等为无我，是佛教徒所承许故。
"承许非量"者，谓由非理承许，"若如是"者，谓若由佛教徒承许瓶等为无我，则活体亦将太过成为无，因为他方如是承许故。
若谓活体我等承许为有我，而瓶等承许为无我，故有差别。说"由教证成我"者，我有由自承许而成，无我亦由双方承许而成故。命等对我生疑惑，是故若由无同品故，虽不从彼离，若未见彼离，则命等从同品离亦将生疑，将从彼离。
为显示此义故说"因我生疑惑"，因我于一切处不可见故，因有无皆未成立故，命等亦将疑惑是否从瓶等同品离。即彼于同品无定，于异品亦然，若于一同品确定成立，则定成于他异品不行，如是则终将确定成立唯于同品存在故。
若异于此，于异品中，虽成立某同品无因相，然于未见彼异品者，则离即生疑，"非遍一切事物差别"者，谓非存在于如是一切，是某些义。

།དེ་དག་མཐོང་བའི་རྫས་ཁ་ཅིག་ལ་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་ཡང་རྫས་དེ་དང་རིགས་འདྲ་བ་གཞན་ལ་ཡང་སྲིད་པ་མཐོང་བ་སྟེ། སའི་རང་བཞིན་ཅན་ཤིང་དང་རུས་པ་དང་། རྡོ་ལ་སོགས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཁ་ཅིག་ལྕགས་ཀྱིས་ འཇོམས་ཏེ།གཅོད་པ་དང་། འབིགས་པ་དང་། གཅོད་པ་དག་མཐོང་ཡང་། ཡང་སའི་རང་བཞིན་དང་འདྲ་བའི་རྡོ་རྗེ་དག་ལ་ལྕགས་ཀྱིས་འཇོམས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་ན་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པ་དེ་མ་གྲུབ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐོང་བ་འགལ་ཞིག་ལ་མེད་པའི་ཡོད་ཀྱང་དེ་མ་མཐོང་བ་དག་ལ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཏེ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་ན་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཡོད་པར་དོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་ བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སྔར་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་བདག་ལྟར་མི་རུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།བདག་མེད་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །གལ་ཏེ་འགལ་བ་གཉིས་པོ་དག་མ་གྲུབ་ ཀྱང་ཚད་མས་གནོད་པའི་འགལ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ངེས་པར་བདག་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ནི་བདག་མེད་པ་དང་། སྲོག་ལ་སོགས་པ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་མེད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེ་ཁྱབ་པ་དག་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་བྱ་བ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འགལ་བ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་བདག་མེད་པ་དམིགས་པ་རྟགས་ཀྱི་ཚད་མས་གནོད་པའི་འགལ་བར་འགྱུར་ན། འགལ་བ་འདིའི་རྩ་བར་གྱུར བ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་ཏུ་འབྲེལ་བ་འགའ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་རྟགས་མི་སྲིད་དོ།།འབྲས་བུ་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། བདག་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དེ་ཡང་མ་ གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ཞེས་བྱ་བ་བདག་ལྟར་མི་རུང་བ་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་གཉིས་ཀྱིས་རང་བཞིན་ལ་མངོན་སུམ་ལ་རག་ལས་བའི་འབྲེལ་བའི་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་བདག་མེད་པ་ལས་ལོག་པ་ཡོད་ན་ཡང་། དེ་ལྟར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡོད་པས་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་མེད་པ་ཡོད་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然已证实某些可见之物质中无此等，然而见到与该物质类似的其他物质中仍可能存在。譬如，虽见到具土性的树木、骨头和石头等大多数能被铁所摧毁、切断、穿透和砍伐，然而与具土性相似的金刚却不被铁所摧毁。
因此，若确定唯于同品存在，则确定于异品不存在。若未成立唯于同品确定，则虽于所见异品有相违者无，然于未见者将对无性生疑。因为若确定唯于同品存在，则将怀疑于异品亦存在故。
"因相违相亦未成立"者，谓前说二种相违相，亦如我不应理且不共同成立故，于无我中对命等之离生疑。若谓虽二相违未成立，然有量所违之相违。若命等必定是彼我之果，则无我与命等将相违，因为命等与无彼互相排除而住故。
即是相违，与彼相违之无命等，因无遍及故，所遮命等与彼相违之无命等所遍无我被观察，将成为因量所违之相违。然而，此相违之根本——命等与我的任何关联皆未成立故，相违遍及所见之因不可能存在。
说"果"是为显示，故自性关联亦未成立，因我之自性无所成立故。"此亦未成立"已如是宣说，谓如我不应理，由见与未见二者，自性依赖现量之关联不成立，如刚才已说。
若命等从无我离存在，如是则由命等存在，活体将无无我，因为若有无我则无命等，因从彼离故。

།དེས་བདག་མེད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་ཀྱང་བདག་ནི་མི་འགྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར བདག་མེད་པ་ལོག་ན་བདག་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན།གང་གི་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་མེད་ན་ཡང་ངོ་། །མེད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་གྲུབ་པར་ནི་མི་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ ཡོད་པར་མི་འདོད་པས་སོ།།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བསམ་པ་ལ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་ལྡོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་ལྡོག་པ་མེད་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་དེ་མེད་པ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་བཀག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་རང་ བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་མེད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྟགས་ཀྱིས་བདག་ཡོད་མ་ཡིན། བདག་མེད་མིན་དེ་གང་ཡང་རྟོགས་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡོད་པས་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པ་དེས་ན་བདག་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ངེས་པ་བསམ་པའི་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའོ། །བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དྲན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདག་གྲུབ་ནའོ།།ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལྡོག་པ་ལས་མི་ལྟོས་ནའོ། །བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བས་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཀྱིའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་དེ་ནིའོ། །དེ་ལ་མི་སྲིད་ པ་ཞེས་བྱ་བས་བདག་མེད་པ་དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པ་སྟེ།ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཅན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡོད་ན་རྟགས་དེ་རང་དེ་ལ་ཡོད་པས་གསོན་པོའི་ལུས་དེ་ལ་བདག་མེད་པར་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་དེ་སྲིད་ན་བདག་ ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཡིན་པར་ཁྱོད་བརྗོད་ན། ད་ནི་ལྡོག་པའི་ཐབས་ལས་གཞན་པ་བསྒྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བདག་ཉེ་བར་གྲུབ་ནའོ། །ཡང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱོན་གཞན་སྟོན་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་གྲུབ་ན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་བདག་ ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་གྲུབ་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བདག་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ།དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་བུམ་པས་སྣམ་བུ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ཁོ་ན་ ནས་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་འགྱུར་རོ།

虽由此成立无我之无，然我却不成立。若问：为何无我离时我不成立？按照你的观点，即使无离亦即无之无时，于彼无之无中亦不许成立有。如同于同品中虽无命等之离，然不许彼有命等故。
于考察事物自性时，若于同品不离，即若无因离，则于同品具因之随行，彼无之无即是有，因为遮遣之遮遣是成立之自性故。若于同品无离无随行，则虽于异品无随行，然有离。如是则由命等因，既非有我，亦非无我，皆不能了知。
若命等从无我离于活体中存在，则由无我离，然非了知有我。因此认为不为确定离之过失所染。"唯由成立门"者，谓若我成立仅由命等存在，不依随行与离之忆念。"今"者，谓不依离时。"从无我离"者，谓由具离之因。"此"者，谓彼具离之因。
"于彼不可能"者，谓于无我中命等不可能，因为是具离故。若具离之命等于活体中存在，则由因自于彼存在，证成彼活体中无我不可能，因为若无我可能则证成有我故。若你说彼是具离之因，则今若由离之方便外某成立而近成我。
"或者"者，显示其他过失，即如是若唯由成立门成立，则命等唯于我中确定存在之何因已成，而说由命等成立门了知活体中有我？"若如是成立"者，谓若无少许确定因而由成立门如是确定，则将过分延伸至由瓶成立毛毯等。

།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ནི་མེད་ལ་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་བ་ཞེས་བརྗོད་ པ་ནི་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་གྲུབ་པ་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉི་གས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་རྟག་པ་དག་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བར་ བྱ་བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་འདུས་མ་བྱས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་དག་འདུས་མ་བྱས་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དག་ལ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ ལ་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མེད་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་རིགས་པ་ཅན་དག་སྨྲ་བའོ། ། འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་ཅན་ལྡོག་པ་ཉི་ཚེར་མི་རིགས་པར་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །འདི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ན་ལྡོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟར་ཅི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་གཅོད་ན་ནི་དེ་ན་སྲིད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་ན་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པར་བཟུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ན་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ པ་མེད་དེ་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ལས་གཞན་པ་ནི་ལྡོག་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཉིད་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞི་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་ བ་གཉི་ག་ལ་མེད་དོ་ཞེ་ན།གང་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

所谓不共不定，是因于同品或异品皆不成立，故于彼等有无不得确定，然有所立品故。所说"共"，即所量性，因为于成立无常时，同品异品二者皆有，故非不共。
若问：虚空等无为常法亦是所量性，故所量性于无常是不定耶？答曰："诽谤无为"者，对于认为无为是假立而非实有者，由于无为不存在，故不应趣入无境，因而因之随行不应理，故无不定。正因如此，唯于同品无常中存在，由随行无错乱故，所量性是随行性，此乃正理派所说。
"于此亦"者，"亦"字之义为不仅具离之离一分不应理。"此"者，谓于此随行性中，如何无从异品之离，因为若有随行则有离故。若问何故？如是，所谓随行性唯于同品中有，如是若仅于同品有而不遮除于异品有，则显示彼处可能，若尔，唯于同品有之决定语有何果？因为亦有非彼故。
若遮除于异品有，则由于异品无，如何无离？若问：无遮除有，如何成离？答曰："除遮除有外别无离"，因为遮除有即是离之自性故。若问：由于无异品，故从无基离与随行二者皆无耶？故说"唯彼"等。

།གལ་ཏེ་མེད་པ་ནི་གཞིར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེས་ན་མེད་པ་ལ་ལྡོག་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཁོ་བོས་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འགོག་ཅིང་སྨྲས་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པའི་རིམ་པས་འགོག་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་མེད་པས་ཀྱང་དེས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་མེད་པར་ བཀག་པས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་འདྲེན་ན་ནི་དེ་མེད་པས་བཀག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ནི་མེད་པར་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་པར་བཀག་པ་དངོས་པོ་འདྲེན་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བཀག་ པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་གཏན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ།།དེའི་ཕྱིར་མེད་པར་བཀག་པ་དེ་དང་མེད་པའི་སྒྲ་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ནི་མེད་པར་བཀག་པ་ཡང་འཇུག་སྟེ། མེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་མེད་པ་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་འདིར་ དངོས་པོ་གཡོ་བ་དོན་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་མེད་པར་བཀག་པའི་མེད་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་ལ་ཞུགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་གསལ་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་གཏན་མེད་ པ་དེ་ལ་མེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་དེ།འདི་ལྟར་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་བདུན་པའི་དོན་ལ་སོགས་པས་མེད་པ་ལས་མི་ལྡོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དངང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དོན་རྣམས་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་དྲན་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཡུལ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདིའི་ལན་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པའི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཅིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ངེས་པ་ནི་སྒྲ་གཉིས་ པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལྡོག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཉི་ཚེ་མ་ཡིན་པར་ཟད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞལ་ བར་བྱ་བ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡོད་པའོ།

若问：由于无者不适合作为所依故，则说"因此，于无者离不应理"此说亦已来。对此，我亦如何遮遣于无者之随行而说，如前所示次第而遮遣。
若谓：由无亦能引发彼空之事物故，所量性虽趣入于无，亦唯趣入于无常。答：由遮遣无不能引发事物之相，因为不可能故，不能故。若能引发，则彼不成为无之遮遣。
若谓："无"之声境非遮遣无，答：无之境非唯是引发事物之遮遣，亦是遮遣，如完全无。是故无之遮遣与无之声不相违。如是，所量性亦趣入无之遮遣，因为以"无"之声与知为境故。如是，于无者无无常性，因为此处说无常性是事物动摇作用之自性故。于彼无之遮遣之无中无故。所量性趣入彼即是于同品有性。
若又说不可能者为明示，如是于彼完全无中，无之声趣入不可能。如是，所谓"所依等"，说趣入于无之第七格等义，由于从无不离等之格位分别义于无境不应忆念，因为无境故。此答已说讫，谓于第二品中"无"等已再三宣说。
是故，无离则无随行，有随行则由彼即有离，因为决定有二声故。实随行性者，谓无有任何不具离之随行性因相。复次，不仅所量性唯是随行性，为显示亦是共不定性故，此有"所量性于异品随行"。

།དེ་ནི་མི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གསུམ་དུ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཅོད་པའོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བྱས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཆོས་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ཡང་ ཡིན་ན།ཡིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་བརྟགས་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅད་པ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟ་བུ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཙམ་ཡང་ཡིན་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ འཛིན་པའམ།གཞན་ལ་བརྟན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་གཅད་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང་། ཡིད་ ལ་སྣང་བས་ཐ་སྙད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་སྒྲའི་ཡུལ་ཆོས་སུ་མི་སྦྱོར་ནའོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་སྒྲ་དང་ཤེས་པས་མི་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཡོད་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་དངོས་པོ་མེད་པར་མ་བསལ་བར་དེའི་ངོ་བོ་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལ་མེད་པར་གཉི་ག་དང་། དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚད་མས་མ་ངེས་ནའོ། །ཡོད་པར་འདོད་ པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་སོགས་པའི་སོ་སོར་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་དེའི་གྲུབ་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱེ་བྲག་བྱེད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་མེད་པ་ཤེས་པས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་ན་ཡོད་པ་ཡང་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གྲུབ་ པའི་མཐའ་མེད་པར་མ་ངེས་ན་དེའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར།གྲུབ་པའི་མཐའི་དབྱེ་བ་དག་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞུང་ལུགས་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་པར་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཡང་ རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པའམ་མེད་པར་ཡང་རུང་།ཡོད་པ་ལས་བཟློག་པ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་ཀྱང་རུང་། སྒྲ་དང་ངེས་པའི་ཤེས་པ་འདིས་མེད་པར་བྱེད་པ་ནའོ། །མེད་པ་དེ་ཉིད་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་མེད་པ་ལ་ཡང་གཞལ་ བར་བྱ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ།

说"这也不是不应理"，"已说三次"是指在第二品中。"以无随行性之法空"即是遮除无随行。
若谓：遮除是分别所作，非事物自性。答：不仅事物相是法，如是若由执自相义而成法性则是事物，由意依他而分别亦是法性故，诸遮除亦名为法。诸离之差别法如是，因此依于有，观待于彼，不仅是遮除，由于执自相或显现依他故称为法。
为解释此义而说"由无亦以某种方式安立于言说道路故"，即以前说之理趣，由执遮除相及意识显现而决定言说故。若非如是，即于无不安立声境为法。则于彼亦不成言说，即于无者不以无解声与知遮除。如是，有法之言说亦不得成，因为若不遮除其事物之无，则不能决定其自性故。
"二俱及非二俱"即于无之无，成立二俱及非二俱之安立，若量未定则尔。诸具有说主张有等各别不同之宗者，不能确定彼宗具有与非具有之差别，如是若无为知之境，则有亦不决定故，若不决定无彼宗，则亦不能决定具彼宗故，不能确定并言说诸宗差别。
由于不同教理之言说亦不能无，是故"无论如何"即无论是非遮或无，或仅是从有返体，了知有法差别亦可，当以此声及决定知作为无。彼无即名所量。因此于完全无亦有所量性随行。

།གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་རྟོགས་པར་རང་དགའི་ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞལ་བ་ནི་མེད་པ་ལ་མི་འཇུག་གི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་སྟེ། མི་སླུ་བ་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།ཚད་མའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་ཚད་མའི་ཡུལ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རང་གི་ཡུལ་ལ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་པ་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་རང་གི་ཡོད་པའམ།མེད་པར་གཉི་གའམ། གཉི་ག་མ་ཡིན་པར་གཞག་པ་ལ་ཚད་མས་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་པ་སྟེ། དེ་དང་ཚད་མ་སླུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སླུ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་མེད་པར་འཇོག་པ་འདིའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་མེད་པ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ།།གལ་ཏེ་མེད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟག་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་ཀྱང་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་མི་གསལ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཡང་སྟེ་གསལ་བའམ་མི་ གསལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར།གཞལ་བར་བྱ་བའི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། གང་ལྟར་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། གསལ་བ་ན་སྔར་མི་གསལ་བ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་མི་གསལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། ཞིག་པ་ན་ ཡང་མི་གསལ་བར་གྲུབ་པས་གསལ་བའི་རྣམ་པ་དེ་མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཡང་གང་དག་རི་བོང་རྭ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ལ། རི་བོང་ཡང་ཡོད་པ་ལང་ལ་སོགས་པའི་རྭ་དག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རི་བོང་རྭ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ནི་བཞད་གང་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ བཞད་གད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་སྟེ།དེ་ལྟར་རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་འདིར་རི་བོང་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྭ་འགོག་གི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་རྭ་ཙམ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ནི་མི་སྨྲ་བ་ལའོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་མེད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་ བྱེད་ལ་རྭ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་རྭ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་རྫས་བོར་ནས་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་པ་ཙམ་ཡོད་པར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་ཀྱི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་སམ་ཞེས་བྱ་བའོ།

若谓：由于声音和认知的自身对境是无事物，故不成所量。因此，所量不适用于无，唯是量的对境为所量，而彼是实有，因为具不欺诳性故。
为此说"量的对境"等。若谓：若无是量的对境，由于彼完全无故，不成不欺诳。为此说"量的相"等。"于自境不被他所损害"即是量于自身安立有或无、二俱或非二俱时，不被其他量所损害，彼与量不成欺诳。由于此无欺诳性存在于安立无的量相中，故成立无为所量。
若谓：无皆不存在，一切恒常唯有，灭与未生亦以自性本质不明显而住故。一切诸趣无论明显或不明显皆有故，所量唯适用于有。答：如何彼非有之相，即明显时先前不明显有之相如是非有，于彼即说为不明显之无，又于灭时以不明显成就故，彼明显相之无性即说为无。
又有人于说"兔角无"时，由于兔亦有，牛等之角亦有故，说"兔角无"即是自取笑。为此说"如是兔角"等，此中是遮遣作为兔支分之角，而非说一切牛等之角皆无。"何"是疑问，唯无关联而作差别，于"有角"等亦舍弃角与牛等实物，说有一关联，仅对关联作差别而不观待角等，此是何义？

།རྭ་དང་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་རྒྱུ་བ་ལང་གི་རྫས་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ སོ་སོར་ཐ་དད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གནས་པ་དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།ཅིས་ན་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རི་བོང་གི་རྫས་རྭ་དག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན། རྒྱུ་ཅིས་ན་རྫས་རྭ་དག་ བོར་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཉི་ཚེ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གལ་ཏེ་རྭ་ཅན་བ་ལང་དག་དང་དེའི་རྭ་དང་རང་བཞིན་མི་འདྲ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་ལ།རི་བོང་རྭ་ལ་ནི་བ་ལང་དང་རྭའི་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་རི་བོང་ནི་རྫས་ལས་གཞན་བ་ལང་ལྟར་མེད་དོ་ཞེ་ ན།གང་ཞིག་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་ཡང་། རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཅན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་རི་བོང་གི་རྫས་ཉིད་ཡོད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ ཅན་རྭ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་མི་སྲིད་པ་ལ་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བ་དགག་པར་བྱ་བ་མི་སྲིད་པས་དགག་པ་འབྲེལ་མེད་ཅེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།མཁས་པའི་ཚིག་རིགས་པ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་གཉིས་མེད་པ་དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་ཅེས་བརྗོད་དུ་མི་ རུང་བར་ཡང་སྨྲ་བས་བསྒྲུབ་པས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཞག་པར་འདོད་པས་སོ།།འོ་ན་ནི་མེད་པ་ལ་ཅི་ཞིག་དགག་ཅེ་ན། འབྲེལ་པ་བརྟགས་པས་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁས་ བླངས་པའི་འབྲེལ་པ་དང་།འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱང་མེད་དེ་མ་འབྲེལ་པའི་རི་བོང་གི་རྫས་གཞན་འགའ་ཞིག་གོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་འདོད་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྭ་དང་འབྲེལ་པའི་རི་བོང་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ མཐའ་མཛད་པའོ།།ཕན་ཚུན་འགལ་བར་འགྲུབ་ཅིང་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་གཉིས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ནོ། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཉིད་སྲིད་པ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་ན་མི་ འབྱུང་བ་དང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཟླ་དག་ཏུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་པ་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་གཞན་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་ བ་ཅན་ནི་འདོད་པ་དེ་ནི་རྟགས་གསུམ་པ་གཞན་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོས་ཞུགས་པའི་རྟགས་ལ་འདིར་མི་སྲིད་དོ།

角与实物的自性，因为因牛之实物与果的自性各别差异成立故，彼差异住于因果，此即是关联。因此，于"兔角无"中说兔之实物与角无因果自性。为何舍弃实物与角而说唯关联无？依此，若有角之牛等与其角有不同自性之差别，而兔角则无如是牛角之差别自性，因为兔不似牛为异于实物故。
若谓：凡欲说"无关联"者，即是欲说具差别自性之因果关联无。若不应说"无关联"，因为如是有关联者唯兔之实物有，而有关联之角无故，二者不可能中之关联为所遮，不可能遮故，亦不说遮为无关联。
"智者语具理"者，即彼二实物无即是关联，于彼不应说无关联，由说立证无关联亦是，欲安立为无关联性故。
若谓：于无有何可遮？答：由观察关联所许，无彼遮故。若谓：所许之关联与有关联之实物亦无，是某一无关联之其他兔实物。答：我所欲安立即是如此，因为说无与角关联之兔故。"他方"即是作立宗者。
相互相违成立且于自所立不错乱之二因于一有法同时趋入之不错乱相违。"不错乱相违唯于有中"者，因为以不相离及相违成立之因相违为对故。
若谓：除果、自性、不得见外另有可能。为此说"无其他不错乱"，此中欲求于自所立不错乱者，因为无第三因故，于此由事物趋入之因不可能。

།འོ་ན་གང་ལ་འདི་སྲིད་ཅེ་ན། རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་ཆོས་གཉིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་ བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ལུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལུང་གི་དོན་དེ་དཔྱད་པ་དག་ལ་འགལ་བ་དང་། རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་མི་འཁྲུལ་ཏེ་ལུང་གིས་ཚུལ་གསུམ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོབས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་ཀྱང་སུན་དབྱུང་བས་གནོད་པ་ནི་མི་ནུས་ཀྱི་ འོན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐེ་ཚོམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གགས་དག་བྱེད་པའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་མིང་ནི་རང་གི་རྟེན་བ་ལང་དག་དང་དེས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྒྲུབ་པའོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་རང་ དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་དག་དང་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྤྱི་བ་ལང་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་བ་ལང་གི་གསལ་བ་ཁྲ་བོ་དང་འཕེལ་རྒྱུད་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་དག་དང་། ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ཞེས་པ་ བ་ལང་གི་གསལ་བ་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་བ་ལང་གི་གསལ་བ་དག་ཀྱང་སྤྱི་མ་བཅད་པར་འབྲེལ་པ་སྟེ།སྤྱི་བ་ལང་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཆ་ཤས་གཞན་དང་ཕན་ཚུན་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསལ་བས་སྟོང་པ་དག་ན་ཡང་སྤྱི་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ མ་ཡིན་ན་དུམ་བུར་གྱུར་པས་གཅིག་ཉིད་ཉམས་ལ་གལ་ཏེ་གཅིག་པོ་འགྲོ་བས་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་གཡོ་བའི་བྱ་བ་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་ལ་ཅིག་ཅར་འབྲེལ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཙམ་ དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བ་ལང་གི་གསལ་བ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རང་བཞིན་ཙམ་སྟེ། དེ་ལ་ཐ་དད་མེད་དེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་དང་ཡུལ་དང་རྫས་སོ་སོར་ངེས་པའི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་གསལ་བ་དེ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ན་སྤྱི་དེ་ཉིད་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བར་དག་ན་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་ལས་ཟློག་ན་ནི་གང་ཞིག་གང་ན་མེད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་གསལ་བའི་བར་རྣམས་ན་མེད་ན་ནི་གསལ་བ་ལྟར་ཡུལ་དང་རྫས་དང་ངེས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་དེའི་ཡུལ་ ན་གསལ་བ་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་གསལ་བ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

若问："那么此于何处可能？"答：因为显示自性颠倒故，由相互相违遍摄之二法相合可能故。如是，依据教证观察教义时有相违，于自所立亦不错乱，因为教证成立三相之力相等故。任何破斥皆不能害，然由相互生疑故成为障碍。
"遍一切处"者，即成立"牛性之名于自所依牛及彼空处如虚空方位等一切处皆有"。因者，谓"与自关联者住于一切处者同时明显关联故"。即与普遍牛性关联之牛的显现——花纹与生长相续等于一切方位所有者同时明显关联，即于一牛显现中有之牛显现等亦与未截普遍关联。因为普遍牛性是一，离于部分他者相互动摇故。是故于离显现处亦有普遍。
如是若非，则成分段而失一性。若一经行而次第与显现关联，则成有动作，亦不成同时关联。为释此义故说"与彼关联者之自性量"，即与一牛显现关联之自性量，于彼无差别，因为是一故。唯彼自性与处及实物各别决定之一切显现随顺关联，彼一切显现之处即彼普遍安住，是故许于间隙中有。
若相违，则说"若某于某处无者"，若彼于显现间隙无，则如显现决定于处及实物故，不以显现一处所有之体性遍摄，如显现等。

།ཅིག་ཤོས་ན་རེ་གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡུལ་དེ་བར་སྣང་ན་བུམ་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བུམ་པའི་གསལ་བ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་དག་གི་ ཡུལ་ན་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ།སོགས་པས་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་དྲི་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཡང་བར་ན་ཡོད་པ་མིན་ཡང་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའི་གསལ་བ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་དག་གི་ཡུལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བས་དེའི་ཡུལ་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་ཉིད་བར་ན་མེད་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་མ་ངེས་པ་སྨྲའོ།།ཅིག་ཤོས་ལན་སྦྱིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་འདུ་བའི་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཅན་དང་ཕྱོགས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དག་འབྲེལ་པར་ འདོད་པའོ།།འདུ་བས་ནི་བུམ་པ་དང་བུམ་པ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཅིག་ཅར་འབྲེལ་བའོ། །དེས་ན་བུམ་པའི་གཟུགས་ཉིད་དང་ཨུཏྤལའི་དྲི་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཡང་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་འབྲེལ་པ་དག་སྨྲ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། དྲང་སྲོང་གཟེགས་ཅན་གྱིས་བཤད་ པའི་ལུང་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་གཟུགས་ཉིད་གཅིག་གིས་གསལ་བའི་བར་ན་མེད་ཀྱང་འདུ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་མཐའ་དག་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བླངས་པ་བཞག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཚད་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ དཔྱོད་པའོ།།གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་བཅད་པ་དང་རྣམ་པར་མ་བཅད་པ་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨྲས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲ་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་དག་ཆད་པར་སྣང་བ་དང་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་དག་གིས་ཐ་དད་པ་ དང་ཐ་མི་དད་པའི་འབྲེལ་པར་བརྗོད་དོ།།ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པར་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་འདུ་བ་དག་གིས་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུང་ལས་བསྟན་པ་བཞག་སྟེ། རིགས་པས་འོངས་པ་བཅད་པ་དེས་ན་སྤྱི་འདི་རང་གསལ་བ་ གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་དེ་དང་གསལ་བ་གཞན་མཐའ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བར་རྣམས་ལ་ཡང་གནས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ།།དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཙམ་སྟེ། ཅིག་ཅར་ཆ་ཤས་མེད་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གང་དག་ཁ་ཅིག་ ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་རྟེན་ལ་ཁྱབ་པར་གྲུབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་བར་ན་མེད་པར་འདོད་པའོ།

有一说者言：虽然虚空处之间隙中无瓶之形色性普遍，但于瓶之显现住于一切处者之处，岂非为形色性所遍摄？等言表示：虽然蓝莲花香性之普遍亦不存在于间隙中，但于蓝莲花显现住于一切处者之处，岂非为自性所遍摄？以此说明：于其处所自性遍摄性即使不存在于间隙中亦可运行，故说不定。
另一方答复说："由正合与和合二者"。其中，正合即所谓虚空等有法与法瓶等差别者欲求关联。和合即瓶与瓶性同时自性关联。因此，虽然瓶之形色性与莲花香性是一，但由关联力使一切显现关联者，此说为论典，即仙人迦那陀所说之教证。
如是则虽一形色性于显现间隙中无，但由和合力与一切显现关联。然舍论典所取，依世间观点观察，即依现量观察。若问依世间观点如何？说"以断与未断为鼻识生起相"，即以所关联者与能关联者断现与未断现二者说明差别与无差别之关联。于已成立差别与无差别关联者，依次由正合与和合二者说为关联。
如是舍教证所说，由理所得决定，故此普遍仅于一显现所有彼与其他一切显现有关联故，于间隙中安住即为所立。"与彼关联故"者即是义量，因为同时无部分关联故。"若"者即是"有某者"之义。"于所依遍摄若成"者，即许于显现间隙中无。

།དེས་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་གཅིག་གི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་སྤྱི་དེ་ཉིད་གཞན་དེ་དག་གི་ཡུལ་ན་ཡང་གནས་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་དེ། དེ་དེ་ལྟར་འདོད་ པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟར་འདོད་ན་ནི་གསལ་བའི་བར་ན་ཡང་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གཡོ་བ་ཡང་མེད་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་གསལ་བ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་ནས་ཡང་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་དག་དང་རིམ་གྱིས་འབྲེལ་ཏོ་ཞེ་ན། བྱ་བ་མེད་པས་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཕན་ཚུན་གཡོ་བའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་དེ་གཡོ་བ་མེད་ན་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་གྱི་བར་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། གསལ་བ་མེད་པའི་ཡུལ་གཞན་དུ་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་བ་ལང་གི་གསལ་བའི་དངོས་པོ་སྐྱེས་ པ་ན་སྤྱི་དེ་སྔར་དེ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དེར་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་དེ་དང་སྤྱིར་འབྲེལ་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བ་ལང་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་རང་གི་རང་བཞིན་གཅིག་དང་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་འབྲེལ་པ་ནི་བར་ན་ཡོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་གིས་མང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་བར་སྟོང་པ་དག་ན་ཡང་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་བསྟན་པའོ།།དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ནི་དབང་པོས་གཟུང་བར་འདོད་པས་སོ། །མངོན་པར་གསལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའོ། ། གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ན་ནི་གསལ་བ་དེའི་བར་ན་ནི་མི་གསལ་ལོ་ཞེ་ན། ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་སྤྱི་དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་གསལ་བ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་བ་ལང་ལ་གསལ་བ་ལྟར་བ་ལང་དེའི་བར་དག་ན་ཡང་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ་མི་གསལ་བས་སྟོང་པ སྟེ།གསལ་བ་གཅིག་པུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲིབས་པའམ་གནས་ཐག་རིང་བའི་ཕྱིར་མི་གསལ་ལོ་ཞེ་ན། གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲིབས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲིབས་པས་ཀྱང་མི་གསལ་བར་མི་རུང་སྟེ། མི་གསལ་བ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཐག་རིང་བ་བས་ཀྱང་ བར་དུ་མི་གསལ་བར་མི་རིགས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བར་ན་ཡོད་པ་ལ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དབང་པོ་དང་རང་གི་རྟེན་གསལ་བར་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེས་སྤྱི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་སྤྱི་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་དེ་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རྟེན་འདུ་བ་ཅན་ཏེ།འདུ་བ་མ་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་བར་ན་གནས་པ་མ་འབྲེལ་ལ་གསལ་བ་གནས་པ་འབྲེལ་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

彼亦"住于其处"者，即住于一显现处之彼普遍性，于其他彼等处亦应住，为何不许？岂非正是如此许可？若如是许，则已承认于显现间隙中亦有，因为是一普遍性且无动故。
若谓普遍与一显现关联后复次第与住于其他处者关联，则说"无作用"，因为无相互动作，故次第不可能。若与一显现关联彼无动，则唯与显现关联，因无间隙故。于无显现之他处，未曾有之牛显现事物生起时，因彼普遍先前彼处无故，且无往彼处故，与彼显现关联不应理，故彼不成立为牛性。
普遍自性一与一切显现关联，若无间隙则不生。"如日光"者，一与多关联于空隙中亦有，示遍摄处。"成所缘所知"者，因许普遍为根所取故。"明显"者，即现前。
若谓于有显现处，于彼显现间则不明显。说"因无差别"，因彼普遍即是一故。"如于一显现"者，如于牛明显，于彼间隙亦当明显，即无不明显，因为是一显现故。
若谓因遮蔽或处所远故不明显，则说"因是一故，非遮蔽"者，遮蔽亦不应不明显，因无不明显故。因处所远亦不应于中间不明显，如前。
若谓于间隙有则无见因，见性亦与根及自所依显现关联，彼令普遍明显。彼于一普遍性时，于此有亦有，因无差别普遍故，所依有和合，和合亦非不关联，于间隙住不关联而显现住关联则不成一。

།གལ་ཏེ་སྤྱིའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་གསལ་བ་དང་། དབང་པོའི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་གསལ་བ་ལྟོས་ན། སྤྱི་དེ་རྟེན་དང་ཡུལ་མཚུངས་པ་ནི་མཐོང་བ་བར་ན་ གནས་པ་ཡུལ་མི་མཚུངས་པ་ནི་མི་མཐོང་བས་ན་རྟེན་དང་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།།འགལ་བ་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པ་སྤྱི་གཅིག་ལ་འགལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པ་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྤྱི་གཅིག་ པར་ན་གནས་པ་དང་།མི་གནས་པར་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འགལ་བའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་ཆོས་གཉིས་སོ། །དེ་ཡང་འདིར་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་དང་ཅིག་ཅར་མཐའ་དག་འབྲེལ་པ་དང་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དག་གོ། །གཅིག་ལ་ དེ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དངོས་པོས་འཇུག་པ་མེད་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ལས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཕྱོགས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་མ་བྱས་པར་གཉི་ག་ཡང་ལུང་ལས་གྲགས་པར་མཚུངས་པ་ཙམ་དུ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའོ། །འདིར་གཞན་དག་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་དགོངས་པ་འདི་ལྟར་འདྲེན་ཏེ་སློབ་ དཔོན་གྱིས་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ལེགས་པར་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ།བྱ་བ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ་སྒྲ་ཉིད་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་པར་བཞེད་པས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྒྲ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྒྲ་སྤྱིའི་གསལ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་དེ་ཐ་དད་པ་དང་། སྤྱི་ དེ་ཉིད་དབང་པོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་ཉིད་རྟགས་དེ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱེ་བྲག་པ་དང་དཔྱོད་པ་འདིའི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་འཇུག་སྟེ་ཁས་ལེན་པའོ། །གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་བྱེ་བྲག་པའི་ལུང་ལས་གྲགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།བྱས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ནི་ལུང་ལ་མི་བརྟེན་ཏེ། ལུང་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཚད་མས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལུང་ལས་བཀོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若于普遍境处所住之显现与根结合时不明显，则彼普遍与所依及境相同者可见，而间隙所住境不相同者不可见，故成为与所依相同与不相同。
所说"相违"者，不仅是境相同与不相同于一普遍相违而已，且于一生疑，即于一普遍间隙是否安住生疑。"二相违法相属性"者，即二为相违所遍定法。此中即仅以自性与一切同时关联，及为根所取。"一中彼等非有"者，即于一有法中无相违不相离因事之运行。
若如是，则如何解释阿阇黎陈那所说"因所作故"为事势力安立之相违不相离因？故说"阿阇黎"等。"仅就方面"者，未作"由事势力安立"解释，而是就二者皆依教典同等闻名而言。此中，有人如是引述阿阇黎陈那意趣：阿阇黎所举例善成，因所作性是因，声性是相违不相离，意在显示似因性。
"声性"者，即离声普遍显现，彼差别及彼普遍为根所知，以及彼相，此三者依勝论派与此观察之非量而行，即承许。若谓因所作性依勝论派教典闻名故，二者相等故是相违不相离因，则说"所作位"者，所作自性不依教典，因无教典者亦以量了知故，非依教典安立。是故不相等。

།གལ་ཏེ་སྒྲ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་སྟེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་ལས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྒྲ་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ན་ཡང་རྟག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ནམ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། དེ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡང་མེད་དེ་བརྟགས་པར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལ་ ལྡོག་པ་མི་སྲིད་ལ་དེ་མེད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་དག་བསྟན་ནས། ད་ནི་དཔེའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཉིད་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་དག་ལོགས་ཤིག་མི་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་དཔེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་གྱི་རྟགས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ ཡིན་ནོ།།དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བའོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་མི་བསྟན་ཞེ་ན། དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་བྱུང་བ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པས་མ་ཕྱེ་བར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་བསྟན་པ་ལས་གཞན་དུ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་དང་།དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའམ། རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དག་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚང་བང་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀ་དམིགས་ན་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་གོ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་གཉི་ག་མེད་ན་ལྡོག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ རོ།།འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་འདི་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་དོན་བསྟན་པ་ན་སྟེ། ཚང་བང་དང་གཞན་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཚང་བང་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ གཉི་ག་ངེས་པར་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཉི་ག་མེད་པར་ངེས་པར་བསྟན་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སོ།

若有人说声性也是实在即所取对象，则说"所立亦从关联"。即使以量成立声性即所闻性，然其与常住的关联终不能成立，因为彼可被认知，且对常住无法确定随行与遮遣，因为对所分别无遮遣者不可能有遮遣，无此则随行亦不成立。
如是已说明他比量之相品、主张与因，今为显示喻之品，故说"因相三性故"等。因是了知所立之因，仅此即能生起比量，故不另说诸喻。如是，喻摄于因中，而非别立为能立。"仅此能了义故"者，即了知所立而生比量。
若问：既然喻非别立能立，为何不为了知喻相而说明？答："为了义故"，即以说明因相即能了知喻相，因为因相即"无差别"，即未分别从彼生及彼体性之关联。"若异此"者，若异于说明喻，则不能显示总相同品有、异品无，及确定为彼果性或自性遍摄。如是，唯于锅等因果二者皆可得时，由执取关联即能了知随行；于关联等二者皆无时，即能了知遮遣。
"此亦"者，此因相之说明亦于显示随行与遮遣义时，如"如锅等"等即是显示喻相，因为喻相即是随行如锅等，仅限于确定说明所立与能立二者，以及确定显示关联等二者皆无而已。

།དེ་དག་གིས་དཔེའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉི་ག་ཡོད་པར་ངེས་ཤིང་ཅིག་ཤོས་ནི་གཉི་ག་ མེད་པར་ངེས་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་།ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་མ་ཚང་ངམ་མ་ངེས་སམ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཚང་ན་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱིས་རྟོགས་ཏེ་དཔེ་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱང་གཉི་ག་མེད་པར་མ་གྱུར་ཏམ་མ་ངེས་སམ། ལྡོག་པ་མེད་དམ། མ་ བསྟན་ན་དཔེ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ་རང་གི་དོན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཚུལ་ལ་རེག་མིན་ཉིད་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་མ་རེག་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་དང་མ་འབྲེལ་ ཕྱིར་ན་དོན་མེད་པའོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་དང་འབྲེལ་ན་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེ་ཞེས་མིང་ཙམ་ལ་དགག་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དེ་དག་མི་ལྡན་ན་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་མེད་དོ། །ཆོས་ཅན་དང་མ་འབྲེལ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་འབྲེལ་བས་ནི་ འདོད་པ་རྟོགས་པ་མེད་དེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཅི་ལྟར་ན་ཡང་དཔེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འདི་ཕྱོགས་དང་མ་འབྲེལ། །ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དེའི་གཏན་ཚིགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ།།དཔེ་གཏན་ཚིགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་ལ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལོག་པ་དག་དང་འབྲེལ་པ་གཉིས་དཔེ་ཡིས་རབ་ཏུ་མི་སྟོན་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབས་པས་དཔེ་དེས་ཅི་ཞིག་ཕན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དཔེ་དེ་ཆོས་ཅན་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཚང་བང་དུ་མཐོང་བའི་དུ་བའི་ རྒྱ་མཚོར་མེ་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བ་མེན་མ་རྟོགས་པ་ལ་རྟགས་སྦྱར་བ་མེད་པར་བ་མེན་བ་ལང་འདྲ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་བ་མེན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོགས་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་བ་མེན་རྟོགས་པ་ནི་མེད་ཀྱི་བ་ལང་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་གོ།

由此亦能明了诸喻过失。即喻相中，同法喻须确定有所立与能立二者，另一则须确定二者皆无，通过显示确定随行与遮遣，由此义可知：若同法喻不具足或不确定或无随行，则非为喻，因为不能起喻之作用。另一（异法喻）若二者非皆无或不确定或无遮遣或未显示，则为似喻，因为不能成就自义。
"不触其行相"者，即不具因之行相即宗法性与关联。不触即不具其自性。如是所欲了知之法与所立不相关联故无义。若有法与所立相关联，则因为是因之自性，故对仅有"喻"之名无须遮遣。若不具彼等自性，则无能立之义。若与有法不相关联，则与所立不相关联，故无所欲了知，因为将成太过。
若问：你岂非也说明喻之宗法性？答：诚然，说"此不关宗"是为遮遣其成为离因外之别立能立，为显示离三因相者不可能成为能立之义。喻非离因外之能立，因为彼是为了解因相之支分，而了解因相即能通达所立。
否则，若因之不错乱性即随行与遮遣二者之关联不由喻显示，则彼喻于成立所立有何助益？因为彼喻与有法不相关联，如海中之火对锅中所见之烟。
若谓：喻是比度量，如对未了解牦牛者，不用标识而说"牦牛似牛"即能了知牦牛之相。对此，实无了知牦牛，仅有具牛之自性相而已。

།གལ་ཏེ་རྭ་ ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།འགའ་ཞིག་གི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་གཞན་བ་ལང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཀྱང་། སོ་སོར་ངེས་པར་ཉེ་བར་འཇལ་བས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་དོན་རྣམས་ལ་ཚུལ་གང་དག་ཀྱང་ཅུང་ཟད་དམ་མང་བ་ཇི་ལྟར་མི་འདྲ་བ་ནི་མེད་དེ་བུམ་པ་ དང་།བ་མེན་དུ་ཡང་གཟུགས་ཉིད་དང་། །ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །དེས་བ་མེན་ཉེ་བར་འཇལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་འདྲ་བས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་རྟོགས་ན་ནི། སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བ་ཙམ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེས་མངོན་པར་ཁྱབ་པ་སྟེ་ངེས་པ་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལ་རག ལས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།རང་བཞིན་དེ་དང་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པར་དཔེས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་འདྲ་བ་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་གྱིས་བརྒྱུད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་ཀྱི་དཔེ་ དངོས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ།།དེས་ན་དཔེ་འདི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རང་རྒྱུད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་འབྲེལ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་མ་འབྲེལ་ན་སྟེ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པས་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གཏན་ཚིགས་དེ་དཔེས་འབྲེལ་པ་མ་བསྟན་དཔེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་དེ་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་ན་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་བརྒྱད་དེ་མངོན་སུམ་དང་དེར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་དང་པོས་ནི་མངོན་སུམ་དང་ མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་གཉིས་བསྟན་ཏོ།།གཉིས་པས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དེར་སྣང་བ་གཉིས་སོ། །གསུམ་པས་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་། དེར་སྣང་བ་དང་། སུན་འབྱིན་པ་ངོ་བོ་དང་། དེར་སྣང་བ་དག་བསྟན་པ་ལས་དྲུག་བཤད་ཟིན་པས། ད་ནི་སུན་འབྱིན་པ་དེར་སྣང་བ་དག་བཤད་པར་བཞེད་ནས། མ་ཚང་ བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་སུན་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་ངེས་པ་དང་། འགལ་བ་དག་གི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་རྣམས་སོ།

若问：因有角等相似故能了知？答：仅由某些相似，不能通过比度成立与牛有别之自性法。如是，诸事物中无有丝毫或众多不相似之行相，因为瓶与牦牛也相似于色性、所知性等。由此（若尔）则应能比度牦牛。若由少许相似即能了知一切自性相同，则应成为一切种种之自性，因为无有丝毫不相似故。
若谓：确实如此。答：此亦不合理，因为违背现量等。非一切相似皆是能立支分，故喻显示：所立遍摄即确定之所遍法之关联，即依于遍摄者之事物，具有彼自性与因。显示遍摄之相似称为喻，唯此是能立支分。此亦仅是通过了知因相支分之方式间接能立，而喻本身并无直接了知所立。
因此，此喻非自立能立。所谓"彼不相关"，即若彼喻与有法不相关，则无义。或者，因不能由喻显示关联，喻本身不能成立所立，故无义。若由因成立关联，则由彼即能了知宗，故喻另外无作用。
了知之语义有八：现量与似现量等。第一品说明现量与似现量二者。第二品说明比量与似比量二者。第三品说明能立与似能立、能破之体性与似能立，已说明六者。今欲说明似能破，故说"说不具足等为能破"等。"不具足等"即广说不成、不定、相违等差别。

།དེ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་གང་སྒྲུབ་པ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་དེས། སྨྲ་ བ་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཕྱིར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།མ་ཚང་བ་ལ་མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་ན། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་བརྗོད་པ་དེ་དག་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚིག་དེས་ནི་ཕ་རོལ་དེ་རྒོལ་བའི་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྐྱོན་མ་བརྗོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གྲུབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དོན་དེ་ཉིད་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པར་གནས་པས་མི་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། བརྗོད་པས་མི་ནུས་པར་མི་བྱེད་སྙམ་པའི་ཀླན་ཀའོ། །སྐྱེས་བུའི་ནུས་པ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཅན་དང་།ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་བྱེ་བྲག་གིས་རང་གི་འདོད་པ་གྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དང་། གཞན་དགག་པར་འདོད་པ་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྩོད་པ་འཕེན་པ་དང་། རྒྱལ་བའི་བྱེ་བྲག་ནི་བརྗོད་པས་གྲུབ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་སུན་འབྱིན་པ་དག་གིས་ཕམ་པ་དང་། རྒྱལ་བ་དག་ གི་ནུས་དེ་ཡང་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་སྐྱོན་དེ་ལྟ་བུར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་སྨྲས་ཟིན་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྐྱོན་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་རྒོལ་བས་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གཞན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ན། ཕྱིར་རྒོལ་བས་སྐྱོན་བརྗོད་པས་དེས་རྒོལ་བའི་འདོད་པ་ཕྱི་མའི་གགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔ་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྔ་མའི་གགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བར་འདོད་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚང་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པས་སྨྲ་བའི་བསམ་པ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་འདོད་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན་ནི། བར་དེར་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་ པ་སྐྱོན་བརྗོད་ཀྱང་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ངག་གནས་པར་གྱུར་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་རྫོགས་པར་གྱུར་ནའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱེད་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སམ་ཞེས་དྲིས་ཏེ། རྫོགས་སོ་ཞེ་ན་སུན་འབྱིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་སུན་ འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

"所谓'彼等之表述'，即立论者说不具足等过失时，对论者如实复述彼等，即对不具足说'不具足'等，若如实陈述，对论者之此等陈述即名为能破。因为此语具有障碍他方立论者所欲义成立之能力。
若谓'即使不说过失'等，意为：说'障碍所欲表述之成立'不应理。此乃诘难：认为彼义本身处于不具足等状态故不能成立，而非由表述使其不能成立。
所谓'成就士夫能力'，即由邪解者与正知者等士夫差别，不能成立自所欲，而能遮遣他义故。论诤之胜负差别由表述而成，因为能立与能破之胜负之力，除表述外不由他成，故表述即名能破。
此即表述如是过失：因为对论者亦已说明不具足等能立之过失，故立论者若完整陈述等，即以他方式能立等善加安立，则对论者说过失不能障碍立论者后续所欲，因为是其他能立故。若是前者之相，则因为是成立彼之他者，故能障碍前者，因此是能破。
若具有欲说前宗之意乐，即由欲说具足等而圆满说之意乐，则虽于其间说不具足等过失，因非其时故非能破。所谓'语住时'，即前宗之陈述欲说圆满时。是故，应问'汝说已圆满否？'若答'已圆满'，则应说能破。若非如是，则成似能破。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངག་གནས་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། །གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དེར་སྣང་བ་སྟེ་སུན་འབྱིན་པའི་གནས་སུ་སྦྱར་ལ་སུན་མི་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་སྣང་བ་ནི་ལྟག་ཆོད་དེ་སུན་ འབྱིན་པའི་གནས་སུ་སྨྲ་བ་སུན་འབྱིན་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ་ཉེས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་མིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་གྲངས་ངེས་པར་ཐུབ་པ་རྐང་མིག་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ན་དེ་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཞེ་ན། ལོག་པའི་ལམ་ ལ་མཐའ་མེད་ཉིད།།ཕྱིར་ན་དེ་འདིར་སྤྲོས་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མཐའ་མེད་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོག་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་མཐའ་མེད་དེ་འདོད་རྒྱལ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་སྨྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུབ་པ་རྐང་མིག་གིས་སྨྲས་པའི་ མཚན་ཉིད་དོ།།ལྟག་ཆོད་དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཡང་མི་འདུ་བས་ན་གཞན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ལྷག་པའི་ལྟག་ཆོད་ཏུ་མི་འགྱུར་ན་དེ་སུན་འབྱིན་པའི་ནང་དུ་ཡང་མི་འདུ་སྟེ། །འདི་ལྟར་ཉེས་པ་ཉེ་བར་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྒྲའི་དོན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ ཡུལ་ནི་མི་འགོག་པར་དེ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བདག་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་དོན་དུ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་འགོག་པའི་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྨྲ་བ་དང་མི་འགལ་ལོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་བདག་སྒྲའི་དོན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགོག་ཅེ་ན། དེ་ནི་ བསྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་མི་འདོད་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་ཕྱིའི་ཁོ་ན་ལ་གཏད་ནས་བཀག་པ་དང་། བསྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་དག་བྱེད་དེ་དོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལེའུ་འདི་ཉིད་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་ནས། དེས་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་མ་ནིང་གི་གཟུགས་ལ་རྟོགས་པ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཤན་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སུན་འབྱིན་པའི་ གནས་སུ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ལྟག་ཆོད་སྨྲ་བ་དག་གི་ཁོངས་སུ་འདུ་ནའོ།།མི་མཚུངས་པ་སྟེ་འདུ་བར་མི་འདོད་པ་ལྟག་ཆོད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འདུ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དབྱེ་བ་ངེས་པར་འགྲུབ་བོ།

"正因如此，当语言住立时，对其说过失即是对所立之能破。若非如此则不然，彼即是似破，因为虽用于能破处却不能破故。似破即诡辩，乃于能破处所说不能破者，即说非过失者。
因此说'非说近似过失'。若问：既然胜论派足目等已确定诡辩品类之数，此处为何不说？故说：'邪道无边际，是故此不广。'
若问：为何无边际？因为邪道之因即非如理分别无有边际，随意而行故。所谓'如所说相'，即足目所说之相。因不摄入彼等诡辩之中故为他者。即使是能破，若不成为过分诡辩，亦不摄入能破之中，因为不说近似过失故。
若问如何？'无我'之声义分别境不遮遣，不诽谤彼，然亦不承认有我，因为自相故，故说'实义无我'之遮遣，不违'无'之说法。若问：为何不遮遣分别中显现的我这一声义？此已由立宗相说明：因不欲成立故，超出所立义外。
若问：为何不欲此？已于此品中说明：有分别者唯对外境作遮遣与成立之言说，因与作用相关故。虽其心中有显现，但置之不理，因其无作用故。如说'有欲之士不观察黄门之相'。
若谓'任何相似'，即于能破处重述等少许相似即摄入诡辩者之列。不相同，不欲摄入，诡辩亦稍有相似故，将互相摄入，如是则成立确定分类。"

།དེ་ལྟ་བས་ན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ན་ལྟག་ ཆོད་དོ་ཞེས་སོ།།ཁྱད་པར་ནང་གི་བྱེ་བྲག་དག་ནི་ཁོངས་སུ་མི་འདུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལོག་པའི་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་ལྟག་ཆོད་དོ་ཞེས་སྔ་མ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱས་པར་མི་བསྟན་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་ པ་སྔར་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཚང་བང་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཡིན་པ་ལ་དེར་བརྗོད་པར་ཞུགས་པ་ལ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱོན་མེད་པའམ་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ པ་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ལ་མ་ཞུགས་པ་དེས་ནི་རྒོལ་བའི་འདོད་པའི་རྟོགས་པའི་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་གགས་བྱེད་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་འདི་རིགས་ཕྱིར་མདོ་ནི་ཡོད་པའི་ལུགས་གཟིགས་པའི་ལུང་ནི་རྣམ་པར་མ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། བདག་གི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ལུགས་མ་སྤངས་པར་ཏེ་ལུང་དང་མཐུན་པར་གཞུང་འདིར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུང་ཉིད་བདག་གིས བླངས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པ་དག་ལ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་དེ།དེ་དག་མི་རིགས་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ནི་དོན་ཡོད་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དག་གིས་བཤད་པའི་འགྲེལ་པ་དག་ནི་མདོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུང་ཁོ་ན་བླངས་ཏེ། རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་མདོ་དོན་ཡོད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལུགས་ནི་དེའི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་སོ། །གཟིགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བདག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་དང་ འཇིག་རྟེན་གཞན་དག་གིས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའིའོ། །དྲི་མེད་བློ་ཡིས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའིའོ། །དེ་ལྟར་ན་དྲི་མེད་བློ་ཡི་མདོ་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ངེས་པར་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ་འདིར་ཁོ་འོས་བཤད་པ་ལྟར་རོ།

"因此，当似破总相时即为诡辩。因为不摄入内部差别之特相故，因为彼为种种邪分别故。其总相亦应如前所说：'能破即诡辩'。
若问：为何不广说诡辩之总相？因为由了知前已广说之能立与能破之相，即能轻易了知似答之相故。对于仓库等作为境时，若入于彼处所说即是能破，因为入于自境故。若无过失或虽有过失而未说者非诡辩之境，因为能破不入于彼故。彼即是似能破故。如是不入于境者不能障碍论者所欲了知，故非能破，因为空无了知其相之障碍故。
此义理故，经是有义之理，见教未舍离，即是：未舍离我师陈那之理，即依教而于此论中解说之义。如是，我仅取师之教，于诸造师释者则无所待，因彼等说不应理故。因此，'经是有义理'者，他人所释诸释非经。故唯取师教，因说具理之义故。
'有义'者，即师经有义，谓无一物无果之意。'理'者，即其理论。'见'者，陈那师为令我了知故。'我'者，即自身与其他世间。'故'者，即经之。'无垢慧'者，即陈那师。如是，应配为'无垢慧之经意'。应配为'定是此'，如此处所应说。"

།དེ་ལྟར་ན་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་དག་གིས་བཤད་པ་ལྟར་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་རིགས་པར་སྨྲ་ལ། མདོའི་དོན་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་བློ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དག་གིས་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་མདོ་ཡང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ལ། བློ་དྲི་མ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་མི་རིགས་པའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཁོ་ནས་རིགས་པ་ རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།མ་བསྒོམས་བློ་ཅན་སྐྱེ་བོས་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་གང་དག་མ་བྱངས་པའི་བློ་ཅན་དག་གིས་སློབ་དཔོན་དྲི་མ་མེད་པའི་བློ་མངའ་བའི་དགོངས་པ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཀྱི། གང་དག་སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་རྣམས་སུ་སྦྱངས་པའི་སྐྱེ་བོས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བདག་ཉིད་ནི་ སྐྱེ་བ་དང་།སྐྱེ་བ་རྣམས་སུ་བློ་བསྒོམས་པ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཚུལ་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་གྱི་དོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བཤད་པ་བྱེད་པ་དག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ པོར་གོམས་པ་ཆེད་ཆེ་བར་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྟོག་གེ་ངན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་དག་རིགས་པའི་བད་མ་འདི། ཁ་འབྱེད་ཚིག་བཤད་ཉི་ཟེར་དག་གིས་རབ་ཏུ་གསལ་བྱས་ལས། །སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་ལྟར་དཀར་བདག་གིས་ཐོབ་དེས་འཇིག་རྟེན་ཀུན། །སྣང་བྱེད་ཡེ་ཤེས་དཔལ་བཟང་བདག་ཉིད་ཐོབ་པས་དགའ་ བར་ཤོག་།ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། གཞན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་མཁས་པའི་གྲགས་པས་རྒྱ་མཚོའི་མཐས་ཀླས་པར་ཁྱབ་པ། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་དཔལ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།གནས བརྟན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཛྙཱ་ན་ཤྲཱི་བྷ་དྲ་དང་།།ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསྒྱུར། ཁྱུང་པོ་མཚན་བཞི་ཁམས་ཟླ་ཧོར་ཕྲུག་གིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་སྦྱར་ཞིང་གསོལ་བ་བཏབ་ནས། གཞུང་ཉེ་བར་སྦྱར་ཏེ་བརྩམས་ནས་བསྒྱུར་བ་ལགས་སོ།

"因此，并非如自他部派所说，因为彼等虽说合理，但经义具有正理，且彼师具无垢慧故。若如他人所说，则经不具正理，慧亦非无垢，因为宣说不合理义故。
若问：'何以唯你能通达正理？'故说：'未修慧者众生不能解。'即自他部派中，凡具未经修习之慧者，不能通达具无垢慧之师意，唯经生生世世修习之人方能通达。此说明自身于生生世世具修习慧。
如是，通达陈那师诸论义理无倒者，即是通达师义论本身，而非来自诸释论者，此为显示。此亦意指由自身长期深入修习之力。
以恶辩才力，此净理莲花，
开敷释词日光极明显，
如秋月般白，我得彼普世，
愿获智慧吉祥性自身。
《量决定释论》中，为他比量品第三。
《量决定释论》，智称遍传海边际，
吉祥智慧尊面前所造毕。
大德智者吉祥贤（梵文：Jñānaśrībhadra）与译师比丘法精进共译。应琼波四名氏月霍子所施诸法，随请而编集论典翻译。"
注：最后提到的人名"Jñānaśrībhadra"我已按要求保留了梵文拼音。这是一部重要的佛教因明学著作的结尾部分，包含了偈颂、题记和译者信息。译文尽量保持了原文的格式和对仗特征，特别是在诗偈部分。

